GUINÉ-BISSAU   

    feiten, impressies en beelden       

_________________________________________________________________________________________

2018

_______________________________________________________________________

28 december 2018

De staking van het personeel van het Nationaal Ziekenhuis Simão Mendes is geannuleerd, nadat personeel en bestuur tot overeenstemming zijn gekomen.

Er hebben zich in de afgelopen feestweek geen verkeersongevallen met dodelijke afloop voorgedaan.

27 december 2018

Vandaag is het personeel van het Nationaal Ziekenhuis Simão Mendes een staking begonnen. Het gaat om achterstallig salaris en om de tegemoetkomingen aan ouder personeel. Men wil staken tot 31 december en vervolgens van 3 tot 7 januari 2019. Ook als er niet gestaakt wordt kan men dit ziekenhuis overigens beter bij ziekte beter niet bezoeken. 

En president JOMAV heeft aangekondigd dat hij in 2019 een referendum wil over aanpassingen van de grondwet "om voor altijd rust te brengen in het land " Aan de orde zal natuurlijk zijn de presidentiele macht (wat heeft de president voor het zeggen en wat is aan de minister-president en diens kabinet) . Het protest tegen het voorstel is al begonnen.

24 december 2018

Het openbaar vervoer is gisteren  - gode zij dank - weer aan het werk gegaan en houdt de waarschuwing voor nóg eens 15 dagen staking vanaf overmorgen nog even onder de pet.


Het CEDEAO - eergisteren in vergadering bijeen in Abuja/Nigeria besloot politici en burgers van Guiné-Bissau, die de nu voorgenomen verkiezingen van 10 maart nog zullen dwarsbomen sancties op te leggen. Uit de notulen:


              SUR LA SITUATION EN GUINEE-BISSAU


La Conférence prend note du rapport du Comité Ministériel de Suivi et est très préoccupée du retard observé dans la tenue des élections législatives en République de Guinée Bissau. Elle prend note des problèmes techniques liés à l’indisponibilité des kits électoraux ainsi qu’aux difficultés occasionnées par certains acteurs politiques qui ont entraîné des retards dans le processus d’enregistrement des électeurs.

La Conférence prend acte de la nouvelle date des élections législatives et exhorte tous les acteurs impliqués dans le processus électoral à œuvrer en faveur de la tenue effective des législatives en Guinée-Bissau le 10 mars 2019. Elle réaffirme la nécessité de maintenir le gouvernement de consensus dans sa forme et sa composition actuelles jusqu’aux élections parlementaires du 10 mars 2019.

La Conférence exprime sa gratitude aux Etats et organisations ayant apporté un appui technique et financier pour l’organisation des élections législatives en Guinée Bissau et exhorte la Commission à renforcer son appui  technique en vue du bon déroulement du processus électoral. Elle exhorte les acteurs politiques Bissau-Guinéens à rester fidèles à leur engagement pour la mise en œuvre de la Feuille de route adoptée le 14 avril 2018 à Lomé.


La Conférence donne mandat au Président en exercice d’instaurer des sanctions, sur proposition du Président de la Commission à l’endroit des acteurs politiques et autres qui enfreignent le bon déroulement du processus électoral.

20 december 2018

Vandaag maakte president José Mário Vaz per presidentieel decreet bekend dat de parlementsverkiezingen gehouden zullen worden op 10 maart 2019.

En de bond van chauffeurs in het openbaar vervoer belooft op 24 december een waarschuwing uit te geven voor een staking van nog eens 15 dagen, als de regering vóór die dag niet tegemoet komt aan de eisen, m.n. het verminderen van het aantal controleposten in stad en land.

19 december 2018

Vandaag is er weer eens een staking van het openbaar vervoer begonnen, aanvankelijk bedoeld tot 24 december, inmiddels, althans zo dreigt de vakbond,  verlengd tot 26 december. Vooral voor de plaatselijke markt in Bissau (Bandim) is het weer een klap want die moet het hebben van de inwoners van de omgeving van Bissau die alleen maar met openbaar vervoer boodschappen kunnen doen, omdat ze zelf geen vervoer hebben. De beter gefortuneerden in en direct rond het centrum van de stad, zoals daar zijn politici, diplomaten en werkers voor internationale organisaties, die redden zich wel met hun eigen luxe auto's of met die van hun organisatie (hoewel dat doorgaans strikt verboden is, maar ja). Bovendien doen zij geen boodschappen in Bandim, maar in de welvoorziene door Europeanen, Senegalezen, Libanezen of Indiers bestierde winkels in het centrum. De vakbond van openbaar vervoerders strijdt vooral tegen de corruptie van de verkeerspolitie die vooral in weekends en rond feestdagen onverdraaglijk voor ze moet zijn: voortdurende aanhoudingen, controle van documenten en auto's , alles met maar één doel:  geld. Want de politie wenst zichzelf ook prettige feestdagen. Maar ook de politiefunctionarissen zullen nu tijdens de feestdagen hun familie niet kunnen bezoeken als zij zelf geen vervoer hebben.

Sommige vakbondsbestuurders zelf hoeven zich minder zorgen te maken over hun materiele situatie; die kregen vorig jaar, zo bleek gisteren uit overduidelijke documenten, al een fraaie luxe auto op rekening van de president himself. Ze zijn vandaag gearresteerd. Zelf zou ik eerder voor arrestatie van de president gekozen hebben.

Door de staking van het openbaar vervoer kunnen nu ook de particuliere scholen niet meer functioneren, want leraren en leerlingen kunnen de school niet bereiken. De leerlingen, die tot het staatsonderwijs veroordeeld zijn - de overgrote meerderheid van de kinderen in Guiné-Bissau - gaan al sinds 1 juli j.l. niet meer naar school, eerst vanwege de vakantie en daarna vanwege de stakingen van leraren. Zij gaan inmiddels zes maanden niet naar school.

En dan hebben we de verkiezingsdatum nog natuurlijk. Minister-president Aristides Gomes denkt nu aan 17 februari, maar het zou ook best 24 februari of 10  maart kunnen worden. Zo schuiven we langzaam op in de richting van de voorkeur van de president, die het liefst de parlementsverkiezingen tegelijk met de presidentsverkiezingen van juni a.s. zou willen doen plaatsvinden. En natuurlijk wordt de regering nu ongrondwettelijkheid verweten want constitutioneel gesproken zouden de verkiezingen nog in 2018 moeten plaatsvinden, dat is ook nog eens "afgesproken" in  het Akkoord van Conakry.

14 december 2018

En gisteren kwam de ministersploeg van de CEDEAO wél en haar voorzitter, de Nigeriaanse minister van Buitenlandse Zaken Geoffrey Onyeama, garandeerde dat de belemmeringen en ongeregeldheden van de kiezersregistratie opgeheven zullen worden en dat alles goed zal komen. Na een onderhoud met president JOMAV werd gesproken over een mogelijke verkiezingsdatum "voor eind januari". De exacte datum moet volgens de missie voor 22 december aan de bevolking bekend gemaakt worden. Volgens de regering zijn er nu 800.000 kiezers geregistreerd.

10 december 2018

En ze kwamen niet, die CEDEAO-ministers, want de president is er niet, zit in Marokko, Marrakesh inderdaad. Beetje beter plannen jongens ! Maar ze komen nog wel binnenkort. 

9 december 2018

Morgen komt er een ministeriele missie van de CEDEAO (ECOWAS) in het land aan om te analyseren hoe het staat met de voorbereidingen van de verkiezingen, vooral vanwege de onduidelijkheid die er recent weer ontstaan is, zowel over de kwaliteit van de kiezersregistratie als met betrekking tot de verkiezingsdatum.

7 december 2018

De meerderheidspartij PAIGC drong deze week aan op duidelijkheid over het einde van de kiezersregistratie, opdat de president een datum voor de verkiezingen bekend kan maken. Vooral van de kant van de een na grootste partij PRS zijn er veel bezwaren tegen de gang van zaken, er zou sprake zijn geweest  van "meerdere ongeregeldheden en onwettigheid" bij de kiezersregistratie. Volgens de minister-president Aristides Gomes is alles goed en wettig verlopen.

De minister-president kreeg in het parlement veel kritiek op het feit dat hij er nog steeds niet in geslaagd is tot een overeenkomst met de onderwijsbonden te komen. Vanwege staking is het schooljaar 2018/2019 voor het openbaar onderwijs nog steeds niet begonnen.

28 november 2018

De Britse ambassadeur voor de regio George Hodgson - kantoor houdend in Dakar - is in het land en riep de politici van het land op de grondwet te respecteren en er dus zorg voor te dragen dat de verkiezingen nog in 2018 zullen plaatsvinden. Hij had een onderhoud met president José Mário Vaz over de bilaterale betrekkingen en verklaarde daarna tegenover de pers dat het Verenigd Koninkrijk en Guiné-Bissau partners zijn en dat het Verenigd Koninkrijk naast (sic) de Europese Unie een belangrijke donor is voor het land. 

20 november 2018

Opnieuw is de termijn van  kiezersregistratie verlengd, en wel tot 5 december  a.s.. De Nationale Verkiezingscommissie CNE streeft ernaar dat tenminste 75% van de kiesgerechtigden (mensen van 18 jaar en ouder) is geregistreerd, dat percentage is voorlopig niet gerealiseerd, deels vanwege onwil om zich te laten registreren,  deels vanwege beperkte middelen - ik heb wat dat betreft de gang van zaken in mijn eigen dorp met verbijstering gadegeslagen - en deels vanwege onvoldoende registratiemiddelen in de diaspora m.n. in Lissabon en Parijs. President José Mário Vaz wil pas de verkiezingsdatum bekend maken als die 75 % gehaald zijn.

15 november 2018

Sinds 1 oktober is Jan van Maanen na 17 jaar geen honorair consul in Bissau meer. In een interview dat ik met hem had, legde hij me uit dat dat niets te maken heeft met het bereiken van de leeftijd van 70 jaar maar "met verstoorde verhoudingen": "De ware reden was dat men van me af wilde omdat ik te lastig was.", zo zei hij bij een interview dat ik vandaag met hem had. Het hele interview is te lezen op de pagina "Nederlanders en Guiné-Bissau"

5 november 2018

En het wordt dus toch niet 18 november, de verkiezingsdag ! En het is zelfs nog maar de vraag of de verlengde periode van kiezerregistratie tot 20 november gaat lukken of - wat resultaten betreft - door alle politieke spelers geaccepteerd zal worden. De politieke en in democratische zin relevante vraag zal zijn: hebben voldoende landgenoten - ook in de diaspora -  de gelegenheid gehad om zich voor het afsluiten van de registratieperiode inderdaad geregistreerd te hebben. Er zijn nu drie data die voor de verkiezingen genoemd worden: 16 december, 30 december en 27 januari. De PAIGC wil de verkiezingen beslist nog in 2018 houden. In een interview met Jeune Afrique legt partijleider Domingos Simões Pereira uit waarom. Het interview is te lezen op de pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites".

2 oktober 2018

We mogen er toch weer vanuit gaan dat de verkiezingen op 18 november a.s. zullen plaatsvinden en niet, zoals het even leek, op 27 januari 2019. Oppositiepartij PRS meent dat het nu toch wel mogelijk is 18 november aan te houden en de Nationale Verkiezingscommissie CNE is dezelfde mening toegedaan. Ook de vertegenwoordiger van de VN hier te lande, José Veigas Filho, sprak nog over de verkiezingen van 18 november toen gisteren in zijn aanwezigheid de ambassadeur van Angola 840.000 euro overhandigde aan de voorzitter van de CNE, José Pedro Sambu, om de verkiezingen financieel te steunen.

