____________________________________________________

2019

____________________________________________________

14 juli 2019 

De race om het presidentschap is begonnen, althans de eerste fase ervan, de kandidering, en ook die leidt reeds tot problemen.

Na ampele zelfreflectie en orientatie op zijn kansen heeft ex-minister-president en ex-PAIGC-partijleider Carlos Gomes Júnior - verdreven bij de militaire staatsgreep van 2012 - gisteren besloten de uitdaging aan te gaan als onafhankelijk kandidaat. Hij weet donders goed dat hij als kandidaat voor de PAIGC van Domingos Simões Pereira geen enkele kans zou maken. 

De huidige vrijwel onbevoegde president José Mário Vaz was minister van Financien onder Carlos Gomes Júnior. Wat dat betreft  hangen er nog wat lijken in de kast over in die tijd verdwenen gelden in verband waarmee Carlos Gomes Júnior en José Mário Vaz elkaar beschuldigen. 


Ook parlementsvoorzitter Cipriano Cassamá heeft zich kandidaat gesteld. Hij is niet alleen parlementsvoorzitter maar ook de eerste vice-voorzitter van de partij PAIGC. Partijvoorzitter Domingos Simões Pereira - als minister-president eerst ontslagen in 2015 en laatst weer voor die functie afgewezen door president José Mário Vaz - heeft al laten weten dat dat niet volgens de statuten van de partij is. Er doen geruchten de ronde dat Domingos, nu hij als minister-president is afgewezen, zich misschien nu wel voor het presidentschap wil kandideren (en dan natuurlijk als dé kandidaat van de PAIGC). Hij heeft eerder zelf ook al een uitlating in die geest gedaan bij een interview op RFI. Cipriano Cassamá verklaarde overigens ook dat hij, als hij president zou worden, Domingos Simões Pereira als minister-president zou aanstellen. En zelf heeft die Cassamá zich als parlementsvoorzitter zo verzet tegen de bevoegdheid van de president om zelf een minister-president aan te stellen dan wel af te wijzen ?! Ja, en dan hebben we ook nog Nuno Nabiam van de APU/PDGB (5 zetels), het coalitiemaatje van Domingos. Ook Nuno wil wel graag president worden met steun van de PAIGC. En misschien speelde die wens wel een rol bij de onderhandelingen over de coalitie: ik steun de PAIGC nu, de PAIGC steunt mij straks.

En dan hebben we nog de ex-president Serifo Nhamadjo - tot het hoogste ambt geroepen tijdens de militaire dictatuur (2012-2014) - die er ook wel weer zin in heeft (zie 28 mei op deze pagina).


De in feite recentelijk van al zijn bevoegdheden ontslagen president José Mário Vaz liet vorige week in een interview weten zich te beraden op het zich herkiesbaar stellen voor het presidentschap. Gevraagd naar de motieven voor zijn weigering om Domingos Simões Pereira als minister-president te accepteren, antwoordde hij o.a. dat noch hijzelf, noch Domingos, noch het land zou kunnen profiteren van de keuze van Domingos als minister-president. Natuurlijk werd Domingos opnieuw ernstig verweten dat hij bij de laatste grote protestmanifestatie verklaard had dat dat "de laatste vreedzame protestactie" was (en dat heeft hij ook gezegd) en dat het volk "zich onder de vleugels van de strijdkrachten bevindt" (en ook dat heeft hij gezegd, zie o.a. 28 mei op deze pagina). Daarmede zou hij hebben opgeroepen tot geweld en tot bemoeienis van het leger met de politiek, een gevoelig punt in dit land van staatsgrepen. Dat was dus wel een beetje dom van Domingos. Domingos is nu wel speciale adviseur van minister-president Aristides Gomes wat betreft de implementatie van het PAIGC-regeringsprogramma Terra Ranka, een troostprijs voor een zeer ambitieuze man. Daarnaast zijn er voor minister-president Aristides nog 13 adviseurs aangesteld voor de verschillende beleidsterreinen.

De kersverse minister van Buitenlandse Zaken Suzi Barbosa verklaarde vorige week dat zij er alles aan zal doen om het imago van Guiné-Bissau in het buitenland te verbeteren. Al die oude haatdragende zakkenvullende corrupte mannen weg Suzi zou ik zeggen, een beginnetje van een beter imago. Alle presidentskandidaten stellen zich kandidaat om oude rekeningen te vereffenen, het welzijn van het volk zal hun een rotzorg zijn. Suzi is momenteel in Abidjan op een top van de Westafrikaanse Monetaire Unie (UEMOA). 

Ceterum censeo Suzi Barbosa praeses esse creandam.

4 juli 2019 -16.00 uur 

En hier is ze dan, gisteravond laat geinstalleerd, de nieuwe regering waarop we zo lang moesten wachten:

Natuurlijk is het protest tegen de door JOMAV vers benoemde Procureur-Generaal van de Republiek Ladislau Embassa al begonnen. De premier en de PAIGC hebben bij de CEDEAO protest aangetekend tegen deze benoeming, die buiten de afspraken met het CEDEAO valt: de nieuwe regering zou de nieuwe PGR moeten benoemen, niet de in feite al machteloze president JOMAV.

Ceterum censeo Suzi Barbosa praeses esse creandam.

4 juli 2019 - 02.00 uur 

Gisteravond is het toch nog gelukt een nieuwe regering voor te dragen en geaccepteerd te krijgen door potentaatje JOMAV. De regering is per onmiddellijke ingang benoemd, zo houdt JOMAV zich toch nog redelijk aan de CEDEAO-afspraken, althans wat deze kwestie betreft. De regering bestaat naast minister-president Aristides Gomes uit 16 ministers en 16 staatssecretarissen. Er zitten in totaal 10 vrouwen in de regering, tot mijn  persoonlijke tevredenheid is daar ook Suzi Barbosa bij (zie 25 juni op deze pagina), die minister van Buitenlandse Zaken zal worden, een betere is er niet. Over 4 jaar Suzi for prime minister ! Of over ruim 5 jaar Suzi for president ! De al 4 jaren lang gedoodverfde premier van deze nieuwe regering, PAIGC-leider Domingos Simões Pereira, maakt geen deel uit van de regering. Het is JOMAV gelukt hem uit zijn buurt te houden (zie 21 juni op deze pagina).

President JOMAV heeft eveneens vandaag met onmiddellijke ingang Ladislau Embassa tot Procureur - Generaal van de Republiek (PGR) benoemd. Volgens mij had de vandaag samengestelde regering een PGR moeten benoemen. We zullen zien hoe het afloopt.

Voorts heeft de Nationale Verkiezingscommissie CNE bekend gemaakt dat de presidentsverkiezingen zullen plaatsvinden tussen 1 en 22 november en dat we de waarschijnlijk geachte tweede ronde tegemoet kunnen zien tussen 20 december en 2 januari. Het nieuwe staatshoofd zal dan volgens de CNE tussen 16 januari en 15 februari kunnen aantreden. JOMAV kan dus nog 7 maanden op het pluche blijven zitten, overigens zonder zich met regeringszaken te bemoeien. En of dat zal lukken ?!

3 juli 2019

Niemand zal er van opkijken maar de president houdt zich helemaal niet aan de afgelopen  weekend in Abuja gemaakte afspraken. Zo zou hij zich niet moeten bemoeien met de aanstelling van een nieuwe procureur-generaal van de republiek (PGR), maar dat doet hij toch. Hij heeft de scheidende PGR Bacari Biai , die de justitiele en hyperloyale dienstbode is van de president, verzocht om een lijst met drie kandidaat-opvolgers voor die functie. Dat was toch echt niet de bedoeling. En het door de minister-president Aristides voorgestelde nieuwe regeringsteam is door de president afgewezen. Naar het schijnt heeft Aristides redelijk voet bij stuk gehouden, maar moet hij wel opnieuw over de samenstelling gaan onderhandelen. Geen nieuwe regering dus op 3 juli, wel een herschikking van de oude problemen.

2 juli 2019 

Minister-president Aristides Gomes verklaarde dat hij alles in het werk zal stellen om op 3 juli een nieuwe regering voor mekaar te hebben.

1 juli 2019

Bijna iedereen is weer thuis en voorlopig is dit het resultaat: de eindverklaring van de CEDEAO-top in Abuja eergisteren, voor zover het Guiné-Bissau betreft: 

On the political situation in Guinea Bissau

The Authority commends the successful conduct of the legislative elections on 10th March 2019 after several postponements. The Authority takes note of the assessment of the situation made by the High-level Ministerial Committee further to its visit to Bissau on 19th June 2019, which aimed at the resolution of the political impasse after the legislative elections.

The Authority welcomes the issuance of a decree by H.E. Jose Mario Vaz, President of the Republic of Guinea Bissau, fixing the date of the presidential election for 24th November 2019. It also welcomes the issuance of a Presidential Decree with the appointment of Mr Aristides Gomes, as the new Prime Minister. The Authority instructs that a new government be put in place by 3 July, 2019.