27 september 2018

Eergistermiddag vond er een vergadering plaats van regering, regeringspartijen, partijen met een parlementaire vertegenwoordiging en internationale diplomaten, onder wie de speciale afgevaardigde van de VN José Viegas Filho (vierde van links aan de tafel), waarbij een voorstel van de Nationale Verkiezingscommissie besproken werd om de verkiezingen, gepland voor 18 november a.s., te verplaatsen naar 27 januari 2019. Achtergrond zou zijn dat het onmogelijk lijkt om binnen de oorspronkelijke termijn de verkiezingen te organiseren. Zo is bijvoorbeeld het begin van de kiezersregistratie al verzet van 23 augustus naar 21 september vanwege de vertraagde aankomst van de daarvoor benodigde "kits" uit Nigeria. Na de vergadering werd geen definitieve beslissing bekend gemaakt. De partijleider van de PAIGC, Domingos Simões Pereira, verklaarde zich tegen uitstel. Hij meende dat er alles aan gedaan moet worden om de verkiezingen op 18 november doorgang te laten vinden omdat dat onderdeel uitmaakt van het akkoord dat "op het hoogste niveau" - van de CEDEAO - gesloten is.

President JOMAV zal vandaag de VN toespreken over het verloop van de voorbereidingen van de verkiezingen en over "de toestand van het land".

24 september 2018

Vandaag is het 45 jaar geleden dat in 1973 in Medina de Boé bij monde van "Nino" Vieira - later meermalen president en tijdens zijn laatste presidentschap op 2 maart 2009 vermoord - eenzijdig de onafhankelijkheid van Guiné-Bissau werd uitgeroepen. 

Op het moment van het uitroepen van de onafhankelijkheid is Amílcar Cabral, oprichter en eerste voorzitter van de PAIGC, al dood, acht maanden daarvoor vermoord in Conakry. De op 24 september eenzijdig uitgeroepen onafhankelijkheid werd onmiddellijk door tientallen landen erkend. Hogere Portugese militairen zullen later verklaren dat de Portugezen in 1974 of kort daarna in Guiné-Bissau een militaire nederlaag geleden zouden hebben als het fascistische regime in Portugal niet ten val zou zijn gebracht en de koloniale oorlog gecontinueerd zou zijn. Kort na de aprilrevolutie in Portugal, op 10 september 1974,  erkent de nieuwe Portugese regering de onafhankelijkheid van Guiné-Bissau. In 1975 zullen respectievelijk ook Mozambique, Kaapverdië, São Tomé en Principe, en Angola onafhankelijk worden. Portugal heeft tot in het achtste decennium van de vorige eeuw met geweld geprobeerd zijn koloniale rijk, zijn “overzeese provincies”, in bezit te houden. Dat is vrij uniek. Ter vergelijking: de buurlanden van Guiné-Bissau werden in 1958 (Guiné Conakry), 1960 (Senegal) en 1965 (Gambia) onafhankelijk. In Afrika werden alleen Djibouti (1977), Zimbabwe (1980), Namibië (1990),  en Eritrea (1999) later onafhankelijk dan de Portugese ex-koloniën. Die vasthoudendheid van Portugal wordt niet alleen verklaard door de imperiale dromen van Salazar en vanaf 1968 van diens plaatsvervanger en opvolger Caetano, maar ook en meer nog door de Koude Oorlog: de bevrijdingsoorlogen op Portugees koloniaal gebied waren ook manoeuvres van de strijd tussen het kapitalistische westen en het communistische oosten. De Verenigde Staten hadden alle belang bij een rechts-dictatoriaal Portugal dat in meerdere delen van Afrika het communisme bestreed (zie in verband daarmee o.a. de boeken 6, 9 en 11 op de boekenpagina). Het dikwijls tumultueuze heden van Guiné-Bissau staat voor een deel in verband met die relatief late onafhankelijkheid: er zijn veel slachtoffers gevallen en de oorlogsinspanningen hebben jarenlange inzet, moed, pijn en verdriet van velen gevergd. Door de late onafhankelijkheid zijn de wonden van de strijd en de vernederingen nog vers, zij worden gevoeld door de thans levende generaties. Ook zijn er vanaf de oprichting van de PAIGC interne conflicten geweest, die tot reorganisaties, zuiveringen en soms ook gewelddadigheden leidden, zoals in het geval van de moord op Amílcar Cabral en de wraakacties die daarna plaats vonden. Tot in onze tijd spelen die oude interne partijconflicten, naast onenigheid en onverzoenlijkheid van jongere datum, een rol.

14 september 2018

PAIGC partijleider Domingos Simões Pereira is vorig weekend na maandenlange afwezigheid weer teruggekomen in het land. Hij werd bij hevige regenval door een paar honderd mensen ontvangen op en rond het vliegveld en bij het PAIGC partijcentrum in het centrum van Bissau. Al eerder had hij op meerdere podia in het buitenland te verstaan gegeven dat hij denkt dat "het volk" noch hem, noch de partij de schuld zal geven van de ellende die sinds het conflict in 2015 tussen zijn regering en de PAIGC-president José Mário Vaz over het land gekomen is. De verkiezingen van november a.s. zullen laten zien of zijn intuitie wat dat betreft klopt. Welbeschouwd is het natuurlijk nogal bijzonder te veronderstellen dat een voortdurende  interne partijstrijd en een voortdurend onvermogen van de partijleiding om die strijd te beeindigen - met alle desastreuze gevolgen voor de bevolking vandien - zonder gevolgen blijft voor de aanstaande verkiezingsuitslag. Kort na zijn aankomst opende Domingos de nationale partijconventie van de PAIGC (zie foto)  waarbij o.a. de verantwoordelijken voor de verkiezingscampagne van de PAIGC werden gekozen, verkiezingen die overigens nog helemaal niet zeker zijn, althans wat het tijdframe betreft. Er zijn nog steeds geen voldoende "kits" aangekomen om de registratie van de kiezers, die eigenlijk op 23 augustus j.l. had moeten beginnen, voortvarend ter hand te nemen. Ook is er nog niet voldoende geld gedoneerd door de internationale partners - zomin als door de regering zelve zoals boze tongen beweren - om de verkiezingen in november plaats te doen vinden.

29 augustus

Morgen staat o.a. Guiné-Bissau op de agenda van de vergadering van de Veiligheidsraad. Premier Aristides Gomes bevindt zich in verband daarmee al in  New York. De speciale afgevaardigde van de VN voor Guiné Bissau, José Viegas Filho, verklaarde vorige week na een bezoek aan president JOMAV, dat hij in New York zal verklaren dat niets een normale  en rechtsgeldige gang van zaken bij de verkiezingen van 18 november a.s. in de weg staat. Velen - en onder hen de leden van de Nationale Verkiezingscommissie CNE - betwijfelen echter of die inderdaad doorgang kunnen vinden, zowel vanwege gebrek aan financiele middelen als vanwege het feit dat de kiezersregistratie nog niet als bedoeld kan plaatsvinden omdat er nog niet voldoende "kits" daarvoor beschikbaar zijn.

Op de site van BuZa Verenigde Staten troffen we een wat zijn  volledigheid betreft  aardige lijst van veiligheids- en gezondheidsadviezen voor Amerikanen die ons mooie land bezoeken. Veel is wat overdreven, vooral als het om criminaliteit en gevaar op straat gaat. Nederland is bijvoorbeeld bepaald crimineler dan Guiné-Bissau, zowel in  absolute als in relatieve zin,   en hetzelfde geldt in  optima forma voor de VS. De meeste misdaad hier betreft witte-boorden-criminaliteit o.a. in de vorm van hemeltergende corruptie en daar wordt in het rapport nauwelijks over gerept. Wat betreft de lacunes in de gezondheidszorg in geval je hier iets overkomt, klopt het wel weer volledig. Het staatsziekenhuis Simão Mendes wordt hier niet genoemd, dat is waarschijnlijk niet voor niets, want dat mijde men liever, zelfs in  het geval van een ongecompliceerde neusverkoudheid. Men is in het in de tekst betrekkelijk positief benaderde ziekenhuis in Bor in alle gevallen beter af, maar je moet geluk hebben zeg maar, er ontbreken nogal wat disciplines en er is geen ambulance beschikbaar. En ook hier geldt het gebrek aan medische hulpmiddelen en medicijnen. (Voor het artikel zie pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites").

17 augustus 2018

De afgelopen week is de verkiezingskoorts uitgebroken, met als daarvan getuigende  voorlopers de lawaaikampioenen van de kersverse  beweging van ex-premier Baciro Djá (FREPASNA) en die van ex-PAIGC-bestuurder en gedoodverfde tegenstander van PAIGC-partijleider Domingos Simões Pereira,  Braima Camará (MADEM/"G-15"), beide bewegingen geleid door in ongenade gevallen PAIGC-partijbonzen, die hun gram willen halen, zeer waarschijnlijk met zetelverlies van de PAIGC tot gevolg. In de colonne van FREPASNA, die woensdag j.l. urenlang het verkeer naar en van het centrum van de stad lam legde, sprong in het oog de menigte van 500 blije jongens en meisjes op fonkelnieuwe door de beweging geschonken en in de kleuren van de partij uitgevoerde sportfietsen die de colonne van tientallen met geronselde "aanhangers" volgeladen bussen en vrachtwagen inluidde. Bij MADEM lag de nadruk op de leider zelve: zijn toch al opvallende gestalte werd nu verrijkt door een decimeterlange Havana in het malicieus grijnzende hoofd. Voor mijn  dorpsgenoten maakte het als gebruikelijk niet zo veel uit of ze nu door de een of door de ander in de maling werden genomen: voorlopig bezochten ze opgewonden en opgetogen beide kakafoon ver-dragende bijeenkomsten, want er waren T-shirts, petjes, vlaggetjes en gratis zakjes koud water bij de vleet. En wie zich handig naar voren wist te dringen, kon ook nog gratis eten. Leve de democratie !

De stakingen van de afgelopen maanden hebben uiteindelijk tot een vergelijk tussen de centrale vakbond en de regering geleid: het minimum-loon is verhoogd van 42 naar 76 euro.

2 augustus 2018

De vorige week gestarte staking van 8 dagen (zie bij 28 juli op deze pagina) brengt ook de cashewhandel in gevaar. Cashew is het belangrijkste agrarische uitvoerproduct van het land. Vanwege de staking van de douaniers kan de handel die in de haven van Bissau in containers klaar ligt om naar India, de grootste importeur, verscheept te worden, niet aan boord gebracht worden. Van de 170.000 ton cashew kon tot nu toe slechts 48.000 ton aan boord gebracht worden. De Indiase inkopers wachten al sinds mei op de producten.

Op 27 en 28 juli bracht de Vrede - en  Veiligheidsraad (PSC) van de Afrikaanse Unie een werkbezoek aan het land. Zie  voor een verslag daarvan de pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites"

30 juli 2018

Minister-president Aristides Gomes reageerde eergisteren bij aankomst vanuit Conakry op het vliegveld van Bissau op de uitlatingen van parlementsvoorzitter Cipriano Cassamá die zich onlangs uitliet over (toename van) drugshandel in het land (zie 28 juli op deze pagina). Hij riep Cassamá op bewijzen aan te dragen en "gegevens beschikbaar te stellen aan landelijke en buitenlandse autoriteiten zodat die kunnen samenwerken om het probleem op te lossen". Hij gaf toe dat "er problemen zijn  op het gebied van deze materie".

Staatshoofden en regeringsleiders van de Economische Gemeenschap van Staten van West-Africa (CEDEAO) en de Economische Gemeenschap van Staten van Centraal-Afrika (CEEAC) hielden maandag j.l. in Lomé/Togo een topconferentie met als belangrijkste agendapunten de veiligheid op zee en de strijd tegen het internationale terrorisme. 

De CEDEAO heeft deze week de sancties tegen de 19 daartoe veroordeelde landelijke politici opgeheven.