Taking into account the current situation linked to the end of the term of the President of the Republic on 23 June 2019 and on the basis of the consensus reached by the political stakeholders, the following decisions have been taken:

The President to sign the decree of nomination of the government before 24 July, 2019;
On the basis of the proposition made by the Prime Minister, the government will amongst other things engage in the preparation of the presidential election to be held on 24 November 2019;
A new Attorney General will be nominated on the basis of consensus between the President and the Majority before 3 July 2019;
The President will stay in Office until the next presidential elections but will leave the whole management of government affairs to the newly formed government.


Laten we hopen dat het een begin is van het einde van - sommige aspecten van - de crisis, ook al mag de president zich president blijven noemen tot er een nieuwe president zal zijn einde dit jaar. Het lijkt een raar kadootje voor een man van wie je anders niet op een vreedzame wijze af komt, hij mag nog even in de kleren van de keizer rondlopen. Hij mag zich echter niet met de regering benoemen en moet tussen 3 en 24 juli een nieuwe regering geinstalleerd hebben, die zal moeten worden samengesteld door de winnende partij van de verkiezingen van maart j.l., de PAIGC. Daar schuilen nog wel wat addertjes onder het gras. Een belangrijk element is verder de eis van een benoeming door de nieuwe regering van een nieuwe Procureur-Generaal van de Republiek, die er samen met de nieuwe regering op zal toezien dat de presidentsverkiezingen van november a.s. transparant en correct zullen verlopen. 

Aan de vooravond van de top lieten zowel Portugal als de  voorzitter van de Gemeenschap van Portugeestalige Landen CPLP weten dat het aan de macht blijven van José Mário Vaz als president als een staatsgreep beschouwd zou worden.

28 juni 2019

De oppositiepartijen MADEM/G-15 en PRS verwezen het verhaal van Domingos Simões Pereira over een op het nippertje voorkomen staatsgreep van JOMAV met steun van de Senegaleze president Macky Sall (zie 26 juni) - die echter, volgens Domingos, op het laatste moment het groene licht daartoe niet gegeven zou hebben - naar het Rijk der Fabelen. Ook commentatoren op Senegaleze websites geloven er niet veel van. Wel is duidelijk geworden dat de regionale organisatie CEDEAO (ECOWAS) een verdeeld instituut is als het over de gang van zaken in Guiné-Bissau gaat. Zo is JOMAV gewoon als staatshoofd uitgenodigd voor de top van de CEDEAO morgen in Abuja (zie verder "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites") terwijl hij alle eisen van die organisatie aan zijn laars gelapt heeft. Domingos Simões Pereira is nu in New York om de crisis met de Verenigde Naties te bespreken.

MADEM/G-15 en PRS blijven zich wild ergeren aan de uitlatingen van Portugal en Angola - leden van de Gemeenschap van Portugeestalige Landen CPLP zoals ook Guiné-Bissau dat is - over de ongrondwettelijkheid van de beslissingen van ex-president José Mário Vaz.

De volksvertegenwoordiging heeft gisteren in meerderheid een resolutie aanvaard die de voorzitter van de volksvertegenwoordiging, Cipriano Cassamá, de bevoegdheden van interim-president toekent.

Internationaal gezien is er niemand die het "rekken" van JOMAV van zijn eigen mandaat totdat er eind november/begin december een nieuwe president zal zijn, goedkeurt. 

José Ramos Horta, Vredes-Nobelprijswinnaar, ex-president van Oost-Timor en ex-vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN in Guiné-Bissau tijdens de jaren van militaire dictatuur (2012-2014), verklaarde dat het aan de volksvertegenwoordiging is als "legitiem orgaan" om de macht en de bevoegdheden aan ex-president José Mário Vaz te ontnemen.

26 juni 2019

In een vele A-4tjes tellende verklaring verdedigde Domingos Simões Pereira gisteren zijn terugtrekking als kandidaat voor het premierschap en zijn steun aan Aristides Gomes als "nieuwe" minister-president. Het kwam er in zijn verhaal op neer dat president JOMAV bezig zou zijn geweest met een staatsgreep en dat hij al een hele regering inclusief minister-president voor elkaar had en daarbij gesteund werd door de kwade geest van de president van Senegal Macky Sall. Door Aristides Gomes voor te dragen  voorkwam hij dus een staatsgreep. Niettemin weigerde de president tot nu toe een regering te vormen. Sowieso moet JOMAV van Domingos natuurlijk ophoepelen, zijn mandaat zit erop en er zullen in binnen- en buitenland weinig redelijke mensen zijn die er anders over denken. De PAIGC bij monde van Domingos, verklaarde dat elke handeling van JOMAV sinds 23 juni als ware hij president, beschouwd zal worden als illegaal en ongrondwettelijk en als een misdaad die hem later aangerekend zal worden. 

Het is in dit licht erg interessant dat een eerdere bemiddelaar in het conflikt, de ex-president van Nigeria Olusegun Obasanjo, een vergelijking maakte met de ex-dictator Jammeh van The Gambia, die meer en langduriger macht wilde dan waartoe hij door de grondwet gemachtigd was (uiteindelijk werd hij verdreven en kreeg hij asyl bij mede-dictator Teodoro Obiang Nguema van Equatoriaal Guiné). Ik vroeg mij onlangs al af wat JOMAV in vredesnaam 10 dagen voor het einde van zijn mandaat te zoeken had in Equatoriaal Guiné, een asylplekje reserveren wellicht. De daar verscholen Jammeh, thans weer in opspraak vanwege ettelijke beschuldigingen van verkrachting, is al sinds lang een goede vriend van JOMAV. Obasanjo drong er op aan dat JOMAV het veld ruimt en recht doet aan de uitslag van de democratische verkiezingen van maart j.l. 


De volksvertegenwoordiging - lees PAIGC - wilde/moest recht doen aan de eis - door de CEDEAO bekrachtigd - van een MADEM/G-15-gedeputeerde niet als derde, de aanvankelijke eis, maar zelfs als tweede vice-president van het presidium (even slikken voor Nuno Nabiam, want die had die positie al verworven door zijn berekenende en dus vergankelijke vriendschap met de PAIGC), maar voordat Adja Satu Camará geinstallleerd was, hadden de oppositiepartijen MADEM/G-15 en PRS de vergaderzaal al weer verlaten. Het schiet allemaal lekker op zo. Het land heeft momenteel - van hoog tot laag - geen enkel functionerend instituut.

25 juni 2019

Gistermorgen gingen honderden manifestanten de straat op om van hun ongenoegen te laten blijken. Men wil in zijn algemeenheid dat de man, die sinds eergistermiddag eigenlijk geen president meer is,  vertrekt en niet zijn mandaat "stiekum" verlengt totdat er eind november/begin december een nieuwe president zal zijn. Over de bevoegdheden van JOMAV nu hij eergistermiddag zijn mandaat heeft afgesloten, bestaat veel onduidelijkheid. Ook de volksvertegenwoordiging heeft eigenlijk geen antwoord. Wel vraagt het maatschappelijk middenveld aan de voorzitter van de volksvertegenwoordiging, Cipriano Cassamá, om zijn grondwettelijke bevoegdheid als interim-president op zich te nemen. Maar de volksvertegenwoordiging was vandaag weer te druk met privé-belangen van machtshongerigen wat betreft de samenstelling van het presidium. Wat belang van het volk ? Niks belang van het volk, ook niet, vooral niet moet ik zeggen, voor de PAIGC, die er sinds 1991 nog steeds niet aan gewend is dat het land geen één-partij-staat meer is. Er is zelfs geen grondwettelijke reden waarom de PAIGC het presidium van de volksvertegenwoordiging zou moeten domineren, in haar eentje of dankzij de steun van gelegenheidsvriendjes die nauwelijks in het parlement vertegenwoordigd zijn (APU/PDGB, 5 zetels). Hoe het ook zij, er was , in strijd met de  eis van het CEDEAO, geen nieuwe regering op 23 juni: JOMAV kan zich naar verluidt niet vinden in de samenstelling ervan, dus van de brave woorden van de "nieuwe" minister-president Aristides Gomes, dat hij zich een vertegenwoordiger voelt van de PAIGC en haar regeringsprogramma, zal niet veel terechtkomen. De vrienden van JOMAV in de oppositie, m.n. Braima Camará van MADEM/G-15, doen hun uiterste best om de PAIGC te ondermijnen, Domingos is eigenlijk helemaal buiten spel gezet ondanks de steun die hij ondervindt van de internationale gemeenschap. 

Toch is er af en toe nog een klein vlammetje van hoop op gerechtigheid en integriteit, zoals in de persoon van PAIGC-gedeputeerde Suzi Barbosa, die ik al eerder op deze site geroemd heb en die vandaag de minister-president verzocht niet tot salariering van de gedeputeerden over de afgelopen drie maanden over te gaan, omdat ze immers niets gepresteerd hadden in die periode. Het parlement heeft sowieso sinds de institutionele crisis begon in 2015 nauwelijks gewerkt. Suzi Barbosa for prime minister zou ik zeggen en daarna - of eigenlijk nu al - for president. Komen we eens een keer van die zichzelf en elkaar over het paard tillende corrupte, machtswellustige en snel op hun pik getrapte mannen af, die dit land al decennialang straatarm en ellendig houden. De PAIGC heeft sowieso een gouden kans voorbij laten gaan toen ze op de weigering van de president om Domingos als premier te accepteren, niet meteen een vrouw en dan nog het best Suzi Barbosa als het betere alternatief voor Domingos voordroeg. Wie haar niet kent, dat hij/zij googele.

23 juni 2019


Vanmiddag hield president José Mário Vaz zijn afscheidsrede vol zelfbewieroking. Hij heeft het land vrede en stabiliteit gebracht, zo vond hij, ookal werd hij dikwijls beledigd door anderen, maar dat had hij gedragen als een man die het beste met het volk voor heeft en die als Hoogste Orgaan de grondwet respecteerde, daar kwam zijn verhaal eigenlijk in het kort op neer. Maar we zijn nog niet van die goedheiligman af, want hij maakte - bijna terloops - bekend dat hij tot aan de investituur van de bij de verkiezingen van 24 november gekozen president, "onze" president zal blijven. Morgen komen er ongetwijfeld reacties van grondwetdeskundigen en andere juristen. Het zal nog een heel gedoe worden want het is nog nooit eerder in de geschiedenis van dit geplaagde land voorgekomen dat een president zijn mandaat vol maakt; ze gingen altijd dood, of werden doodgeschoten of werden verdreven bij een staatsgreep. Wat dat betreft is JOMAV wel een unicum, hij is 5 jaar overeind gebleven, als eerste in de geschiedenis, en daar is hij niet weinig trots op.

22 juni 2019/19.00

DOMINGOS SIMOES PEREIRA GÉÉN MINISTER- PRESIDENT

ARISTIDES GOMES "NIEUWE" MINISTER-PRESIDENT 

De PAIGC is uiteindelijk gezwicht onder de druk van de president, hoogstwaarschijnlijk met enige nevendruk van de CEDEAO, om de huidige minister-president Aristides Gomes als kandidaat namens de partij voor te dragen als minister-president van de nieuwe regering. Aristides Gomes is lid van het  Centraal Comité van de partij. In de brief van de partijtop aan de president heet het dat zij Aristides Gomes voordraagt  "om de hogere belangen van de Natie voorop te stellen". Als dat waar is, siert haar dat. Maar doorgaans zijn er meerdere belangen in het spel, zeker met de presidentsverkiezingen voor de deur. Op 16 maart op deze pagina sprak ik al het vermoeden uit dat Domingos Simões Pereira eigenlijk liever president wil worden. Die kans ligt nu voor het grijpen, al zal het opgeven van zijn  strijdbaarheid bij de huidige kwestie aan zijn prestige knabbelen. In de strijd tussen de president en Domingos Simões Pereira heeft de laatste opnieuw het onderspit gedolven.

Het zal Aristides Gomes nog niet meevallen een inclusieve en op productieve samenwerking  gestoelde regeringsploeg samen te stellen, van "polderen" hebben ze hier nog nooit gehoord. De PAIGC heeft uiteraard een belangrijke bijdrage aan de formatie maar bij het ontbreken van een absolute meerderheid - en met een wat onbetrouwbare coalitiepartner als Nuno Nabiam, die ook zijn eigen agenda heeft met de presidentsverkiezingen in het verschiet - staan ons weer spannende avonturen te wachten, avonturen inderdaad waar de arme bevolking alleen maar naar kan kijken zonder er iets aan te kunnen doen.

Aristides Gomes werd vanmiddag geinstalleerd. Er waren opvallend weinig diplomaten aanwezig. Ook leiders van politieke partijen en gedeputeerden waren er nauwelijks. Dat gebrek aan interesse had ongetwijfeld meer te maken met de handelwijze van de president dan met mogelijke bezwaren tegen Aristides Gomes.

Ik weet niet of de president morgennacht op zijn balkon een liedje zal zingen (zie hieronder), maar een beetje neurien zit er misschien wel in, zeker als de nieuwe regering van Aristides Gomes zal besluiten om de president tot aan de verkiezingen van november a.s. op zijn keizerstroon te laten zitten. Het is gebruikelijk om in een presidentsloze periode (in dit land doorgaans door dood, moord, of staatsgreep) de voorzitter van de volksvertegenwoordiging tijdelijk de honneurs te laten waarnemen, maar die kwestie is mogelijk ook al in het geniep uitonderhandeld in het belang van José Mário Vaz. 

22 juni 2019/15.30 uur

Het is 19 juli van het jaar 64 van onze jaartelling. Het Romeinse rijk wordt geregeerd door de krankzinnige keizer Nero en die laat in die nacht van de 19e Rome afbranden, terwijl hij zelf al zingend en zichzelf begeleidend op een lier de verwoesting aanziet (bron: Cassius Dio, 155-229). De overeenkomst met president JOMAV drong zich vandaag aan me op. De man zal Bissau niet in brand steken, maar amper 30 uur voor het einde van zijn mandaat heeft hij nog geen enkele duidelijkheid gegeven over hoe het vanaf morgen 24.00 uur, het einde van zijn mandaat, verder moet met dit land. Geen enkel instituut functioneert nu, afgebrand zeg maar. Het enige dat we weten is dat we op alles voorbereid moeten zijn, omdat JOMAV, net als Nero, "keizer" is voor zichzelf in zijn eigen door zelfoverschatting verdwaasde verbeelding en niet voor het volk. Het land doelbewust in een bestuurlijke crisis achterlaten mag je misschien wel gelijk stellen met brandstichting. Wat mij nog het meest beklemt, is dat Nero na zijn wandaad nog 4 jaar keizer "mocht" blijven. Het is te vrezen dat dat ook de optie van keizer JOMAV is. Zal hij zondagnacht zingend vanaf het paleisbalkon neerkijken op de ellende die hij achterlaat ! En daarna nog mogen aanblijven ook ?!

21 juni 2019/16.30 uur

De PAIGC heeft schriftelijk antwoord gekregen op haar vraag aan de president omtrent zijn motieven om de kandidatuur van het premierschap van Domingos Simões Pereira niet te accepteren. De voorgedragen persoon is volgens de president o.a. - en ik vertaal letterlijk - "objectief en publiekelijk gezien niet in staat om een gezonde, ethische  institutionele  verhouding zonder onherstelbare institutionele breekpunten met de President van de Republiek, orgaan ten opzichte waarvan de regering ook politiek verantwoordelijk is, te verzekeren." En zo gaat het dan nog even door bijvoorbeeld over "beledigingen en onwaarheden" gericht aan "het hoogste institutionele kader van de Republiek". Het is eerder gezegd: de haat, de afgunst en de angst zijn groot bij deze toch wel wat gestoorde man - als men mij toestaat zonder psychologisch onderzoek niettemin die diagnose te stellen.

Ondanks bovenstaande zal de PAIGC opnieuw Domingos Simões Pereira voordragen als minister-president.

En de CEDEAO verliet het land met achterlating van onderstaande verklaring:




20 juni 2019/21.00 uur

Het Politiek Bureau van de PAIGC heeft opnieuw unaniem gekozen voor Domingos Simões Pereira als aan de president voor te dragen minister-president en de CEDEAO heeft de president opgeroepen de kandidaat van de PAIGC te accepteren. Morgen zien we weer verder.

20 juni 2019/15.00 uur

De grootste oppositiepartij MADEM/G-15 heeft zich bereid verklaard de naam van haar leider Braima Camará als kandidaat voor het tweede vice-voorzitterschap van de volksvertegenwoordiging te schrappen en een andere kandidaat voor te dragen. Het lijkt heel wat, maar zowel rechters en advocaten hier te lande als elders in Afrika en in Europa vinden dat hele gedoe over de samenstelling van het presidium van  de volksvertegenwoordiging eigenlijk een non-issue. De onenigheid over de samenstelling van het presidium is een kwestie voor het parlement en heeft niets te maken met de eventuele bereidheid van een president om een nieuwe regering te formeren en de kandidaat voor het premierschap van de winnende partij te accepteren. Alleen egoistische politici - aldus de deken van de Orde van Advocaten begin deze week - die het belang van het volk volledig uit het oog verloren hebben, spinnen garen bij het uitvergroten van dat "bijna niets".

De CEDEAO heeft er bij president José Mário Vaz op aangedrongen om vóór 23 juni - de datum van het einde van zijn mandaat - een minister-president aan te wijzen en te benoemen. De organisatie beloofde in haar slotverklaring sancties te heffen tegen personen die de democratische gang van zaken dwarsbomen. 

19 juni 2019 

Het zat erin. Het was als het ware de dag en ook de beslissing waarvan je wist dat die zouden komen: president José Mário Vaz heeft in een van de laatste dagen van zijn mandaat, dat aanstaande zondag afloopt, de voordracht van de PAIGC voor het minister-presidentschap - natuurlijk Domingos Simões Pereira - niet aanvaard. Hij heeft schriftelijk verzocht om de voordracht van een andere kandidaat. Hij kan en wil blijkbaar zelfs niet de laatste 5 dagen van zijn mandaat met Domingos Simões Pereira samenwerken, de haat en de afgunst - en de angst ook - zijn te groot. De mensen om mij heen - bijna allemaal PAIGC-getrouwen en zeer verknocht aan Domingos - zijn nauwelijks verrast maar wel verbitterd, of soms ook gewoon ongeinteresseerd, een soort aangeleerde hulpeloosheid: de stem van het volk heeft er nooit toe gedaan, ook nu weer niet. Er zijn er ook die denken dat JOMAV nu meer dan ooit voor zijn leven te vrezen heeft. Op internet circuleren de verklaringen voor de angst van de president voor Domingos: de laatste zou wel eens schoon schip kunnen willen maken met de drugshandel en de corruptie van (ex-)politici en dat kan wel eens vervelend uitpakken voor president JOMAV en zijn familie en vrienden. 