28 juli 2018

De Nationale Vakbond van Arbeiders van Guiné-Bissau UNTG heeft eergisteren, op de tweede dag van een 8 - daagse staking, via haar algemeen secretaris Júlio Mendonça, kritiek geleverd op "de verspilling van publieke gelden" door minister-president Aristides Gomes en diens regering. Hij noemde met name de aanschaf van nieuwe auto's voor ministers en staatssecretarissen ter waarde van € 411.000 en de vele dienstreizen van de afgelopen maanden voor € 458.000. Dat geld zou beter besteed kunnen worden aan salarisverhoging van de publieke sector en aan medische apparatuur voor het Nationaal Ziekenhuis, aldus Júlio Mendonça. De huidige staking is al de zevende in de afgelopen drie maanden. Momenteel staken ook de gezondheidswerkers van het Nationaal Ziekenhuis Simão Mendes, waardoor mensen die medische zorg nodig hebben niet geholpen kunnen worden. Minister-president Aristides Gomes noemde de deelname van de gezondheidswerkers "moorddadig". De vakbond zegt door te gaan met stakingen zolang de regering niet bereid is het minimum loon te verhogen van 42 naar 76 euro. Volgens de vakbond zal het land alleen stabiliteit kennen als de politieke macht "een goede verdeling van de nationale rijkdom" nastreeft. Daar zullen de verkiezingen niets aan veranderen volgens de vakbond.

Die verkiezingen gaan volgens de regering en internationale actoren als VN en EU nog steeds door. Omdat er wat de organisatie van de verkiezingen betreft echter nog steeds een begrotingstekort van € 3.000.000 bestaat, betwijfelen veel landelijke politici, zoals APU-PDG partijleider en presidentskandidaat Nuno Nabiam, dat de verkiezingen  in november kunnen plaatsvinden. De regering heeft verklaard dat van 23 augustus tot 23 september de kiezerregistratie geregeld zal worden en dat zij de bevolking tijdig zal informeren over plaats en wijze van registratie.

De voorzitter van de volksvertegenwoordiging Cipriano Cassamá toonde zich solidair met de stakers. Daarnaast sprak hij zijn zorg uit over de drugshandel in het land en sprak hij in dat verband van de "hoeveelheid vliegtuigen die in  het land aankomen". Dat zou volgens hem duiden op drugshandel.

19 juli 2018


De Gemeenschap van Portugeestalige Landen CPLP houdt dezer dagen vergadering op Iha do Sal in Cabo Verde, het land dat de komende twee jaren het voorzitterschap van de gemeenschap zal bekleden. Het vrije verkeer van burgers van landen die tot de gemeenschap behoren bleek een van de belangrijkste agendapunten. Het lidmaatschap van Equatoriaal Guiné, ter vergadering vertegenwoordigd door dictator Teodoro Obiang, bleek - gelukkig -  nog steeds omstreden, omdat er geen enkele vooruitgang bleek te zijn geboekt op het gebied van de mensenrechten en de afschaffing van de doodstraf, voorwaarden die twee jaar geleden o.a. door Portugal aan het lidmaatschap zijn gesteld. Portugese politieke partijen, kunstenaars en intellectuelen zijn sterk gekant tegen lidmaatschap van het land, ze vinden het een schandvlek voor de gemeenschap. Obiang - sinds 1979 aan de macht - liet zich er niet over uit. Wel vroeg hij hulp om het Portugees als officiele taal in het onderwijs te introduceren. Equatoriaal Guiné is Spaanstalig, maar voordat het een Spaanse kolonie werd, hadden de Portugezen daar al hun stempels gezet. 

De Portugees Francisco Ribeiro Telles zal eind dit jaar de São-Tomense Maria do Carmo Silveira opvolgen als uitvoerend secretaris van de CPLP.

In een onderonsje van president JOMAV en António Costa, de premier van Portugal, zegde de laatste toe Guiné-Bissau financieel te helpen bij het organiseren van de verkiezingen van november dit jaar.

11 juli 2018


Ook Baciro Djá heeft zich bij het Hooggerechtshof gemeld, teneinde zijn politieke formatie officieel te maken. Baciro was sinds juni 2014 tweemaal premier, een keer voor een paar maanden en een keer voor één dag. Zijn "beweging" heet Patriottisch Front van Nationale Redding (FREPASNA), ook Bissause politici nemen graag grote woorden in de mond als ze verder willen opstoten binnen de politieke klasse. FREPASNA is nu dus een partij - de 45ste ! - en zal meedoen aan de verkiezingen van november a.s.. Baciro Djá noemt zijn partij "centrum-links". Hij zelf is een van "de 15", de uit de PAIGC gezette dissidenten. Hij distantieert zich nu volledig van die groep (en dus ook van de andere "nieuweling", de partij van Braima Camará MADEM-G15, zie 6 juli). Hij neemt ook steeds vaker publiekelijk afstand van president JOMAV, daarbij een verhuld denigrerende toonzetting niet schuwend. 

Het geld voor die verkiezingen is overigens nog steeds niet binnen, maar premier Aristides Gomes blijft internationaal bedelen en hij gelooft dat de verkiezingen echt in november gehouden kunnen worden. De voorzitter van de Nationale Verkiezingscommissie CNE José Pedro Sambu, is er echter niet gerust op: hij riep gisteren opnieuw de internationale gemeenschap op "voorwaarden te scheppen, zodanig dat de verkiezingen van 18 november niet in het gedrang komen".

6 juli 2018

De Nederlandse arts Jan Vincent Kuyvenhoven schreef op mijn uitnodiging een commentaar bij de onderzoeksuitkomsten van de West African Health Organisation (WAHO) m.b.t. de prevalentie van tuberculose in Guiné-Bissau (zie 26 juni). Hij werkte van 1982-84 als arts in het zuiden van Guiné-Bissau (Empada) en sinds 2008 als tbc-consulent in diverse landen in Afrika (inclusief Guiné-Bissau). Hij en zijn vrouw Anke startten in 2014 Stichting Sanjuna om diverse activiteiten in Empada te ondersteunen, waarvoor hij iedere 4-6 maanden Guiné-Bissau bezoekt. http://www.sanjuna.nl . Zie voor zijn commentaar de pagina "Nederlanders en Guiné-Bissau".



In de afgelopen week heeft de coordinator van de Beweging MADEM-"G-15", Braima Camarázijn ontslag aangeboden als gedeputeerde namens "de 15", zich officieel laten uitschrijven als aktief lid van de PAIGC en de benodigde documenten ingeleverd bij het Hooggerechtshof (waaronder bewijs van  lidmaatschap van meer dan 2000 burgers) teneinde officieel als partij geregistreerd te worden. Op internet wordt druk besproken of en in hoeverre deze nieuwe partij een bedreiging is voor de PAIGC; de meeste commentatoren gaan ervan uit dat dat het geval is én dat de wonderlijke samenstelling van de groepering (bijvoorbeeld meerdere kandidaat-presidenten hebben sinds de conferentie van twee weken geleden een bestuursfunctie binnen de beweging, o.a. ex-premier Umaro Sissoco Embaló) niet veel harmonie en rust belooft voor de toekomst. Ook wordt er i.h.a. van uit gegaan dat herverkiezing van JOMAV als president bij de verkiezingen van 2019 nu onbestaanbaar is geworden, omdat de man zowel bij de PAIGC als bij haar huidige tegenstander MADEM-"G-15" vrijwel alle draagvlak heeft verloren.

PAIGC- partijleider en ex-premier Domingos Simões Pereira verklaarde afgelopen week op meerdere plekken dat zijn vervolging door de Procureur-Generaal van de Republiek een puur politieke actie is, die hem ervan moet weerhouden om campagne te kunnen voeren voor de verkiezingen van november aanstaande. Hij zei ook dat ieder die zich bereid toont kritiek op hem te leveren meteen beloond wordt met leuke baantjes, zoals daar zijn ambassadeur, procureur-generaal of lid van de adviesraad van de president.

2 juli 2018

De onlangs opgerichte beweging "Movimento para Alternância Democrática MADEM-"G-15"(zie op deze pagina 18 juni) hield gisteren en vandaag haar eerste "constituerende conferentie" in Biombo. Er waren zo'n 2000 deelnemers uit alle regio's van het land. Daarnaast waren er natuurlijk ettelijke dissidente PAIGC-leden en meerdere gasten van andere wel en niet-parlementaire partijen. 

Het hoogste woord werd gevoerd door de oprichter Braima Camará, presidentskandidaat voor de verkiezingen van 2019, die heel veel appeltjes te schillen heeft met het bestuur en de leider van de PAIGC.

Pikant was de aanwezigheid van nóg twee presidentskandidaten, Umaro Sissoco Embaló, een van de zes ex-premiers van de afgelopen hectische periode, nota bene als eregast achter de tafel van het presidium (in rood shirt) en - daar is-tie weer ! :

Serifo Nhamadjo, president tijdens de overgangsfase na de militaire staatsgreep van april 2012. Hij heeft zich vorige week kandidaat gesteld, zich daarbij beroemend op zijn goede gezondheid. Wie zich op de hoogte gehouden heeft tijdens de periode van diens presidentschap, kan zich ongetwijfeld de regelmatige langdurige afwezigheid herinneren van deze president, die dan eens voor het ene dan weer eens voor het andere medische probleem voor diagnose en behandeling op staatskosten naar het buitenland moest (Frankrijk, Portugal, Senegal), elke keer weer door de hele regering en de militaire staf uitgeleide gedaan op het vliegveld en elke keer ook weer door de hele regering en de militaire staf van het vliegveld opgehaald. Wie Bissau kent, weet tot wat voor een overlast die rituele onzin elke keer leidt voor het verkeer van en naar het centrum van Bissau en voor de handelaars die zich aan de route naar het vliegveld bevinden. Toch mooi dat al  die  reizen hem in elk geval goed hebben gedaan. Maar toch maar niet op hem stemmen in 2019 zou ik zeggen. Op wie dan wel, daar komen we ongetwijfeld nog op als het zo ver is. 

Geregeld werd er tijdens de toespraken gehamerd op het terugkeren naar de oude PAIGC-idealen (eenheid, rechtvaardigheid, ontwikkeling) en op de tirannie van de huidige PAIGC, zoals gepersonifieerd door Domingos Simões Pereira. Over dat de PAIGC bij de verkiezingen verslagen zal worden bestond bij de sprekers geen enkele twijfel.

Als het de nieuwe partij lukt om ook kleinere partijen naar zich toe te trekken, die nu geen vertegenwoordiging hebben in het parlement, zou het inderdaad wel eens afgelopen kunnen zijn met de traditionele hegemonie van de PAIGC. Ik heb al eerder als mijn mening te verstaan gegeven dat daar niets aan te betreuren valt (zie bij 18 juni op deze pagina).  Het feit echter dat de beweging nu al te maken heeft met drie ambitieuze en weinig scrupuleuze presidentskandidaten (er wordt zelfs gefluisterd dat de bij de staatsgreep van 2012 verdreven ex-premier en ex-PAIGC-partijleider Carlos Gomes Júnior zich daar ook nog bij zal voegen) belooft niet veel harmonie voor de toekomst: botsingen tussen machtswellustige alpha-mannen zijn nu juist ook voor de PAIGC tijdens haar hele geschiedenis een zwakmakende en een voor de ontwikkeling van het land desastreuze factor van belang gebleken.

Inmiddels heeft ook het PAIGC-partijbestuur zich in een  ellenlang document verzet tegen de schriftelijke verklaringen van de Procureur-Generaal van de Republiek in casu de behandeling van partijleider en ex-premier Domingos Simões Pereira (zie 26 juni). Daarbij werd niet nagelaten om al in de eerste alinea van het protest de procureur te "bashen": vanwege diens taalfouten (in het Portugees) was het nogal moeilijk geweest om onmiddellijk en precies te begrijpen wat de procureur bedoelde. 

zaterdag 30 juni 2018

Hevige storm - met windstoten van 80 tot 120 km per uur - en zware regenval hebben de afgelopen woensdag in Bissau en omgeving - en naar verluidt ook in andere delen van het land- voor grote narigheid gezorgd: er zijn meerdere doden en gewonden gevallen, o.a. door electrocutie, omvallende bomen en wegwaaiende zinken daken en honderden gezinnen raakten dakloos. Naar schatting van de Burger Bescherming zal het 850.000 euro kosten om de schade te herstellen. De regering riep maatschappelijke geledingen en de privésector op om te helpen de nood te lenigen. De regering beloofde "een structuur in te stellen" om de slachtoffers van het slechte weer te ondersteunen. Volgens het Meteorologisch Instituut deed zich in 2012 voor het laatst een storm met deze kracht voor.