De PAIGC is nu natuurlijk in vergadering bijeen, Domingos zelf wordt waarschijnlijk wat getroost door de overvloed aan steunbetuigingen uit binnen - en buitenland. Er zijn geluiden dat de PAIGC nu mogelijk een vrouw als minister-president naar voren zal schuiven, bijvoorbeeld Maria Odete Semedo, de tweede vice-voorzitter van de partij, helemaal niet zo'n gek idee zou ik zeggen, we hebben de laatste 4 jaren al 7 falende minister-presidenten gehad, allemaal mannen. Het is echter ook goed mogelijk dat de partij halsstarrig opnieuw de naam van Domingos zal voordragen. Binnen de politieke klasse, niet in het minst bij de PAIGC, is "over je eigen schaduw heen stappen" en enige zelfrelativering ten bate van het grotere belang geen gemeengoed, eufemistisch uitgedrukt. 

De president heeft gisteren per decreet besloten dat de presidentsverkiezingen  gehouden zullen worden op 24 november dit jaar. Dat betekent dat er voor een periode van 5 maanden een interim-president zal moeten worden benoemd. 

De delegatie van de CEDEAO die eerst op 15 juni zou komen, komt vandaag aan in Bissau, het zal wel weer hoofdzakelijk bij vriendelijk handjes schudden en omhelzingen blijven.

15 juni 2019

De CEDEAO heeft haar bezoek van vandaag aan Bissau geannuleerd om mij onbekende redenen. Mogelijk staat het in verband met de bekendmaking van een aanstaand driedaags bezoek aan de hoofdstad van de Veiligheids- en Vredesraad van de Afrikaanse Unie. CEDEAO en AU tegelijkertijd op bezoek zou mogelijk wel wat veel van het goede zijn.

14 juni 2019 

Vanmorgen om 10.00 uur had president JOMAV, gisteravond thuisgekomen vanuit Nigeria, zijn praatjes met vertegenwoordigers van de zes in het parlement vertegenwoordigde partijen. Elke partij kreeg een kwartier en er zat elke keer een plaspauze van 5 minuten tussen. Dus ruim voor lunchtijd was het al weer einde bespreking. Naar het schijnt, heeft de president toegezegd dat hij woensdag a.s. - 4 dagen voor het einde van zijn mandaat - een minister-president zal aanwijzen "binnen het wettelijk kader". Boze tongen beweren dat hij dat zo op het laatste nippertje doet om vervolgens snel te kunnen verdwijnen, dat is een aannemelijk scenario. En wat bedoelt de man met "het wettelijk kader", het zijne moeten we vrezen.

Morgen komt er weer eens een missie van het CEDEAO naar het land om met de verschillende spelers van gedachten te wisselen, de missie duurt maar één dag. Er is in de regio een grote bewegingsdrang zou je kunnen zeggen, liefst per executive class. Wie vliegt het vaakst eigenlijk ? De voorzitter van de volksvertegenwoordiging Cipriano Cassamá scoort volgens mij nog hoger dan de president. Hij is nu al weer, na de tumultueuze vergadering van het parlement in Bissau eergisteren,  in Marokko waar hij zich als gast van de Regionale Afrikaanse Volksvertegenwoordiging - van de Francophonie nota bene - laat feteren. Hij zei gisteren dat hij in de vier jaren institutionele crisis waarin het land verkeert maar liefst 11 keer aan een moordaanslag is ontsnapt, dat is wel ongelooflijk vaak, Cipriano ! En dat we daar toch eerder niets over vernomen hebben !

Ook de Veiligheids- en Vredesraad van de Afrikaanse Unie heeft zich deze week weer met de misere van en in Guiné-Bissau bezig gehouden, waarvan hieronder verslag, waarin president JOMAV niet alleen wordt opgeroepen een minister-president aan te wijzen maar ook voor zijn vertrek een beslissing te nemen over de datum van de presidentsverkiezingen:


11 juni 2019

De parlementszitting die vandaag dan eindelijk begon, is  - nogal voorspelbaar, ik beloofde op 6 juni al een "boeiende bijeenkomst" - in grote chaos begonnen omdat leden van de oppositiepartijen MADEM/G15 en PRS het podium van het presidium bezetten. De fractievoorzitter en partijleider van de PRS - Alberto Nambeia -  bezette als eerste het podium. Zij eisen de plekken van de eerste secretaris en de tweede vice-voorzitter op. Meerdere tijdens de zitting afwezige leden van MADEM/G15 zagen schriftelijk van hun lidmaatschap van de volksvertegenwoordiging af. Het zal je democratisch gekozen volksvertegenwoordiging maar wezen. Inmiddels is de orde weer hersteld en is er door de meerderheid van de volksvertegenwoordiging een agenda afgesproken.

President José Mário Vaz heeft zijn koffertje  weer gepakt en zit deze week  - tien dagen voor het einde van zijn mandaat en terwijl "zijn" land in grote crisis verkeert - eerst in Equatoriaal Guiné en daarna in Nigeria. Op vrijdag is hij weer thuis en dan zal hij naar verluidt met de politieke kopstukken praten over de crisis die grotendeels door hemzelf veroorzaakt is. Zijn belangrijkste opponent partijleider Domingos Simões Pereira doet deze week nieuwe moed op bij de presidenten van Cabo Verde en Portugal.

De Europese Unie heeft bij  monde van de Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid  Federica Mogherini ook bezwaar aangetekend tegen de omstandigheid dat de president nog steeds geen premier heeft aangewezen. Volgens de EU is het ontbreken van een volledig parlementspresidium geen beletsel daarvoor. Wie er meer over wil weten leze de pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites".

De katholieke kerk alhier, de vrouwenbeweging, het maatschappelijk middenveld, allen dringen er bij de president op aan snel een minister-president aan te wijzen zodat er weer geregeerd kan gaan worden. Op verschillende plaatsen in de stad, o.a. tegenover het gebouw van De Verenigde Naties, worden er "wakes" gehouden door burgers die wachten op de aanstelling van een nieuwe premier op grond van de verkiezingsuitslag van drie maanden geleden.

Gelegenheidsmaatje van Domingos Simões Pereira, Nuno Nabiam van de APU/PDGB (5 zetels), moet zich bij de rechter verantwoorden voor zijn  uitspraak dat de zoon van de president, Herson Vaz, betrokken is bij de handel in 789 kilo cocaine (zie 28 mei op deze pagina). 

Het personeel van het Nationaal Ziekenhuis Simão Mendes gaat twee keer vijf dagen in staking als onlangs ontslagen medewerkers niet opnieuw worden aangesteld en als 4 maanden achterstallig salaris niet worden uitbetaald.

6 juni 2019

De voorzitter van de volksvertegenwoordiging Cipriano Cassamá heeft de volksvertegenwoordigers opgeroepen voor een gewone vergadering te beginnen op 11 juni, waarbij o.a. besloten zal worden over de samenstelling van het presidium. Zoals bekend is er nog geen tweede vice-voorzitter gekozen. Bovendien maakt vooral de tweede oppositiepartij PRS bezwaar tegen de eerder al gemaakte keuze van de eerste secretaris. Volgens de PRS komt die positie aan hun partij toe. Het belooft weer een boeiende bijeenkomst te worden.

De regering van Portugal en António Guterres bevestigden weer eens geen enkele aanleiding te zien voor president JOMAV om niet tot het aanwijzen van een minister-president over te gaan. Hun bemoeienis zal hen door JOMAV ongetwijfeld weer niet in dank worden afgenomen.

De twee oppositiepartijen MADEM-G15 en PRS hielden vandaag samen met het steuncomité van de president een massale solidariteitsmars gericht op de beslissing van de president om pas tot de aftrap voor de vorming van een regering over te gaan nadat er in  het parlement consensus is over de samenstelling van het presidium.

De president nodigde in  het kader van het einde van de ramadan vertegenwoordigers van de islamitische gemeenschap uit ten paleize voor zijn gebruikelijke suikerfeesttoespraak, aan het einde waarvan een van de leiders de president hartelijk dankzegde voor wat hij tijdens zijn mandaat voor de moslims had gedaan. Hij meende dat de islamitische gemeenschap in zijn geheel de president zou steunen als hij zich opnieuw voor het presidentschap zou kandideren. Natuurlijk weet de president zelf ook wel dat dat onzin is, want de verschillende religies en religieuze opvattingen lopen door alle partijen heen. 