26 juni 2018

Geheel naar verwachting heeft de Procureur-Generaal van de Republiek Bacari Biai in reactie op de protestbrief van het parlement (zie 21 juni op deze pagina) op zijn beurt een protest aan het adres van het parlement geschreven, waarin wordt gesteld dat de PGR geheel volgens de grondwet en andere wetten handelt indien hij een gedeputeerde - Domingos Simões Pereira in dit geval - wil horen als verdachte. De verklaring was verder van een nogal denigrerende pedanterie. En ja hoor, eveneens naar verwachting ging er ook al weer een bijtende reactie van het parlement terug naar de procureur, waaruit onder meer blijkt dat wat haar betreft er geen sprake zal zijn  van opheffing van de parlementaire onschendbaarheid of medewerking aan aanhouding van de verdachte. Een patstelling van schokbeton als gewoonlijk. 

Op internet wordt Domingos her en der aangeraden zich kandidaat te stellen voor de presidentsverkiezingen van 2019, om te voorkomen dat, bij winst van welke PAIGC-kandidaat dan ook, opnieuw een "idioot" en "crimineel" als JOMAV staatshoofd zal worden. JOMAV was in 2014 immers de kandidaat van de PAIGC, die ook door Domingos gesteund werd.

De vorige week heeft de  onlangs benoemde speciale vertegenwoordiger van António Guterres voor Guiné-Bissau, de Braziliaan José Viegas Filho, namens het "Verenigde Naties Fonds voor de Consolidering van de Vrede" 5 nieuwe projecten gepresenteerd ter waarde van 6,3 miljoen euro. De projecten zijn gericht op de positie van vrouwen, de ontwikkeling van leiderschap bij de jeugd, op de traditionele en religieuze leiders, op journalisten en op de commissie die zich bezig houdt met de voorbereiding van een nationale verzoeningsconferentie.

Deze week voert de bedeltocht van minister-president Aristides Gomes om geld te in te zamelen voor de parlementsverkie-zingen van november a.s. hem naar dictator Teodoro Obiang van Equatoriaal Guiné, die zelf niet zo veel moet hebben van democratische verkiezingen en die - tot ergernis en woede  van velen - een paar  jaar geleden zijn pleidooi voor een lidmaatschap van de Gemeenschap van Portugeestalige Landen  CPLP gewonnen heeft. De dictator heeft politiek asyl verleend aan de vorig jaar verdreven dictator van The Gambia, Yammeh, en wordt al geruime tijd beschermd door Zimbabwaanse veiligheidsagenten, een speciaal cadeautje van collega-dictator Robert Mugabe die het tot voor kort nog voor het zeggen had in eigen land. Wie weet heeft het voor Aristides Gomes nog zin langs Kim Jung-un te gaan, nog zo'n democraat. Erdogan kan trouwens ook, de aan hem gerichte felicitaties van president José Mário Vaz moeten bij hem wel bijna als eerste op de mat gelegen hebben, dus die zal wel bereid zijn over de brug te komen met een sommetje ten bate van de democratie.

Begin deze maand vond in Banjul een reguliere vergadering van de ministers van Gezondheid van de regio CEDEAO plaats, waar de gezondheidskwesties van de desbetreffende landen besproken werden n.a.v. het jaarverslag 2017 van de West African Health Organisation, waarvan enkele uitkomsten hieronder te lezen zijn. Met betrekking tot Guiné-Bissau valt op dat het een prevalentie van tuberculose heeft van 374 per 100.000 inwoners, dat is schrijnend hoog in vergelijking met de andere landen (bijvoorbeeld Togo met 46 per 100.000 inwoners). Ook met betrekking tot HIV/aids zit Guiné-Bissau aan de hoge kant: meer dan 2 % van de 15-49 jarigen (prevalentie in de regio gemiddeld 1,6 %). Zie voor een verslag daarvan de pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites".

21 juni

Het parlement gaat ervan uit dat de Procureur-Generaal van de Republiek (PGR) Bacari Biai de intentie heeft om Domingos Simões Pereira te laten arresteren. Bij  monde van de voorzitter Cipriano Cassamá klaagt het parlement nu Bacari Biai aan bij het Hooggerechtshof vanwege het schenden van het ambtsgeheim, vanwege smaad (uitlatingen van Biai in een radio-programma) en de vervolging van Domingos. 

De PGR had het parlement verzocht de parlementaire onschendbaarheid van Domingos Simões Pereira op te heffen, maar van het begin af aan heeft de vaste parlementscommissie dat geweigerd. De PGR wil Domingos horen vanwege verdenking van "misdaden van slecht beheer van publieke gelden" tijdens zijn premierschap in 2014/2015.



De in Frankrijk wonende Nazaré Gomes de Pina Vieira, de weduwe, of beter gezegd een weduwe van de op 2 maart 2009 vermoorde president João Bernardo Vieira ("Nino"), heeft eindelijk antwoord gekregen op haar aanklacht bij het Hooggerechtshof van de CEDEAO tegen de staat Guiné-Bissau, die zij beschuldigde van schending van de rechten van de mens vanwege het feit dat geen enkele regering sinds de dood van haar man ernstig zaak heeft gemaakt van opsporen en straffen van de verantwoordelijken en de daders. Ik noemde deze schandelijke omstandigheid op 18 juni op deze pagina als een van de factoren van voortdurende politieke onrust. De Republiek Guiné-Bissau wordt nu veroordeeld tot het uitkeren van 10 miljoen CFA aan haar en aan ieder van de drie kinderen van haar en "Nino". Het verweer van de staat Guiné-Bissau bij monde van de minister van Justitie en de Procureur Generaal van de Republiek (PGR) Bacari Biai (we kwamen hem bovenaan de pagina al tegen) luidt dat e.e.a. te wijten is aan de voortdurende politieke en institutionele instabiliteit van het landsbestuur (sic !) Hoe verzin je het: een excuus dus in de trant van we kunnen het niet omdat we het niet kunnen. Bovendien is volgens de verdediging van de republiek  mevrouw "niet de officiele echtgenote van de overleden president Joao Bernardo Vieira". Het feit dat mevrouw in elk geval wel de moeder is van de drie kinderen van de overleden president doet blijkbaar niet ter zake. Bacari Biai is nota bene zelf degene geweest die begin dit jaar aankondigde dat de dossiers van de moorden van maart 2009 gesloten zouden worden (zie 3 januari en 11 januari op deze pagina). 

De mevrouw die op het moment van de moord de first lady was, Isabel Romano Vieira, heeft daar toen bezwaar tegen aangetekend. Ook zij heeft de successievelijke regeringen na de moord op haar man opgeroepen de zaak te onderzoeken. Zij is nota bene de enige ooggetuige van de werkelijk gruwelijke moord, maar ze is nooit gehoord. De V.N. noemen de straffeloosheid van die moorden met enige regelmaat bij het opnoemen van de zorgen over het land. Pikant punt bij deze kwestie blijft dat de voorganger van PGR Biai, António Sedja Man, de moorden wel weer wilde onderzoeken, maar hij kon dat niet waarmaken omdat president JOMAV hem ontsloeg en Bacari Biai in zijn plaats benoemde. Over "institutionele instabiliteit" gesproken.

voor verslag van de gebeurtenissen op 1 en 2 maart 2009 en hun mogelijke achtergrond, zie o.a.:

http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7918061.stm

Met de electriciteitsvoorziening in Bissau en omstreken is het de laatste maanden weer abominabel gesteld. Minister-president Aristides Gomes beloofde dat het leed in oktober geleden zal zijn. De Wereldbank, die momenteel met een technische missie in het land is, heeft toegezegd te helpen bij de verbetering van de voorziening. Volgens de premier wordt de electriciteitsvoorziening gehinderd omdat de brandstof voor de generatoren van het staatselectricteits- en waterbedrijf EAGB regelmatig gestolen wordt (hoe is dat mogelijk, vraag je je dan af, ja) en dat zou volgens hem bij een ander type brandstof niet mogelijk zijn (?). Volgens de directie van het bedrijf zijn er krachtiger generatoren nodig. Hoop dat de Wereldbank er uit komt.

De premier had nog meer goed nieuws na een bezoek aan Brussel vorige week: de EU zal niet met 1,5 miljoen euro maar met 2,5 miljoen euro over de brug komen om bij te dragen aan de kosten voor de verkiezingen van november. En Portugal komt nog deze week met een technische  missie om te assisteren bij de kiezerregistratie. De CEDEAO zal binnenkort bekend maken wat zij gaat bijdragen.

De NASA maakte vorige maand indrukwekkende beelden van de estuaria van ons mooie land. (zie pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites") 


18 juni 2018

Sinds vorige week kennen we weer een nieuwe "beweging": de Movimento para a Alternância Democrática, vrij vertaald: de beweging voor de democratische aflossing van de wacht. Leider van de beweging, waarvan o.a. alle 15 PAIGC-dissidenten deel uitmaken is natuurlijk Braima Camará, die bij de presentatie van de beweging sprak van het zoeken naar "strategische allianties", daarbij expliciet doelend op de grootste oppositiepartij PRS. De beweging wil het alternatief worden voor de PAIGC, de partij van "nepotisme en clientelisme" en terugkeren naar de uitgangspunten van die partij ten tijde van de oprichting ervan door Amílcar Cabral. De partij is volgens de beweging verworden tot een dictatoriaal geregeerde partij, waarvan de partijleider - Domingos Simões Pereira - een exponent zou zijn: "ik leid niet alleen de partij, ik bén de partij en ik stel alle zetbazen aan, op ministeries en in de regio's", zo is volgens Camará de denkwijze van Domingos. 

Andere leden van de beweging stelden zich nog wat harder op en verklaarden o.m. dat de PAIGC de verkiezingen van november a.s. niet zullen winnen en dat "de beweging" er langs democratische weg voor zal zorgen dat Domingos Simões Pereira nooit meer een leidende positie in het land zal hebben. Hem wordt o.a. verweten dat hij wegvlucht in parlementaire onschendbaarheid - daarin gesteund door de vaste parlementscommissie - waar hij al maanden wordt opgeroepen door de Procureur-Generaal van de Republiek (PGR) zich te verantwoorden voor mogelijke ongeregeldheden  tijdens zijn premierschap bij het omgaan met twee Guinese handelsbanken. Domingos zelf noemde dat onlangs een "politieke vervolging", maar dat neemt niet weg dat hij met zijn door sommigen "lafhartig" genoemde vluchtgedrag - ook in fysieke zin door zich al een tijdje in Lissabon op te houden - steeds meer kritiek oproept.

Als de nieuwe beweging erin slaagt zowel de PRS als de in aantal toenemende PAIGC-critici en - disloyalen met elkaar te verbinden, zou het wel eens afgelopen kunnen zijn met de al decennia durende hegemonie van de PAIGC. En daar is niets ergs aan zou ik zeggen. Want Camará heeft natuurlijk wel een punt, ookal wordt hij hoofdzakelijk door afgunst en eigen machtswellust gedreven: er zijn relatief goede maar veel meer relatief slechte PAIGC-leiders geweest zowel als president als in de hoedanigheid van premier, minister, regionale gouverneur en stadsbestuurder van Bissau. En tot welke categorie ze ook behoorden, ze zijn sinds de onafhankelijkheid niet in staat gebleken de straatarme massa van het land hoop op een betere toekomst te geven. Wie haar kinderen goed onderwijs wil geven, late nog altijd beter het openbaar onderwijs links liggen en wie zich beroerd voelt, kan beter met een grote boog om het staatsziekenhuis Simão Mendes heen lopen, want wie daar naar binnen gaat, zelfs met minor complaints, loopt het risico het ziekenhuis aan de achterkant ademloos en  in doeken gehuld te verlaten. Ik wil maar zeggen: de PAIGC aan de top van het landsbestuur heeft niet zoveel om zich op te beroemen, dus verandering van denominatie, "beurtwisseling" waarom niet, want erger dan het is kan het nauwelijks worden. Voor werkelijke positieve veranderingen in het land zijn echter andere voorwaarden belangrijker dan stoeltje verwisselen van de leden van de graai- en snaai-aristocratie van de politieke klasse: herziening van en - grondwettelijke - overeenkomst over het presidentieel model dat gehanteerd wordt , een algemene herziening van de instituties als het parlement (geschiktheidseisen voor gedeputeerden !) en de rechterlijke macht (depolitisering !), werken aan de oplossing en de strafbaarstelling van de politieke moorden van de laatste decennia, een nationale verzoening, biivoorbeeld geinitieerd en begeleid door vredes-Nobelprijswinnaar  José Ramos-Horta, m.b.t. de niet geheelde wonden van de bevrijdingsoorlog en de burgeroorlog van 1998/1999 om er eens een paar te noemen. Zonder resultaten op deze gebieden zal de veenbrand van haat, afgunst, wrok en intolerantie elke kans op duurzame ontwikkeling bij voorbaat doen mislukken en blijft er voor de allerarmsten van dit land niets te hopen.