3 juni 2019

Bij aankomst gisteren uit Saoedi-Arabië, waar hij de 14e top van Islamitische Landen had bijgewoond (terwijl Guiné-Bissau een seculiere staat is en van "bijwonen" was ook eigenlijk geen sprake zoals straks zal blijken !), verklaarde president JOMAV aan de op de luchthaven verzamelde pers – die de instructie had gekregen geen vragen te stellen – dat hij er – “als gelovige” ! – van uit gaat dat het parlement de huidige politieke impasse zal oplossen. Hij zou pas een minister-president aanwijzen als die impasse voorbij was. Wat ons natuurlijk bezig houdt, is de vraag wat er gebeurt als JOMAV weigert voor het einde van zijn mandaat (vandaag over drie weken) een minister-president aan te wijzen. We zouden dan een presidentloos tijdperk ingaan zonder regering en zonder functionerend parlement, voorwaar een unicum, en ongetwijfeld een chaos. Maar daar mochten dus geen vragen over gesteld worden. De top van Islamitische Landen had JOMAV overigens in zijn hotelkamer via de televisie moeten volgen, want het lukte hem niet bijtijds op de plaats van vergadering aan te komen (dat “overkwam” hem jaren geleden ook in India bij de top India/Afrika, zie 22 oktober 2015). En de audiëntie die hij met de Saoedische koning Salman bin Abdoel Aziz al-Saoed zou hebben – voor een “bilateraal overleg”, jawel - werd geannuleerd. Dus al met al een leuke snoepreis aan het eind van de ramadan zonder enige deelname aan enig overleg, de staat betaalde uiteraard. Het had JOMAV wel geërgerd dat politici – lees Domingos Simões Pereira c.s. – opriepen tot niet-vreedzame protesten en dat men her en der sprak over de mogelijkheid dat het leger een doorslaggevende rol zou gaan spelen. Ook ergerde het hem dat andere landen – lees Portugal en Cabo Verde - zich met de gang van zaken in Guiné-Bissau bemoeiden. Guiné-Bissau is een soeverein land en zit niet te wachten op adviezen van andere landen, zo vond hij. En toen werd het echt een cartoon. Ik kan helaas niet tekenen, maar JOMAV bestond het om als president van een van de armste landen ter wereld, dat sinds de onafhankelijkheid van de ene naar de andere politieke crisis strompelt en dat consequent bij een van de minst ontwikkelde landen behoort hoofdzakelijk vanwege machtshonger, corruptie, afgunst en haat binnen de regerende klasse, het volgende te verklaren en ik vertaal letterlijk: “andere landen hebben ook problemen maar nog nooit heeft iemand ons om advies gevraagd”. Dat zei hij echt. Wie tekent voor mij de cartoon waarop JOMAV hologig, ellendig, slechts gehuld in een vale lendendoek en op zijn knieën onder aan een lange trap Trump, Macron, Merkel, Mahendra Modi, Xi Jinping en Rutte smeekt hem om advies te vragen.

Voor de aankomst van de president vanuit Mekka, had Domingos Simões Pereira al verklaard dat hij op geen enkele manier tot geweld oproept maar dat hij wel de president verantwoordelijk houdt voor de ongeëvenaarde impasse waarin het land zich nu bevindt. Hij eiste van de president dat hij voor zijn vertrek de minister-president aanwijst. Hij verklaarde dat alleen het Hooggerechtshof kon beslissen wat er zou moeten gebeuren als hij dat niet zou doen. Het jarenlange gevecht tussen president JOMAV en ex-minister-president en partijleider Domingos Simões Pereira is zijn eindfase ingegaan, althans laten we dat hopen. Beide mannen hebben natuurlijk vele medestrijders, die het gevecht binnen de verschillende instituties van dit land zullen voortzetten, dus zelfs het voorzichtigste optimisme is eigenlijk misplaatst.

De stafchef van het leger verklaarde afgelopen week dat het leger onder alle omstandigheden in de kazernes zal blijven en dat er geen staatsgreep wordt voorbereid.

29 mei 2019

We konden er op wachten: de wat door nevelen omgeven uitlating van Domingos Simões Pereira - zie bij 28 mei hieronder - gedaan afgelopen zaterdag bij de derde grote protestmanifestatie - als zou dat het laatste vreedzame protest zijn geweest, heeft de tweede oppositiepartij van het land, de PRS, coalitiegenoot van MADEM, in de pen doen klimmen. Zij heeft de CEDEAO opgeroepen stelling te nemen tegen de antidemocratische initiatieven in Guiné-Bissau: "het is niet normaal dat in een democratische rechtsstaat verklaringen die oproepen tot geweld en tot ondermijning van de grondwettelijke orde onbestraft blijven, bij niemand en al helemaal niet bij een politiek leider". En zo zal het nog wel even doorgaan tussen de alphamannen op de top van de  failed state, die allemaal weer op hun eigen manier proberen  garen te spinnen bij dit jongste - en heel beslist niet laatste - conflict.

Wie meer wil weten over de geruchten van betrokkenheid van de zoon van president JOMAV bij de drugshandel, een omstandigheid, waardoor de president eerder "een gijzelaar van andere belangen" werd genoemd (afgelopen zaterdag dankbaar en niet zonder succes  in herinnering geroepen door het maatje van Domingos Simões Pereira, presidentskandidaat Nuno Nabiam), zij verwezen naar de pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites". 

28 mei 2019

Met duizenden gingen de Guiné-Bissauers zaterdag j.l.voor de tweede keer in een week de straat op om te protesteren tegen de besluiteloosheid van de president wat betreft het aanwijzen van een minister-president op basis van de verkiezingsuitslag van maart j.l.:

Deze keer voerden de leiders van de winnende partij PAIGC, Domingos Simões Pereira, en die van de coalitiepartners, waaronder Nuno Nabiam van de APU/PDGB (beiden hieronder op de foto) het woord. Vooral Domingos Simões Pereira liet duidelijk merken dat de maat nu vol is en dat dit de laatste vredelievende manifestatie zou zijn. Hij liet in het midden wat er aan mogelijkheden tot actie overbleef. Wel verklaarde hij - mede i.v.m de geruchten in de  sociale media en de pers dat er een staatsgreep op handen zou zijn - dat hij in elk geval niet tot een staatsgreep zou oproepen. Hij riep wel het leger op de democratie en het volk "onder haar vleugels" te behoeden. Hij legde uit dat de president graag zou willen dat hij - Domingos dus - iets illegaals zou doen, want dan zou hij aanleiding hebben om in te grijpen en dan zou Domingos het land uit vluchten en dan was hij van zijn kwelgeest af (de gehele familie van de president heeft overigens wel al het land verlaten, die zien de bui al hangen).  Domingos sloot zich aan bij de conclusie van het IMF na een recent bezoek aan Bissau, dat het land feitelijk bankroet is. Uit de woorden van Domingos werd verder duidelijk dat hij niet meer zoveel goeds verwacht van de CEDEAO, die blijkbaar de mening is toegedaan dat het parlement voor een terugkeer van de lieve vrede even een loopje neemt met de wetgeving, maar tegelijkertijd Guiné-Bissau een failed state noemt. In het algemeen moet op internet vooral Senegal en diens president Macky Sall het ontgelden, als verraders van Guiné-Bissau (en als handlangers van JOMAV c.s.). Het decennia oude conflict tussen de francofonie en de lusofonie in één regio doet zich ook hier weer gelden.

Nuno Nabiam gooide nog wat olie op het vuur met zijn verklaring dat de zoon van de president een grote man is in de drugshandel van het land. Nuno, in 2014 als presidentskandidaat door JOMAV in de tweede ronde verslagen, wil zich nu weer als presidentskandidaat naar voren schuiven, nu naar hij hoopt met steun van de PAIGC. Als hem dat lukt, heeft de coalitie van zijn kleine partij  APU/PDGB met de grootste partij PAIGC hem geen windeieren gelegd. De PAIGC zij gewaarschuwd: ook JOMAV was de kandidaat van de PAIGC en dat hebben we geweten. Nuno Nabiam zeult zijn eigen kerfstok mee (bijvoorbeeld illegale houtkap voor verkoop aan China).

Er is nóg een oude bekende die zich met steun van de PAIGC kandidaat wil stellen voor het hoogste ambt: Serifo Nhamadjo die we kennen als de president tijdens de militaire dictatuur van 2012 tot 2014, alles kan in dit land. Hij vindt zichzelf buitengewoon geschikt "vanwege mijn ervaring" (sic!) en "mijn gezondheid" (nogmaals sic !). In de twee jaren van zijn presidentschap heeft hij zo'n beetje eens in de twee maanden een week of langer in het buitenland vertoefd "om gezondheidsredenen", dat heeft hem blijkbaar goed gedaan. Duitsland en Nigeria waren de favoriete bestemmingen. We herinneren ons het gevoel van opluchting dat over ons kwam bij zijn verklaringen bij terugkeer op de luchthaven van Bissau over zijn bloeddruk, die weer verbeterd was en de positieve ontwikkeling m.b.t. zijn cholesterolhuishouding. Ook herinneren we ons zijn vriendschappelijke betrekkingen met ayatollah Ali Hamaney (zie  11 september 2012), een vriendschap die hem 20 miljoen dollar opleverde en een onmiddellijke weigering van een visum voor de V.S. om  twee weken na die hartelijke ontmoeting aan een vergadering van de V.N. deel te nemen. 

Honderden scholieren hebben maandag j.l. vreedzaam gedemonstreerd tegen de voortdurende stakingen in het onderwijs, waardoor ze hun schooljaar 2018/2019 hoogstwaarschijnlijk zullen verliezen. De demonstratie werd door de oproerpolitie uit elkaar geslagen; drie scholieren werden opgepakt en meerdere jongeren raakten gewond.

24 mei 2019

Ook nu heeft het de president nog steeds niet behaagd een minister-president aan te wijzen. Dus deed "het volk" dat maar voor hem bij een tweede massale protestmars afgelopen dinsdag. Uiteraard koos het volk Domingos Simões Pereira, de leider van de partij die de verkiezingen van maart j.l. won.

Morgen zal er opnieuw een grote - naar verwachting nog grotere - protestmars plaatsvinden, waartoe opgeroepen werd door de partijen die als coalitie een meerderheid zullen hebben in het parlement: PAIGC/APU-PDGB/UM/PND. Domingos Simões Pereira zal voorop lopen. Hij beschuldigde de afgelopen week op meerdere podia de president ervan chaos en totale anarchie te veroorzaken. De president zelf verschuilt zich achter het volgens hem onaanvaardbare feit dat  het presidium van de volksvertegenwoordiging nog steeds geen tweede vice-voorzitter heeft (in de persoon van Braima Camará, de leider van de nieuwkomer MADEM, die bij de parlementsverkiezingen in maart j.l op de tweede plaats eindigde). De internationale gemeenschap blijft "bezorgd" en roept de nationale spelers op met elkaar in gesprek te gaan en de jongste politieke crisis van dit geplaagde land op te lossen.

17 mei 2019

Nee, opschieten wil het nog niet erg. Twee maanden na de verkiezingen heeft de president nog steeds geen minister-president kunnen/willen aanwijzen. De Verenigde Naties en de Europese Unie spraken als gewoonlijk hun zorgen uit over de stagnatie van het democratisch proces. En de ambassadeur van de VS verklaarde dat het zeer verontrustend is dat de politieke situatie in het land na de verkiezingen alleen maar verergerd is. Hij zei dat de VS en de rest van de wereld Guiné-Bissau willen helpen maar "dat ze zich niet kunnen inlaten met een land waarvan de economische situatie te lijden heeft onder straffeloosheid en drugshandel".

Eergisteren gingen duizenden mensen de straat op in  het centrum van Bissau om te protesteren tegen de president die nalaat een minister-president aan te wijzen, zodat deze een begin kan maken met de kabinetsformatie. Het was bovendien de eerste dag van de staking van de publieke sector waartoe door de twee grootste vakbonden is opgeroepen uit protest tegen achterstallige salarissen.

Het Hooggerechtshof heeft verklaard dat er geen (grond)wettelijke fouten zijn gemaakt bij de keuze van het presidium van het parlement. Dat presidium laat weten dat het parlement klaar is om aan het werk te gaan. MADEM, die de zaak had aangespannen heeft zich uiteraard gehaast te verklaren dat die uitspraak voor de partij niets waard is.

De "teruggevonden" rijst die China aan de bevolking heeft geschonken (zie o.a. 12 april op deze pagina), wordt momenteel verdeeld onder de strijdkrachten en de oud-strijders van de bevrijdingsoorlog.

En de Nationale Verkiezingscommissie CNE heeft aan de president data voor de presidentsverkiezingen voorgesteld: 3 november of 8 december. Het mandaat van de huidige president JOMAV loopt af op 23 juni. Momenteel, met de impasse rond de samenstelling van het presidium en alle onrust en venijn die dat bij de verschillende partijen en instituties te weeg brengt, is het natuurlijk vrijwel onmogelijk om definitieve uitspraken te doen over de planning en uitvoering van de presidentsverkiezingen.

8 mei 2019 

Er is nog steeds geen sprake van een voltallig presidium van de volksvertegenwoordiging. Dus de president van de republiek heeft ook nog geen minister-president kunnen aanwijzen, de eerste stap naar de formatie van de regering. De missie van de CEDEAO ministers - zie 1 mei - heeft de strijdende partijen niet dichter bij elkaar gebracht. Integendeel: beide kampen - PAIGC en consorten aan de ene kant en MADEM en PRS aan de andere kant -  lijken hun hakken nog steviger in het zand gedrukt te hebben. Wederzijds verwijten ze elkaar in ettelijke mondelinge en schriftelijke verklaringen ongrondwettelijkheid, het niet serieus nemen van de verklaringen van de CEDEAO delegatie en het opzettelijk boycotten van het democratisch proces. De PAIGC verwijt dat ook de president, omdat hij onder één hoedje met MADEM en PRS zou spelen, wat niet onaannemelijk is. Beide oppositiepartijen staan bij hem in een goed blaadje, zij hebben hem tijdens zijn bijna aflopende mandaat altijd gesteund. En hij heeft hun steun waarschijnlijk ook nodig als zijn mandaat afgelopen is en er zeer waarschijnlijk ernstige beschuldigingen, o.a. van corruptie, aan zijn adres geuit zullen worden. Hij is, zoals eerder gebleken is, een meester in verdelen en heersen. MADEM houdt vast aan de kandidatuur van haar voorzitter Braima Camará voor de positie van tweede vice-voorzitter van het presidium en de parlementsvoorzitter Cipriano Cassamá en de reeds gekozen overige 4 presidiumleden houden vast aan hun weigering. MADEM heeft eerder deze week het Hooggerechtshof verzocht de gang van zaken rond de samenstelling van het presidium te bestrijden en ongeldig te verklaren op basis van de grondwet en overige wetgeving die in dit verband in het geding zouden zijn. De verwijtbare rol van de president in het voortdurende gekrakeel wordt op internet meermaals uitgelegd als een manier om tijd te rekken en te proberen de presidentsverkiezingen die eigenlijk in juni plaats zouden moeten vinden uit te stellen tot 2020. Zonder regering kunnen er geen presidentsverkiezingen plaatsvinden. 

Eerder deze week heeft de Bond van Magistraten van het Openbaar Ministerie de president opgeroepen de Procureur-Generaal van de Republiek de laan uit te sturen en te vervangen, omdat hij, Bacari Biai, sinds zijn aantreden slechts tegen de belangen van de grondwet en het wetboek is opgetreden. Hij zou het imago van het Openbaar Ministerie voortdurend schaden, terwijl dat instituut toch "van het grootste belang is voor de bevestiging van een staat die pretendeert een rechtsstaat te zijn".

3 mei 2019

Bij de 1 mei-viering werd er een vreedzame mars gehouden van honderden mensen die hun ongenoegen uitten over de ongelijke verdeling van staatsgelden. Zij eisten een verhoging van het minimum loon naar 100.000 CFA (ongeveer 150 euro) en uitbetaling van de achterstallige salarissen van maart en april. De twee centrale vakbonden hadden de mars georganiseerd. De sprekers lieten er geen misverstand over bestaan dat er weer stakingen zullen komen als de misère waarin ambtenaren en andere arbeiders moeten leven niet aangepakt wordt door de regering, waarvan de leden zichzelf "corrupt" verrijken. Een eerste staking werd aangekondigd voor 7, 8 en 9 mei. Het nepotisme van de bestuurders van het land werd gehekeld: ze kijken alleen om naar hun familie en hun vrienden. De uitvoerend secretaris van de grootste vakbond UNTG, Júlio Mendonça, vroeg het Openbaar Ministerie een gerechtelijk onderzoek te starten tegen premier Aristides Gomes, omdat hij met geld uit de staatskas ettelijke luxe auto's zou hebben aangeschaft. Het Hooggerechtshof riep hij op om voorwaarden te scheppen om alle processen i.v.m. corruptie te behandelen. Hij zei dat het land veel jonge juristen heeft die nu kunnen worden ingezet om vaart te zetten achter de behandeling van de vele aanklachten van corruptie.

1 mei 2019

Gisteren bezocht een ministeriele delegatie van het CEDEAO ons land teneinde bij te dragen tot een oplossing van de patstelling die er bestaat rond de samenstelling van het presidium van de volksvertegenwoordiging (zie 26 april). De club had een ontmoeting met de president, met de premier Aristides Gomes, met de voorzitter van het parlementspresidium Cipriano Cassamá, met vertegenwoordigers van de zes partijen die zitting hebben in het parlement en met de ambassadeurs/vertegenwoordigers van de Afrikaanse Unie, de Europese Unie, de Verenigde Naties en de CPLP (Gemeenschap van Portugeestalige Landen). Na het bezoek, dat duurde van 10.30 tot 16.00 uur, werden de politici opgeroepen af te zien van "extreme standpunten" en het belang van de natie voorop te stellen. Het parlement werd opgeroepen zo snel mogelijk de vorming van het presidium te voltooien in overeenstemming met de resultaten van de verkiezingen. Dan zou "binnen een paar dagen" en "zo snel mogelijk" de minister-president benoemd kunnen worden en de formatie van de nieuwe regering kunnen beginnen. We zullen zien.