4 juni 2018

Tijdens zijn rondreis langs landen van de CEDEAO om o.a. financiele steun te vragen voor de aanstaande verkiezingen, heeft minister-president Aristides Gomes in Senegal een overeenkomst getekend waarin India toezegt duizend ton rijst aan Guiné-Bissau te geven. Wat de aanstaande verkiezingen betreft hebben Senegal, Togo, Ivoorkust, Ghana en Guiné-Conakry steun toegezegd.

Het Internationaal Monetair Fonds heeft afgelopen week een persbericht over Guiné-Bissau gepubliceerd (zie pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites" voor een quote)

31 mei 2018

Natuurlijk heeft niemand echt gedacht dat er zich wat betreft de aanstaande parlementsverkiezingen alleen maar problemen rond de financiering zullen voordoen (zie 20 mei op deze pagina). Want juist de verkiezingen zelf, m.n. de datum ervan en de procedures, zijn weer een twistappel tussen de PAIGC (en de minister-president Aristides Gomes) en de PRS (en de president naar het schijnt). De leden van de Nationale Verkiezingscommissie (CNE) hebben na een "scholing" door externe deskundigen, vooral uit Portugal afkomstig, gekozen voor de meest vertrouwenwekkende en snelle optie: de registratie van de kiezers en het drukken van de stempassen in Portugal. De PRS neemt in dat verband maar alvast het woord fraude in de mond en dreigt de verkiezingen te saboteren als die bemoeienis van Portugal wordt geaccepteerd. In het algemeen wordt verondersteld dat zo'n boycot en het uitstel van de verkiezingen waartoe die zou kunnen leiden, president José Mário Vaz niet onwelgevallig zou zijn, hij heeft een voorkeur voor 2019, tegelijk met de presidentsverkiezingen.



Idrissa Djaló, lid van de Nationale Verkiezingscommissie CNE en leider van de Nationale Eenheidspartij (PUN), verklaarde de afgelopen week dat de Bissau-Guinéese staat opnieuw opgericht moet worden, omdat het politieke systeem sinds de invoering van het meerpartijenstelsel in 1991 er niet in geslaagd is enige stabiliteit tot stand te brengen. "De postkoloniale staat heeft nooit gefunctioneerd", zo zei hij, "hij deugt niet en kan ons geen veiligheid en  zekerheid geven". De voortdurende crises sinds 1991 tot op de dag van vandaag stellen Idrissa Djaló natuurlijk in het gelijk, maar de politieke klasse, die garen spint bij het voortduren van crises, hoort dergelijke analyses niet graag. Ze sluiten echter wel degelijk aan bij de dagelijkse ervaring van de armsten, die het lot van hun land liever in handen van de "Tugas"(=Portugezen) of de Verenigde Naties zouden leggen.

President José Mário Vaz, die in het algemeen niet uitblinkt in sociale vaardigheden, heeft zich de woede van legerbaas  en andere hoge militairen op de hals gehaald door de legerleiding, in vergadering bijeen, te beschuldigen van betrokkenheid bij drugshandel. Aanleiding tot die beschuldiging was het bericht dat de obstakels die van regeringswege op het militaire vliegveld van Cufar in het zuiden van het land waren geplaatst teneinde het landen en opstijgen van kleine vliegtuigen te voorkomen, door militaire officials waren  weggehaald. De president zei dat de schuldigen op de vergadering aanwezig waren en dat hij wilde dat hun namen nog op dezelfde dag aan hem doorgegeven zouden worden. De legerleiding verklaarde na afloop dat aan een protestverklaring wordt gewerkt vanwege de "ongegronde beschuldigingen".

Onlangs is de nieuwe speciale vertegenwoordiger van de Verenigde Naties voor Guiné-Bissau, de 75-jarige Braziliaan José Viegas Filho, aangetreden. Hij volgt Modibo Touré op, die de vorige maand is teruggetreden. Hij heeft gisteren zijn eerste ontmoeting met de president gehad. Na afloop daarvan sprak hij zijn tevredenheid uit over de rustige sfeer waarin over politieke kwesties en over de aanstaande verkiezingen was gesproken.

De vertegenwoordiger van het Internationale Monetaire Fonds in Guiné Bissau, Óscar Melhado,  verklaarde deze week tijdens een toespraak tot universiteits-studenten, dat er bij een aantal staatsbedrijven in het land sprake is van grote corruptie "van hoog tot laag" en van ernstige ongeregeldheden in de bedrijfsvoering. Hij noemde met name het Staats Electriciteits - en Waterbedrijf EAGB en de Nationale Telecommunicatie Autoriteit ARN.

20 mei 2018

Afgelopen woensdag werd de situatie in Guiné-Bissau besproken in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Men sprak van "redenen tot optimisme", maar men meende ook dat de voorbereiding voor de parlementsverkiezingen in 2018 en de presidentsverkiezingen in 2019 "vol van onzekerheden" is. M.n. de financiering van de voorbereidingen is "een uitdaging": van de benodigde 7,1 miljoen dollar is er pas 1,8 miljoen beschikbaar.

De onlangs aangestelde vertegenwoordiger van Guiné-Bissau bij de VN, Fernando Delfim da Silva, verklaarde dat internationale financiele steun nodig is om de technische voorbereidingen veilig te stellen.

Het rapport dat de basis vormde voor de bespreking in de Veiligheidsraad is te lezen op de pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites".

17 mei 2018

In de ministerraad is begin deze week besloten alle gouverneurs en regionale bestuurders uit hun functie te ontheffen. De maatregel stuit op verzet van de oppositiepartij PSD omdat er nogal wat regionale bestuurders van die partij zijn.

En er hebben zich inmiddels weer drie kandidaten gemeld voor de presidentsverkiezingen van 2019: de journalist Umaru Djau, de zanger Justino Delgado en ex-minister-president Umaro Sissoco Embaló. Daarmee staat de stand op 7 ! Want we hebben ook al "Huco" Monteiro, Paulo Gomes, Nuno Nabiam en de huidige president JOMAV.

4 mei 2018

De vorige week heeft de president "zijn" zevende regering geinstalleerd. De samenstelling van het kabinet van 26 ministers en staatssecretarissen ging natuurlijk weer niet helemaal naar de wens van de president. Hij had graag zijn steun en toeverlaat Botche Candé als minister van Binnenlandse Zaken gezien, maar daar had minister-president Aristides Gomes - met brede achterban - geen zin in. Dus de dag na de installatie van de regering benoemde de president per decreet Botche Candé als speciaal minister met als functie de president te adviseren op het gebied van Binnenlandse Zaken, Defensie en Veiligheid. Er maken geen door de CEDEAO gesanctioneerde personen deel uit van de nieuwe regering. De regering heeft de CEDEAO gevraagd de verkiezingen, voorzien voor 18 november dit jaar, te "bewaken".

De vorige week werd in het parlement - in de eerste zitting sinds december 2015 ! - over de samenstelling van de Nationale Verkiezingscommissie CNE gestemd. José Pedro Sambu blijft de voorzitter van de commissie. Als nieuw lid van het voorzitterschap, in de functie van adjunct-vicevoorzitter, is gekozen partijleider (PUN) en ex-presidentskandidaat (2009) Idrissa Djaló.

Een paar dagen na de benoeming van de commissie liet de voorzitter van het Hooggerechtshof Paulo Sanhá van zich horen: hij was het niet eens met de benoemings-procedure en benoemde zelf vier rechters als commissieleden, die afgelopen maandag officieel aangesteld werden door parlementsvoorzitter Cipriano Cassamá. Nu zijn andere rechters het daar weer niet mee eens. Niet voor het eerst leiden politieke beslissingen uiteindelijk ook tot onenigheid aan de juridische top.

19 april 2018

Maandagmiddag is Aristides Gomes ingezworen als minister-president. Onmiddellijk daarna had hij een ontmoeting met PAIGC-partijleider Domingos Simões Pereira. Aristides maakt deel uit van de leiding van de partij en was eerder eerste vice-president van die partij. Volgens zowel de PAIGC als de oppositiepartij PRS is er met de benoeming van Gomes en met het vooruitzicht van parlementsverkiezingen in november dit jaar aan belangrijke voorwaarden voor de teruggang naar een "normaal" functioneren van de instituties voldaan. De CEDEAO handhaaft de sancties voor 19 personen tot na de verkiezingen.

De permanente parlementscommissie maakte bekend dat vandaag een speciale zitting gehouden zal worden om o.a. de benoeming van de president, de secretaris en andere leden van de Nationale Verkiezingscommissie CNE te bespreken. Voorzitter Cipriano Cassamá kondigde aan dat hij zijn kantoor weer van zijn woonhuis naar het parlementsgebouw zal verhuizen en dat hij met de president in gesprek is over de overdracht van de onlangs door de koning van Marokko geschonken auto's, want "de gedeputeerden kunnen toch niet steeds te voet of met het openbaar vervoer (de "toca-toca") naar het parlement komen". 

De in Dakar kantoor houdende ambassadeur van de V.S., Tulinabo Mushingi, heeft de nieuwe minister-president al bezocht om hem zijn felicitaties over te brengen en steun toe te zeggen. Hij verklaarde dat de internationale gemeenschap zal bijdragen aan goed verlopende verkiezingen in november 2018. Ook de minister van Buitenlandse Zaken van Portugal prak positief over de benoeming van Gomes en beloofde de "voortdurende steun en betrokkenheid" van Portugal.

15 april 2018

Op een speciale topbijeenkomst afgelopen week van de CEDEAO in Togo, is bekend gemaakt dat president José Mário Vaz komende week per presidentieel decreet de zevende minister-president sinds juni 2014 zal benoemen: Aristides Gomes. Gomes, die al eerder minister-president was tussen 2005 en 2007, krijgt de nadrukkelijke opdracht een regering te gaan leiden die de parlementsverkiezingen, voorzien voor 18 november dit jaar, gaat organiseren.

3 april 2018

Artur da Silva, de leider van de demissionaire regering, verklaarde de vorige week dat de parlementsverkiezingen geheel volgens de grondwet in dit kalenderjaar zullen plaatsvinden. Hij zei dat bij een bezoek aan het gebouw van de Nationale Verkiezingscommisie CNE dat momenteel in staat van onderhoud verkeert. President José Mário Vaz hield tot voor kort vol dat hij die verkiezingen pas wil in 2019 samen met de presidentsverkiezingen van dat jaar. Blijkbaar heeft internationale druk, zoals die o.a. uit onderstaand rapport van de Europese Unie en de Afrikaanse Unie blijkt, hem van mening doen veranderen.

Het is april, dus de cashew-tijd is begonnen. De cashewnoot is het belangrijkste exportproduct van het land en vooral India en Vietnam zijn grote afnemers. President José Mário Vaz stelde tegen de opvatting van sommige economische specialisten binnen de branche, die een kiloprijs van 500 CFA (= 75 eurocent) beter achtten, de kiloprijs vast op 1000 CFA (= 1,50 euro). De exporteurs accepteerden vorige week die prijs uiteindelijk na overleg met de president in aanwezigheid van de woordvoerder van de Indiase handelaars die die prijs ook accepteerde.