26 april 2019

De impasse wat betreft de samenstelling van het presidium - "de tafel" - van de volksvertegenwoordiging is nog niet opgelost. De grootste oppositiepartij MADEM accepteert niet dat de kandidatuur van hun fractieleider Braima Camará voor het tweede vice-voorzitterschap niet is goedgekeurd. MADEM is niet genegen een andere kandidaat voor te dragen. Dat niettemin te vragen is volgens MADEM en ook de tweede oppositiepartij PRS "ongrondwettelijk". Er is ook onenigheid over de keuze van de eerste secretaris van "de tafel". Tijdens een aparte vergadering over deze kwestie verlieten de gedeputeerden van MADEM en PRS verontwaardigd de vergaderzaal. Zij willen de hele gang van zaken van de verkiezing van het parlementsbestuur aan het Hooggerechtshof voorleggen. Het Hooggerechtshof heeft al verklaard zich niet met de kwestie te gaan bezighouden. De parlementsvoorzitter Cipriano Cassamá verklaarde het zeer te betreuren dat de nieuwe regeringsperiode meteen al met zoveel onenigheid begint en hij verontschuldigde zich bij de bevolking, die zo gehoopt had dat er nu een betere tijd zou aanbreken.

Zolang het bestuur niet volledig is, kan het parlement ook geen voordracht doen aan de president wat betreft het premierschap en de samenstelling van de regeringsploeg. Niettemin heeft de parlementsvoorzitter al een aftrap daartoe gedaan door met de overhandiging van het dossier de president de gelegenheid te geven de zes partijen die in het parlement zitting hebben te consulteren wat betreft de samenstelling van de nieuwe regering.  De grootste partij PAIGC verwijt de oppositie de vorming van een nieuwe regering doelbewust te dwarsbomen. 

Inderdaad al met al een weinig hoopgevende start van de nieuwe "legislatuur". 

20 april 2019

De afgelopen week zijn alle parlementsleden ingezworen en onmiddellijk was het weer onrustig in de vergaderzaal bij de eerste sessie van dit nieuwe gezelschap. De leider van de nieuwe grote partij MADEM (27 zetels), Braima Camará, werd door zijn partij naar voren geschoven als tweede vice-voorzitter van de volksvertegenwoordiging. Dit voorstel werd met 50 stemmen tegen, 47 stemmen voor en 3 onthoudingen afgekeurd, tot grote verontwaardiging van de nieuwkomer, die meende dat het het recht is van de een na grootste partij om de tweede vice-voorzitter te leveren (waarschijnlijk heeft hij daar ook gelijk in). De voorzitter is van de PAIGC (Cipriano Cassamá) en de eerste vice-voorzitter is van de PAIGC-coalitiepartner APU/PDGB (Nuno Nabiam), die zelf maar vijf zetels heeft. De PRS, die haar prominente positie als grootste oppositiepartij verloren heeft en die dat verkiezingsresultaat niet alleen haar eigen bestuur maar ook de partijdigheid van de internationale gemeenschap verweet, mengde zich ook in het debat en zo eindigde de eerste sessie van deze kakelverse volksvertegenwoordiging in het gebruikelijke gekrakeel en zonder eindbeslissing. Het was toen - na dertien uren debatteren - al 02.30 in de morgen. De voorzitter van de volksvertegenwoordiging - en de "tafel van de volksvertegenwoordiging" - zijn wel bereid een andere kandidaat van MADEM te accepteren, maar Braima Camará is blijkbaar niet te verteren voor de PAIGC en dat heeft een lange geschiedenis van animositeit, ook op persoonlijk niveau tussen Domingos Simões Pereira en deze Braima, die eerder elkaars rivalen waren bij de strijd om het voorzitterschap van de PAIGC.

De minister-president Aristides Gomes beloofde donderdag j.l. aan de onderwijsbonden dat de salarissen nog deze week uitbetaald zullen worden. Ook vroeg hij om geduld, er op wijzend dat de nieuwe regering dankzij de financiele steun van internationale actors o.a. in staat zal zijn de - achterstallige - salarissen uit te betalen. Ja, en die nieuw regering is er nog niet, terwijl men er van uit ging dat die op 18 april samengesteld zou zijn. Paciência.

17 april 2019

De drie onderwijsvakbonden hebben weer een stakingswaarschuwing gegeven, en wel voor de dagen 7, 8 en 9 mei en voor 14, 15 en 16 mei. Duizenden leerlingen hebben vanwege stakingen al meer dan de helft van het schooljaar gemist. Er wordt al uitgegaan van een verloren schooljaar (ano nulo). In maart werd er voor het laatst met een staking gedreigd, maar die werd na een paar dagen geannuleerd omdat de bonden de regering na hernieuwde beloften het voordeel van de twijfel gunden. Volgens de bonden is er echter nog steeds geen Statuut voor de Lerarenloopbaan - een heel oude eis - en er blijven klachten over de salariering.

Ook ambtenarenbonden dreigen met een staking i.v.m. achterstallige salarissen.

De PAIGC heeft opnieuw Cipriano Cassamá gekozen als voorzitter van de volksvertegenwoordiging en Nuno Nabiam - leider van de coalitiepartner APU/PDGB die bij de verkiezingen 5 zetels verwierf - als eerste vice-voorzitter.

De minister van Landbouw is niet gearresteerd (zie 12 april). De beschuldigingen en de poging tot aanhouding worden door de PRS - de thans een na  grootste oppositiepartij -  gezien als een poging van minister-president Aristides Gomes de partij in een kwaad daglicht te stellen.


Minister-president António Costa van Portugal verklaarde deze week bij een vergadering van de Gemeenschap van Portugeestalige Landen CPLP dat Equatoriaal Guiné de Gemeenschap moet verlaten als het land de doodstraf niet afschaft. Ten tijde van de toetreding van het land tot de CPLP was er al veel commotie en kritiek. Het land is uiteindelijk op 28 juli 2014 (zie bij 2014) het lidmaatschap gegund omdat dictator Teodoro Obiang Nguema beloofde de doodstraf af te schaffen. Dat is echter nog steeds niet gebeurd. Equatoriaal Guiné, al decennialang op dictatoriale wijze geregeerd door Teodoro Obiang Nguema, is officieel een Spaanstalig land (het enige Afrikaanse land waar Spaans de officiele taal is) en daarnaast is ook Frans een officiele taal. Vooral om economisch belangen maar ook omdat een klein stukje van het land, het eiland Fernando Pó, vroeger deel uit maakte van Portugees Afrika, werd al jaren toetreding tot de CPLP nagestreefd. Obiang wordt wel vergeleken met Idi Amin en Robert Mugabe. Veel kunstenaars, (ex-)politici, intellektuelen en mensenrechtenactivisten binnen de Gemeenschap van Portugeestalige Landen (vooral in Portugal, maar ook in de andere landen en in Guiné-Bissau) hebben zich jaren tegen de toetreding verzet, maar het werd uiteindelijk toch een feit. Nu staat het lidmaatschap dus opnieuw ter discussie.

12 april 2019

De minister van Landbouw is gisteren verhoord i.v.m. verdenking van "omleiding" van duizenden zakken rijst die onlangs door China aan de bevolking van Guiné-Bissau geschonken zijn (zie 10 april). Tijdens zijn verhoor door de politie in een vergaderkamer van het ministerie weigerde hij mee te werken, verwijderde hij zich uit de zaal en sloot hij zichzelf op in zijn eigen kamer, waarna hij in een geblindeerde privé-auto vertrok. Daarna heeft de politie een bevel tot preventieve detentie gegeven, die echter tot nu toe verhinderd werd door de bewaking van de minister. Niettemin verwachten sommige bronnen dat hij vandaag toch gearresteerd zal gaan worden.

10 april 2019

In het kader van de operatie "Rijst van het Volk" heeft de politie eergisteren 36 ton door China aan het volk geschonken rijst gevonden op de achterplaats van een huis van de minister van Landbouw. Ook werden tonnen rijst gevonden in een buitenhuis van dezelfde minister. Verder zijn honderden zakken rijst aangetroffen in een bedrijf van Botche Candé, ex-minister van Binnenlandse Zaken en tegenwoordig de speciale adviseur voor Veiligheid en Defensie van president José Mário Vaz. Ook werden er door buitenlandse organisaties geschonken landbouwwerktuigen aangetroffen, evenals zakken waarin de Chinese rijst werd overgeladen, zodat de originele verpakking vernietigd kon worden. De Liga van de Mensenrechten en maatschappelijke organisaties roepen het Openbaar Ministerie op de zaak tot op de bodem uit te zoeken. Drie mensen zijn in detentie i.v.m. deze kwestie. De minister van Landbouw verklaarde dat de bij hem en anderen aangetroffen rijst daar niet ligt om anders te worden gebruikt dan bedoeld, namelijk als gift van China aan de bevolking van Guiné-Bissau.

Eind maart is de cashew-campagne begonnen. Cashew is het belangrijkste export-product van Guiné-Bissau, meer dan de helft van de bevolking leeft ervan. De referentieprijs dit jaar is vastgesteld op 500 CFA per kilo voor de landbouwer (ongeveer € 0,75). De regering beloofde extra maatregelen om illegale uitvoer over land te voorkomen (vorig jaar werd 50.000 ton illegaal geexporteerd).

23 maart 2019

Naar verwachting zal op 18 april de nieuwe regering geinstalleerd worden. 

De PAIGC had al een "akkoord van parlementaire samenwerking" met de APU/PDGB gesloten (zie 16 maart). Daarbij hebben zich nu ook de kleine partijen UM (1 zetel) en PND (1 zetel) aangesloten. Daardoor kunnen PAIGC, APU/PDGB, UM en PND nu samen rekenen op een parlementaire meerderheid van 54 zetels (van de 102). De parlementaire "oppositiecoalitie" van de grote nieuwkomer MADEM en de sterk verliezende PRS bestaat nu dan uit 48 zetels.