5 maart 2018

Eergisteren vond in Bissau een mars plaats om  solidariteit met de CEDEAO en dank voor de sancties uit te spreken. Een vertegenwoordiging van het maatschappelijk middenveld overhandigde aan de vertegenwoordiger van de CEDEAO in Guiné-Bissau, Blaise Diplo,  een verklaring van soldidariteit en tevens het verzoek om ook aan de president van het land, José Mário Vaz, persoonlijk sancties op te leggen omdat hij als de aanstichter van alle narigheid en het voortduren ervan wordt gezien.

 En verder:

-  hebben we sinds 31 januari nog steeds geen regering;

- heeft de president inmiddels 28 (!) partijen en de Nationale Verkiezingscommissie (CNE) gepolst over een datum voor de parlementsverkiezingen; november 2018, na de regentijd, lijkt nu de hoogste ogen te gooien (eigenlijk moest het al in mei, vóór de regentijd);

- en gaat ex-premier en PAIGC-partijleider Domingos Simões Pereira  ervan uit dat de president zelf pas in 2019 parlementsverkiezingen wil, tegelijk met de presidentsverkiezingen.

We wachten het weer af .......................



Eind februari publiceerde Transparency International de Corruption Perceptions Index 2017, een onthutsend rapport - ook wat betreft de bevindingen m.b.t Nederland - waaruit o.a. blijkt dat Guiné-Bissau een van de meest corrupte landen ter wereld is, Het land staat op plaats 171 van de 180 onderzochte landen. De 171ste plaats wordt gedeeld met Equatoriaal Guiné, Noord-Korea en Libie.

uit het rapport:

http://transparency.nl

"Landen onderaan de index worden gekenmerkt door politieke instabiliteit, zwakke rechtsstaat en wijdverbreide straffeloosheid voor corruptie, lage persvrijheid en betrokkenheid maatschappelijk middenveld, en slecht bestuur." 



Eveneens eind februari verscheen het bovenstaande rapport van de gerenommeerde Friedrich Ebert Stiftung  (http://www.fes.de ) dat reeds meer dan duizend publicaties over democratie en de bedreigingen daarvan wereldwijd  op haar naam heeft staan. In Why Peace Fails in Guinea Bissau probeert ze een antwoord te geven  op de vraag waarom het voortdurend niet lukt om in  Guiné-Bissau tot een vreedzame modus vivendi te komen. De analyse vertoont weliswaar wat kleine onvolkomenheden op het gebied van de historie, de demografie, de geografie en de biografie van een enkele hoofdrolspeler in het conflict, maar die brengen de grondigheid en de validiteit van de analyse niet in diskrediet. Het is een analyse waar we sinds lang op wachtten en die de vinger op de zere plekken legt. Op de pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites" tref je de conclusie en de aanbevelingen uit het rapport aan, dat op de site van de FES (http://www.fes.de ) in pdf-format te downloaden is (klikken op het kopje "Publikationen" en dan naar februari 2018 gaan).

22 februari 2018

De president heeft zich nog steeds niet publiekelijk uitgelaten over de sancties van de CEDEAO. De voorzitter van de Gemeenschap van Portugeestalige landen CPLP sprak in dat verband van "een verontrustende stilte". De demissionaire regering heeft de sancties scherp veroordeeld en noemde ze onrechtvaardig en willekeurig. De Afrikaanse Unie en de Europese Unie ondersteunen de sancties.

António Guterres sprak zijn steun  uit aan de Afrikaanse Unie en de CEDEAO en sprak de hoop uit dat de Afrikaanse leiders zelf het conflict in Guiné-Bissau zullen kunnen oplossen.

Nog steeds hebben we geen regering, geen enkele speler wil met de door de president benoemde minister-president Artur da Silva rond de tafel om een nieuwe regering samen te stellen.

De gesanctioneerden organiseerden afgelopen weekend een protestmars tegen de sancties en natuurlijk tegen de CEDEAO ("neokolonialisten !!")  en de leiding van de PAIGC die volgens de gedupeerden achter de samenstelling van de lijst van gesanctioneerde personen zit. Grootste en meest luidruchtige woordvoerder tijdens de demonstratie was de door de CEDEAO gestrafte "waakhond van de president" Braima Camará, die de PAIGC een verkiezingsnederlaag voorspelde.

De gesanctioneerden hebben een advokatenkantoor ingeschakeld dat de juridische strijd tegen het CEDEAO-sancties is aangegaan.

15 februari 2018

Een opvallende week hebben we hier te lande achter de rug. Allereerst natuurlijk de verontwaardiging en de boosheid - of de staatsmannelijk gespeelde kalmte - bij de gesanctioneerden zelf. En waarom stond er niemand van de leiding van de PAIGC op de lijst, zo zeiden de gestraften, zat Domingos Simões Pereira daar achter ? Een enkeling rolde met zijn  spierballen, zoals demissionair minister Fernando Vaz dat geheel naar verwachting deed. Hij zou de CEDEAO - sancties juridisch aanvechten en gewoon afgelopen weekend op reis gaan, wat hij overigens niet gedaan heeft.

De onlangs afgetreden minister-president Sissoco Embaló die in  het land was om zijn portefeuille over te dragen aan Artur da Silva, sprak schande van de sancties en beloofde dat hij hemel en aarde - en zijn internationale netwerk ! - zou bewegen om deze terug te draaien.

Dan was er de nieuwe omstandigheid dat geen der door de nieuwe minister-president Artur da Silva uitgenodigde partijen voor de formatie van een nieuwe regering, aan die uitnodiging gehoor gaf. "Plotseling" wil niemand meer meewerken aan een regering die niet voldoet aan het Akkoord van Conakry, ook de 15 dissidenten, waarvan er 9 gestraft zijn, niet. We hebben dus al weer een week geen regering. Hoe gaat president JOMAV dat oplossen: op de valreep dan toch maar de kandidaat van de PAIGC, Augusto Olivais, benoemen, er lijkt niet veel anders op te zitten.

Dan was er de nieuwe omstandigheid dat geen der door de nieuwe minister-president Artur da Silva uitgenodigde partijen voor de formatie van een nieuwe regering, aan die uitnodiging gehoor gaf. "Plotseling" wil niemand meer meewerken aan een regering die niet voldoet aan het Akkoord van Conakry, ook de 15 dissidenten, waarvan er 9 gestraft zijn, niet. We hebben dus al weer een week geen regering. Hoe gaat president JOMAV dat oplossen: op de valreep dan toch maar de kandidaat van de PAIGC, Augusto Olivais, benoemen, er lijkt niet veel anders op te zitten.

En de demissionaire regering maakte zich bepaald niet populairder door voor het eerst sinds mensenheugenis geen geld beschikbaar te stellen voor de traditionele Carnavalsoptocht - het culturele hoogtepunt van  het jaar ! -  en de bijbehorende prijsuitreiking op de eretribune: geen geld voor. Kleine keizer JOMAV vergat het volk - en de nu voor niets binnengevlogen toeristen ! - brood en spelen te geven; in  mijn omgeving wordt hem dat nu zwaarder aangerekend dan zijn drie jaren wanbestuur. De man was overigens onmiddellijk na het bekend worden van de sancties naar Senegal en Portugal gereisd. Noch bij vertrek, noch bij terugkeer eergisteren gaf hij enig commentaar, niet op de sancties en niet op de motieven van zijn reis. Vermoed wordt dat hij in Portugal zijn banktegoeden veilig heeft ondergebracht bij vrienden in de diaspora.

7 februari 2018


En de CEDEAO (ECOWAS in het Engels) deed wat zij zich had voorgenomen: zij strafte 19 dwarsliggers van de toepassing van het Akkoord van Conakry met sancties. Er staan 9 van de 15 PAIGC-dissidenten op de lijst, met Braima Camará, de "waakhond van de president" met grote drugsbelangen in het verleden en mogelijk ook nu nog, op een verdiende eerste plaats. Een tweede steunpilaar van de president, de demissionaire minister van Binnenlandse Zaken Botche Candé , die verantwoordelijk is voor het inzetten van (oproer)politie en voor het gewelddadig ingrijpen bij vreedzame demonstraties en bij de opening van het 9e PAIGC-congres vorige week, staat ook zeer terecht op de lijst. Naast 9 dissidenten worden nog 10 andere personen genoemd, onder wie de laatstelijk door de president benoemde procureur-generaal van de republiek (PGR), Bacari Biai en diens voorganger António Sedja Man. Ook de zoon van de president, die zijn zaakwaarnemer is in het familiebedrijf JOMAV, Herson  Vaz , staat op de lijst. De president zelf kan niet gesanctioneerd worden. Voor de genoemde personen geldt een verbod op deelname aan activiteiten van de organisatie, een  reis- en visumverbod en een bevriezing van banktegoeden voor henzelf en hun naaste familieleden ! Vanwege die laatste toevoeging komt de president - en de rest van zijn familie - toch in de problemen omdat diens zoon op de lijst staat. Op de lijst van gesanctioneerde dissidenten vallen wat mij betreft ook nog op de vanwege grootschalige corruptie zeer omstreden voorzitter van de Guiné-Bissause Voetbalbond Manuel Nascimento Lopes en de veelvuldig minister - o.a. in de overgangsregering van na de staatsgreep van 2012 en in de huidige demissionaire regering - Fernando Vaz. Lucratieve reisjes naar Lissabon en verder zitten er voor deze heren en hun familie voorlopig niet in. De CEDEAO dringt voor de implementatie van de sancties aan op de steun van de VN, de EU, de AU, de CPLP en de OIF (Organisation Internationale de la Francophonie).  

De naam van de CEDEAO is wat betreft beschuldigingen van laksheid en lafheid met deze maatregel voorlopig betrekkelijk gezuiverd. Ik drink er voorzichtig een glas -  of een fles - vinho verde op. Wie verder lezen wil, dat hij/zij leze:


van: http://ecowas.int :

 

ECOWAS imposes individual sanctions for non-implementation of the Conakry agreement in Guinea Bissau

 

07/02/2018 Harouna

 

The Heads of State and Government of the Economic   Community of West African States (ECOWAS) have imposed individual sanctions   on persons or organisations impeding the process for ending the crisis in   Guinea Bissau.

At their Extraordinary Session held on 27 January   2018, they urged the Guinea Bissau parties to implement the Conakry   Agreement, failing which individual and collective sanctions would be   imposed, effective 1st February 2018, on all such persons or   organisations.




By Decision A/DEC.2.01/2018 signed by the ECOWAS   Chairman, H.E. Mr Faure Essozimna Gnassingbe, President of the Togolese   Republic, and eager to restore democratic governance and ensure respect for   the rule of law in Guinea Bissau, the West African leaders have imposed   sanctions on several people in Guinea Bissau.

The affected persons   include: Braima Camara, Rui Dia de Sousa, Soares Sambu, Abel da Silva Gomes,   Manuel Nascimento Lopes, Eduardo Mamadu Balde, Maria Aurora Abissa Sano,   Florentino Mendes Pereira, Orlando Mendes Viegas, Certorio Biote, Domingos   Quade, Carlitos Barai, Domingos Malu, Antonio Sedja Man, Bacari Biai, Botche   Cande, Herson Gougjabi Vaz, Victor Madinga, and Fernando Vaz.

The Committee, comprising Togo, Guinea and the   ECOWAS Commission, put in place to monitor the implementation of the   sanctions, reserves the right to amend the list of sanctioned persons   depending on the evolution of the situation.

The sanctions include suspension from Community   activities, travel ban and denial of visa for them and their family members,   as well as freezing of their financial assets and that of their immediate   families wherever they are.

The different sanctions are laid down in   Supplementary Act A/SA.13/02/12 of 17 February 2012 on the imposition of   sanctions against Member States that do not honour their obligations towards   ECOWAS, and Article 45 of the Protocol on Democracy and Good Governance.

As set out in this Decision, the Commission as well   as the African Union Peace and Security Council, the International   Organisation of La Francophonie, CPLP, European Union, and the United Nations   are called upon to support ECOWAS in the implementation of the sanctions.

Abuja, 5 february 2018

6 februari 2018

Bij de afsluiting van het 9e PAIGC-congres gisteravond verklaarde partijvoorzitter Domingos Simões Pereira dat de partij noch het minister-presidentschap van Artur da Silva noch diens regering accepteert, omdat president JOMAV zich opnieuw niet aan het Akkoord van Conakry gehouden heeft.

5 februari 2018

Na een hoop heibel, nationale en internationale protesten, ingrijpen van ECOMIB, terugtrekking van de politie uit het partijgebouw en - naar verluidt - verzoenende gebaren  van de vers beedigde minister-president Artur da Silva die op woensdagmiddag j.l. nog een vriendschappelijk gesprek had met Domingos Simões Pereira, heeft donderdag toch nog het 9e congres van de PAIGC in het partijgebouw doorgang kunnen vinden. De t.o.v. de partij en haar voorzitter loyale houding van de nieuwe minister-president werd hem ogenblikkelijk door de "15 dissidenten" verweten. De vergadering verliep echter verder zonder bijzondere onrust en uiteindelijk werd Domingos opnieuw tot  voorzitter van de partij gekozen (met 98% van de stemmen). Minister-president Artur da Silva, die ook congreslid en partijbestuurder is,  was bij een deel van het congres aanwezig.

De twee weken geleden in het land aangekomen Carlos Gomes Júnior was niet bij het congres aanwezig ondanks zijn verzoek daartoe, hij is ook niet meer in het land. Vermoed wordt dat hem te verstaan is gegeven dat de partij niet op hem zit te wachten en dat hij zich uiteindelijk als onafhankelijke zal kandideren voor het presidentschap in 2019.

De delegatie van het CEDEAO die ten tijde van de onrust van vorige week in het land was heeft haar negatieve bevindingen, zowel het niet voldoen aan het Akkoord van Conakry als het schenden van het grondwettelijk recht op vergadering, gedeeld met de organisatie, daarbij aandringend op het toepassen van "collectieve en individuele sancties":

President JOMAV heeft minister-president Artur da Silva verzocht de parlementsverkiezingen voor 2018 voor te bereiden. Die zullen waarschijnlijk mei a.s. plaatsvinden.

31 januari 2018

President José Mário Vaz heeft gisteren Artur da Silva benoemd tot 6e minister-president sinds juni 2014, opnieuw niet de keuze van meerderheidspartij PAIGC.

Het gebouw van de PAIGC is inmiddels door de politie bezet en alle daarbinnen aanwezige leden zijn verdreven. Er is daarbij traangas gebruikt en er is gedreigd met vuurwapens. Er wordt geprotesteerd tegen deze actie bij het gebouw van de Verenigde Naties. Er is grote verontwaardiging over de lakse houding van de CEDEAO vredesmacht ECOMIB, die niets heeft ondernomen om de agressie van de kant van de oproerpolitie in te tomen en voor de veiligheid van de bevolking en voor het democratische recht op vergadering in  te staan.

Partijleider Domingos Simões Pereira gaf gistermiddag tijdens een persconferentie al lucht aan zijn verontwaardiging over de houding van de CEDEAO en ECOMIB. Hij stelde de president verantwoordelijk voor de "aanval op het partijgebouw". Hij wist toen nog niet van  de benoeming van Artur da Silva tot minister-president, een reactie op die zoveelste schending van het Akkoord van Conakry zal ongetwijfeld vandaag nog komen. Op het moment dat ik dit schrijf, heeft hij zich ook bij de zich momenteel bij het VN-kantoor ophoudende congresleden gevoegd.

De vertegenwoordigers van de zogenaamde P5 in Bissau (VN, EU, AU, CEDEAO, CPLP)  hebben tot verbazing en verontwaardiging van velen niets kunnen ondernemen om de spanning te verminderen. De houding van de bevolking t.o.v. het CEDEAO, die vandaag met een delegatie in het land is en o.a. aanwezig zal zijn bij de beediging van de nieuwe minister-president, wordt steeds  kritischer en cynischer: alle diplomatie ten spijt heeft de organisatie niets bijgedragen tot een oplossing van het politieke conflict, zo is in het algemeen de visie. 


Aan het eind van de top van de Afrikaanse Unie afgelopen weekend in Addis Abeba/Ethiopie, waar hij te gast was, sprak António Guterres zijn zorg uit over de situatie in  Guiné-Bissau en riep hij alle betrokkenen op zich te conformeren aan het Akkoord van Conakry. President JOMAV heeft dat akkoord gisteren en vandaag dus opnieuw aan zijn laars gelapt.

30 januari 2018

Het 9e congres van de PAIGC dat vandaag zou beginnen, is niet van start gegaan vanwege - naar het zich nu laat aanzien - gezamenlijke  en degelijk voorbereide  pogingen van de 15 dissidenten, de minister van Binnenlandse Zaken Botche Candé (dikke maatjes met president JOMAV ) en enkele regionale gerechtshoven om het te blokkeren. E.e.a heeft geleid tot gewelddadige acties van de oproerpolitie in en nabij het partijgebouw. Meerdere mensen zijn mishandeld en nog meer zijn er in hechtenis genomen.  Buitenlandse gasten die aan het congres zouden deelnemen uit o.a. Cabo Verde, Portugal en Servie zitten duimen te draaien  in hun hotel. Het plein voor het kantoor van de PAIGC en de galerijen van het gebouw zijn op dit moment bezet door politie. Er zijn ongeveer 400 partijleden binnen het gebouw.

De regisseur van dit alles, president José Mário Vaz, had vanmorgen een vergadering met vertegenwoordigers van 4 partijen, met als belangrijkste de PRS, om te bespreken wie de nieuwe - de zesde sinds juni 2014 ! - minister-president moet worden. Hij heeft afgelopen weekend bij de vergadering van  staatshoofden en regeringsleiders van de CEDEAO tot 31 januari (!) de tijd gekregen om die te benoemen op straffe van sancties als dat niet gebeurt. (zie onderstaand fragment uit de notulen van 27 januari j.l.). De PAIGC was ook uitgenodigd voor het gesprek, voor de vorm wel te verstaan,  want baasje JOMAV wist natuurlijk al dat die partij vandaag niet in de gelegenheid zou zijn een afvaardiging te sturen. 

REGARDING THE IMPLEMENTATION OF THE CONAKRY AGREEMENT BY GUINEA BISSAU SIGNATORY PARTIES 

11. The Authority takes note of the memorandum of the President of the Commission on implementation of the Conakry Agreement by the Guinea Bissau signatory parties. It commends Presidents Alpha Conde and Faure Essozimna Gnassingbe, for sending a Ministerial mission to Guinea Bissau on 17 and 18 January 2018, to conduct talks with all the stakeholders. 

12. The Authority, having observed that since the expiration of the one-month deadline given by its 52nd Ordinary Session held in Abuja, Nigeria on 16 December 2017, no significant progress has been made in the implementation of the agreed actions, urges the Guinea Bissau parties to implement the Conakry Agreement. To this end, the Authority invites President VAZ to appoint a consensus Prime Minister and the Signatory Parties to form a government in conformity with the Conakry Agreement, no later than 31 January 2018, failing that collective and individual sanctions will be imposed, from 1st February 2018, against any person or organisation hampering the crisis exit process in Guinea Bissau. The Authority instructs the President of the Commission to apply the sanctions. It decides to set up a Committee, comprising Togo, Guinea and the ECOWAS Commission, to monitor the implementation of sanctions. 

13. The Authority launches a strong appeal to the African Union, CPLP, European Union and the United Nations to support ECOWAS in the effective application of sanctions.

14. The Summit decides to extend ECOMIB mandate to 31 March 2018.

En verder: het gesprek van Carlos Gomes Júnior en Domingos Simões Pereira heeft eind vorige week plaatsgevonden. Het duurde 20 minuten en het is onbekend wat er besproken is. Wel werd er nadien olie op het vuur van het partijconflikt geworpen door mensen die meenden gehoord te hebben dat Carlos Gomes na het gesprek met Domingos tegen de leider van de dissidenten, Braima Camará,  gezegd zou hebben: jullie waren met 15, nu zijn jullie met 16. Carlos Gomes is overigens in het weekend al weer naar het buitenland - rondreis Europa en Afrika - vertrokken, wat enigszins bevreemdend is, als je bedenkt dat hij graag bij het vandaag te beginnen congres aanwezig had willen zijn, hij net een week terug is van een rondreis door Europa en Afrika en hij zo blij was na bijna zes jaar weer thuis te zijn. Maar niet teveel speculeren ........

23 januari 2018

President JOMAV heeft het ontslag van minister-president Úmaro Sissoco Embaló aanvaard en heeft nog geen nieuwe minister-president benoemd; het land heeft dus weer een demissionaire regering. De PAIGC hoopt snel te horen dat hun kandidaat Augusto Olivais de nieuwe minister-president wordt. De teleurstellende bevindingen van de CEDEAO-vertegenwoordigers betreffende de uitvoering van het Akkoord van Conakry (zie 20 januari op deze pagina) zijn op de vergadering van de organisatie afgelopen weekend in Lomé/Togo slechts terzijde aan de orde geweest en doorgesluisd naar de vergadering van staatshoofden en regeringsleiders van de aangesloten landen 27 januari a.s. in Addis Abeba/Ethiopie. De PRS en andere partijen, inclusief de 15 PAIGC-dissidenten zijn het overigens niet eens met het negatieve oordeel van de CEDEAO-delegatie. Zij vinden dat de president gestaag vordert op zijn zelf gekozen route om uit de crisis te komen, het ontslag van Úmaro Sissoco Embaló zien ze daar als voorbeeld van.

De vorige week uit asyl teruggekeerde Carlos Gomes Júnior heeft zich weer laten inschrijven als lid van de PAIGC en zal morgen een gesprek hebben met partijleider Domingos Simões Pereira.

20 januari 2018


Carlos Gomes Júnior, ex-premier en ex-PAIGC-partijleider, zette donderdag jongstleden bijna zes jaar na zijn  verdrijving bij de militaire staatsgreep in april 2012, weer voet op vaderlandse bodem. Hij werd geestdriftig ontvangen door honderden mensen. Na de ontvangst verklaarde hij o.a. dat hij hoopt bij te kunnen dragen aan vrede en verzoening en hij sluit, afhankelijk van de wens van partijbestuur en -leden, een nieuwe actieve rol in de politiek niet uit, bijvoorbeeld als partijvoorzitter. De huidige partijvoorzitter - en ex-premier - Domingos Simões Pereira die zich enkele maanden geleden reeds voor een tweede termijn als partijvoorzitter beschikbaar heeft gesteld, verklaarde daarop eveneens dat het aan de leden en het bestuur zal zijn daarover te beslissen, maar stelde daarbij bovendien fijntjes dat Carlos Gomes Júnior "in principe" niet bij het aanstaande congres van 30 januari tot 4 februari aanwezig kan zijn omdat hij door zijn jarenlange afwezigheid geen gekozen congreslid meer is. Zo werd een nieuwe twistappel de boezem van de immer verdeelde partij binnen geworpen. Overigens ook niet zo'n warme ontvangst, Domingos,  van je voorganger, die door militairen is verjaagd nadat zijn huis aan flarden was geschoten en die het die zowel als partijleider als in de hoedanigheid van premier het naar Bissau-Guinese maatstaven heel goed gedaan heeft: hij wist te verbinden zowel binnen de partij als daarbuiten. En juist van dat verbinden is tijdens Gomes' asyl in Portugal weinig terecht gekomen. Zelfs de fractie in het parlement kon Domingos na zijn afzetting als minister-president niet bijeenhouden, laten we wel wezen. De verdeelde meerderheidspartij PAIGC draagt een grote verantwoordelijkheid voor de al jaren woekerende "institutionele crisis". Mensen om mij heen zien in Carlos Gomes Júnior de ideale aanstaande president; vlaggen die tot geestdrift voor die gedachte oproepen zijn al gemaakt en verspreid. Ik had er een op het hek van mijn  tuin geplant maar die is wederrechtelijk "weggenomen"'.

Carlos Gomes  is vrijdag al op audientie geweest bij president JOMAV. Gomes zelf noemde het een bezoek aan een van zijn vroegere collega's: JOMAV was minister van Financien tijdens het laatste premierschap van Carlos Gomes Júnior.

Kort voor het bezoek van Carlos Gomes had JOMAV de CEDEAO-delegatie op bezoek, die sinds begin vorige week in het land was om te onderzoeken of het Akkoord van Conakry al uitgevoerd was. Ja, waarom voor zoiets kosten voor vliegtickets en hotels worden uitgegeven is me een raadsel, want "iedereen" weet dat er nog  steeds niets van terecht is gekomen, en dat JOMAV zich ook het derde uitstel dat hem door het CEDEAO is gegund (resp. 6 maanden, 3 maanden, 1 maand), niet ten  bate heeft genomen, ze hadden mij gewoon  kunnen bellen zeg maar en dan hadden ze thuis kunnen blijven. Die "ze" waren de minister  van Buitenlandse Zaken van Togo (Togo is de huidige voorzitter van de CEDEAO) en Robert Dussay, minister van het Presidentschap van Guiné-Conakry (bemiddelaar in "ons" conflikt), die tot de conclusie waren gekomen dat  "er geen vooruitgang was geboekt". Ze zullen  deze bevinding delen ter vergadering van het CEDEAO dit weekend in Lomé/Togo. Mag ik na ruim twee jaren uitblijven van ook maar een half theelepeltje succes suggereren dat de CEDEAO niet kan bemiddelen en/of dat haar leden graag volledig betaald heen en weder vliegen en volledig verzorgd eten en drinken en slapen in de regio  ? Het CEDEAO is een soort perpetuum mobile, het dient tot niks, het leidt tot niets, het beweegt en houdt niet op te bewegen and that's it. En de arme Afrikaan betaalt ervoor.

En voordat ik afsluit: de vertrekkende minister-president Umaru Sissoco Embaló dankte bij zijn afscheidsrede de president omdat deze hem een plaats in de geschiedenis van het land had gegeven, zo lopen de hazen dus. (Grond en huizen en auto's laten we even buiten beschouwing). Ik zou een premierschap als het zijne toch niet op mijn CV durven zetten.


Dit alles geschreven op de dag dat 45 jaar geleden "de vader van de natie" Amílcar Cabral in Conakry werd vermoord door een partijgenoot, een gebeurtenis die exemplarisch is voor de al decennia voortdurende partijstrijd binnen de meerderheidspartij PAIGC, de zogenaamde "partij van de bevrijders", die het land geen strobreed vooruit geholpen heeft: het land staat wereldwijd nog steeds bijna onderaan waar het om levensverwachting, alfabetisme, economische groei en  kans op verbetering (!) gaat. Het land scoort dus laag op "hoop", terwijl dat het laatste is dat doet leven. Er gaan inmiddels steeds meer stemmen op om het land onder voogdij van de Verenigde Naties te plaatsen, zoals dat destijds ook met Oost-Timor is gebeurd. De eerste volksinitiatieven daartoe zijn al genomen.

13 januari 2018

Gistermiddag heeft minister-president Úmaro Sissoco Embaló zijn ontslag aangeboden aan de president. Nu is natuurlijk weer de grote vraag: zal de laatste eindelijk de kandidaat van de PAIGC - Augusto Olivais - als minister-president aanstellen, daarmee een belangrijk element van het Akkoord van Conaky uitvoerend, of zal hij toch weer een kandidaat benoemen uit zijn eigen politieke vriendenkringetje. We wachten af wie de zesde minister-president zal zijn sinds juni 2014 !

En zo twitterde hij zijn beslissing in allesbehalve foutloos Frans:


11 januari 2018

Inmiddels rollen ook de onlangs door de president benoemde Procureur-Generaal van de Republiek (PGR) Bacari Biai en de voorzitter van het Hooggerechtshof, tevens de baas van het Consitutioneel Hooggerechtshof, Paulo Sanhá vechtend over straat. Opnieuw is de aanleiding onenigheid over bevoegdheden, het gaat altijd over macht, nu i.h.b. over de vraag wie waarover en in welke bewoordingen in de pers zijn mond mag open doen. Directe aanleiding is de mededeling van Biai dat het onderzoek naar de moord op opperbevelhebbber Tagm Na Wai en president "Nino" Vieira op resp. 1 en 2 maart 2009 gearchiveerd zal worden (zie 30 december 2017 op deze site).

Velen verheugen zich op de terugkomst naar het land van de bij de staatsgreep van april 2012 verdreven minister-president en ex-PAIGC-partijleider Carlos Gomes Júnior (bijnaam "Cadogo") op 18 januari, die de afgelopen jaren vooral in Portugal verbleef, dat hem politiek asyl verleende. Partijleider Domingos Simões Pereira sprak ook zijn vreugde uit over de terugkomst van Cadogo, van wie nog niet bekend is of hij zich weer in de politiek zal storten. In de recente geschiedenis is hij een van de weinige PAIGC-ers die wisten te binden en te verzoenen. Of hij daar -  inmiddels 68 jaar - weer zin in heeft, is de vraag. Voorlopig zal hij eerst eens gewoon naar zijn in april 2012 danig vernielde maar inmiddels keurig opgeknapte huis in het centrum van Bissau willen.

En morgen - om 16.00 uur - is er weer een protestbijeenkomst, de eerste van 2018, georganiseerd door het maatschappelijk middenveld, tegen de president "die gekozen is als president en niet als dictator". Zo is dat.

7 januari 2018

President JOMAV verkondigde in zijn nieuwjaarsboodschap o.a. dat de crisis "in de komende dagen" opgelost zou worden. Het is er nog niet van gekomen. De ontwikkelingen van afgelopen week wijzen zelfs in een tegenovergestelde richting, of het zou zo moeten zijn dat er eerst nog van een grotere "Verelendung" sprake moet zijn voordat de geest weer in de fles is. Zo is er, naast de toenemende zorg over mogelijke muiterij binnen het leger nu voor het eerst een conflict binnen in de regering en wel tussen de minister van Binnenlandse Zaken en die van Territoriale Zaken. Aanleiding is zoals altijd onenigheid over interpretatie van bevoegdheden, nu met betrekking tot het ontslaan van de voorzitter van de gemeenteraad van de stad Bissau, de burgemeester dus, Baltazar Cardoso. De minister van Territoriale Zaken ontsloeg de burgemeester o.a. op verdenking  van corruptie en nepotisme, m.n. bij de verkoop van gemeentegrond. De burgemeester verklaarde zijn functie niet neer te zullen leggen omdat de beslissingsbevoegdheid voor benoeming of ontslag van de burgemeester niet bij de minister ligt maar bij de hele ministerraad. Boze tongen beweren dat de fraude gepleegd is ten behoeve van grond en huis van de minister-president Umarú Sissoco Embaló. Laten we er maar van uit gaan dat de kwestie voorlopig niet is afgerond.

De onduidelijkheid over wie de baas van wie en wat is, deed zich ook voor rond de Staatsveiligheidsdienst (SIS). Donderdagmiddag werd het kantoor van die dienst bestormd door mariniers op bevel van de Minister van Binnenlandse Zaken Botche Candé. Aanleiding was de omstandigheid dat de tijdelijke directeur van de dienst (de eigenlijke directeur is in het buitenland voor de behandeling van gezondheidsproblemen) geweigerd zou hebben bepaalde stukken aan de minister te overhandigen, omdat volgens de plaatsvervanger alleen de minister-president zo'n verzoek mocht doen. De vervanger werd vastgenomen en alle sloten van de dienst werden vervangen op last van de minister. Dit leidde ertoe dat de president een spoedministerraad bijeenriep, waarbij uiteindelijk kolonel Alfredo Vaz als interim-directeur van de dienst werd benoemd. 

De minister van Binnenlandse Zaken Botche Candé zelf was naar verluidt niet bij de spoedministerraad aanwezig. Hij en de minister-president zijn het niet eens over wie de verantwoordelijke minister is voor de dienst. Het is overigens wel een gewoonte van hem om afwezig te zijn  bij de ministerraadsvergaderingen.

Ook afgelopen week had er een ontmoeting plaats tussen de president van het land en de uitvoerend secretaris van de Nationale Verkiezingscommissie (CNE), José Pedro Sambu. De laatste verzekerde de eerste dat het CNE klaar is voor de parlementsverkiezingen van 2018 in mei (de laatste verkiezingen werden in juni 2014 gehouden; volgens de grondwet zouden na 4 jaar weer verkiezingen gehouden moeten worden). Het was al bekend dat de president daar geen zin in heeft, dat hij liever de parlementsverkiezingen in 2019 houdt samen met de presidentsverkiezingen die in dat jaar zullen moeten plaatsvinden. Nu wil het toeval dat de regering beschikt over een "kabinet van steun aan het verkiezingsproces", GTAPE, en haar woordvoerder verklaarde dat het onmogelijk is om in  2018 verkiezingen te houden "omdat 80% van het benodigde materiaal na gebruik in 2014 door gebrek aan onderhoud bijna geheel of volledig bedorven is"(!) Het ziet er dus naar uit dat de president zijn ongrondwettelijke zin weer krijgt: parlementsverkiezingen pas rond mei 2019.

En er heeft zich weer een kandidaat gemeld voor de presidentsverkiezingen van 2019: Joao José (bijnaam "Huco") Monteiro, waarlijk geen onbekende, hij was eerder minister van Buitenlandse Zaken en minister van Onderwijs. En jaren geleden waren we elkaars rivalen bij een vacature op het Instituto Nacional de Pesquisa (hij werd het natuurlijk en we dronken het af toen we toevallig kort daarna naast elkaar zaten in het vliegtuig tussen Lissabon en Bissau). De familie Monteiro heeft al decennialang een vooraanstaande positie in het land. Hij verklaarde dat hij zich kandideerde omdat hij graag "zijn steentje wil bijdragen", waaraan precies werd niet zo duidelijk, wel wilde hij "voorbeeldig leiderschap laten zien", natuurlijk. Zo zijn ze nu al met zijn vieren voor 2019: deze "Huco" dus, Paulo Gomes, Nuno Nabiam, tja en JOMAV-je wil ook weer. En er zullen zich nog wel meer potentieel voorbeeldige leiders melden, het land blinkt er in uit, niet ?

3 januari 2018


Er is veel kritiek op het besluit van de procureur-generaal van de republiek Bacari Biai om het onderzoek naar de moord op opperbevelhebbber Tagm Na Wai en president "Nino" Vieira op resp. 1 en 2 maart 2009 te archiveren (zie op deze site 30 december 2017). Politieke analytici vermoeden - uiteraard - politieke motieven. De huidige situatie van politieke crisis en niet-functionerende instituties wordt inopportuun geacht voor het nemen van zo'n belangrijke beslissing, waarover de internationale gemeenschap zich ook nog wel zal uitspreken; de straffeloosheid waarmee in  deze eeuw in dit land politieke moorden konden worden gepleegd wordt m.n. binnen de V.N. sterk veroordeeld.

De militairen die in detentie worden gehouden vanwege een poging tot moord op de huidige opperbevelhebber Biague Nha Tam (zie op deze site 26 december 2017), zijn in hun cellen bezocht door de voorzitter van de Liga voor de Mensenrechten Augusto Mário da Silva. Hij constateerde nogal wat narigheid en bood matrassen, producten voor persoonlijke hygiene en mosqueteiros aan.

Generaal Daba Na Walna, die we ons herinneren als de wat potsierlijke woordvoerder van de militaire staatsgreep van 2012 en de daarop volgende dictatuur, en die het vanwege die rol blijkbaar geschopt heeft tot voorzitter van het Militair Hooggerechtshof, dankte voor de gaven en veronderstelde dat er binnenkort ook wel geld zou komen om de gedetineerden van rechtshulp - d.w.z. een advocaat - te voorzien.

Afgelopen zaterdag ontving de voorzitter van het parlement Cipriano Cassamá de vertegenwoordiger van het Internationale Monetaire Fonds hier te lande, Óscar Melhado. Naar zeggen van Cassamá had meneer Melhado hem meegedeeld dat de regering van het land "de ergste is van alle regeringen, met een hoog niveau van corruptie, vooral op het Ministerie van Handel en het Ministerie van Visserij".