16 maart 2019

Gistermiddag heeft de Nationale Verkiezingscommissie CNE de definitieve uitslag aangeboden aan de president van de republiek José Mário Vaz. De definitieve uitslag is gelijk aan de voorlopige (zie 13 maart). De president is onmiddellijk in de pen geklommen en heeft in een brief aan Exmo. Sr. Eng. Domingos Simões Pereira hem en het partijbestuur en de leden "warme gelukwensen" gezonden met het winnen van de verkiezingen van 10 maart j.l.. Hij liet niet na "de voorzitter" aan het einde van de brief "een goede gezondheid en persoonlijke gelukwensen" te zenden. Je zou bijna niet geloven dat de politieke ellende van de laatste jaren begonnen is met tweespalt tussen deze twee mannen. Zoals ik bescheiden voorspelde op 1 januari j.l. heeft de nieuwe partij MADEM garen gesponnen bij die tweedracht en het binnen een paar maanden tot tweede partij van het land gebracht. De PAIGC zal haar uiterste best moeten doen om haar niet-absolute meerderheid te behouden. Partijleider Domingos zei in een interview met de Portugese televisie dat als de partij hem wél en de president hem niét als minister-president wil, hij zich dan gaat kandideren als president voor de verkiezingen van juni a.s.: "ik ben een vrij man". Maar misschien had hij toen die brief nog niet ontvangen. Mogelijk wil hij ook liever president van de republiek worden dan minister-president van wat ongetwijfeld een ingewikkeld te formeren en in stand te houden regering zal worden. De oppositie is eensgezind en groot (50 van de 102 zetels).

13 maart 2019

13.00 uur 

En dit is de voorlopige uitslag die de CNE juist bekendmaakte:

PAIGC: 47

MADEM: 27

PRS: 21

APU/PDGB: 5

UM: 1

PND: 1

Inderdaad heeft ook de PAIGC niet een absolute meerderheid, in coalitie samen met APU/PDGB zullen ze op het nippertje een parlementaire meerderheid hebben (52). Opvallende nieuwe verschijnselen: de PAIGC is haar absolute meerderheid kwijt en de nieuwe partij MADEM, hoofdzakelijk bestaand uit ex-PAIGC-leden, is de tweede partij van het land geworden. 
Nu nog de definitieve uitslag afwachten.

 

12.00 uur

Zowel de PAIGC als de PRS hebben zich gisteren alvast van een eventuele coalitiemeerderheid verzekerd door respectievelijk met APU/PDGB (Nuno Nabiam) en MADEM (Braima Camará) een "acordo de incidência parlamentar" te sluiten. Daaruit spreekt de veronderstelling dat geen een partij denkt een absolute meerderheid te zullen binnenhalen. 

De Nationale Verkiezingscommissie heeft haar bevindingen nog niet naar buiten gebracht.

12 maart 2019

De Nationale Verkiezingscommissie CNE verklaarde morgen, 13 maart, de voorlopige resultaten bekend te zullen maken en riep politieke leiders, de pers en sociale media op af te zien van voorbarig gespeculeer over de uitslag.

De woordvoerder van de verkiezingscampagne van de nieuwe partij MADEM verklaarde ervan overtuigd te zijn voldoende stemmen te hebben binnengehaald om van de regering deel uit te kunnen maken. 

En de leider van de nieuwe partij FREPASNA, Baciro Djá, verklaarde dat zijn partij de verkiezingen verloren heeft. Hij roemde de burgerzin en de kalmte waarmee de Guiné-Bissauers afgelopen zondag gestemd hebben

11 maart 2019

In het algemeen zijn de leiders van de grootste partijen, vertegenwoordigingen van internationale waarnemers en bevriende staatshoofden - o.a. de president van Portugal - het met elkaar eens dat de verkiezingen van gisteren rustig en met grote burgerzin hebben plaatsgevonden "ongeacht normale kleine ongeregeldheden". De waarnemers van de Afrikaanse Unie zullen morgen hun eindrapport bekend maken. Morgen in de loop van de dag wordt de voorlopige uitslag tegemoet gezien. 

10 maart 2019

Vandaag vinden dan eindelijk de telkens weer uitgestelde parlementsverkiezingen plaats die een einde zouden kunnen maken aan de crisis die al in de loop van 2015 ontstond vanwege onverenigbaarheid van humeur, leiderschapsstijl en opvattingen over bevoegdheden en regeringsprogramma's van president José Mário Vaz aan de ene kant en minister-president Domingos Simões Pereira aan de andere kant. Zo zal de uitslag van de verkiezingen uiteindelijk ook te lezen zijn als een uitkomst van de strijd tussen deze twee mannen. Jeune Afrique geeft dat beeldend weer in onderstaande illustratie met begeleidende tekst:

van  http://www.jeuneafrique.fr

Législatives en Guinée-Bissau : vers la revanche de Domingos Simões Pereira sur José Mário Vaz ? 

Les législatives mettront-elles fin à plus de trois ans de crise politique ? La confrontation entre José Mário Vaz, le président de la République, et Domingos Simões Pereira, l'ancien Premier ministre, est l’un des enjeux de cette campagne. 

« Notre parti a retiré tout soutien au président de la République. Plus rien ne nous lie », affirmait, en novembre dernier, Domingos Simões Pereira, dit DSP, dans les colonnes de JA. Entre le patron du Parti africain pour l’indépendance de la Guinée et du Cap-Vert (PAIGC), 55 ans, et José Mário Vaz, alias Jomav, le président sortant, 61 ans, la rupture est en effet totale depuis que le second a évincé le premier il y a plus de trois ans.

Les législatives du 10 mars résoudront-elles l’interminable crise politique dans laquelle se débat le pays ? La confrontation de ces irréductibles adversaires, certes indirecte, est l’un des enjeux de cette campagne, dont l’issue pourrait être décisive.

Wie e.e.a. nog eens in historisch perspectief wil zien, zij verwezen naar de pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites".

Maar hoe verlopen de verkiezingen tot op dit uur (15.00 uur plaatselijk) ? Er waren her en der wat probleempjes en tegenslagen, ook in mijn dorp, waar de verontwaardiging opliep toen bleek dat veel kiezers naar de verkeerde "tafels" waren verwezen, soms kilometers van hun huis verwijderd. Daar aangekomen werden ze echter weer teruggestuurd naar de "tafel" waar hun naam wel geregistreerd bleek te staan, een paar meter van hun huis gelegen. Dit probleem bleek zich op meerdere plaatsen rond Bissau (de regio Biombo) voor te doen: kiezers gekoppeld aan verkeerde stemtafels. Zo konden mensen soms pas na vele uren in de rij staan en dan ook nog bij de verkeerde tafel, hun stem uitbrengen en dat leidde natuurlijk tot gemor. De omstandigheid dat vervoer per auto verboden is, maakte het er voor de potentiele kiezer niet gemakkelijker op. Verder bleken er onvoldoende "tafels" bemand te zijn en ook onvoldoende stembiljetten per tafel beschikbaar te zijn. De materialen die vannacht naar de archipel werden gestuurd per bootje, raakten door schipbreuk (geen doden en  gewonden) te water en liggen nu te drogen in de zon, een deel ervan zal wel gebruikt kunnen worden, een deel is helemaal verknoeid. De Nationale Verkiezingscommissie doet haar uiterste best om alle praktische problemen op te lossen en het ziet er naar uit dat op dit moment de meeste problemen opgelost zijn. Vanuit Frankrijk komt juist een klacht van de ambassadeur aldaar binnen dat er veel fouten zijn gemaakt in de spelling van namen van personen, waardoor deze niet kunnen stemmen. De klachten van de ambassadeur in Portugal kennen we al (zie 7 maart).

7 maart 2019

De nieuwe partij MADEM begon eergisteren via haar leider Braima Camará aan het eind van de campagne al vast de resultaten van de verkiezingen van aanstaande zondag te betwijfelen. Ja, zo kan het natuurlijk ook. Hij beschuldigde de Nationale Verkiezingscommissie CNE van een "gigantische fraude" bij de uitvoering van haar taak. Het ging erom dat de CNE stemmers die zich wel hebben laten registreren (en dus een pasje hebben), maar die op de uiteindelijke kiezerslijst niet voorkomen "door technische fouten", tóch als stemmer wilde beschouwen. Ook de PRS had bezwaren gemaakt tegen dit besluit. De CNE heeft uiteindelijk van haar voornemen afgezien. Braima Camará eindigde zijn tirade tegen de CNE met de zekerheid uit te spreken dat MADEM zal winnen.

Ook uit Lissabon komen kritische geluiden en wel van de ambassadeur van Guiné-Bissau aldaar, Helder Vaz. Er zou onvoldoende uitrusting naar Lissabon verzonden zijn om de verwachte 15.000 stemmers daar te registreren. Uiteindelijk hebben slechts 2143 daar woonachtige Guiné-Bissauers zich als kiezer kunnen laten registreren.

Steeds meer maatschappelijke groeperingen roepen de Centrale Verkiezingscommissie op te onderzoeken waar de enorme hoeveelheid goederen en gelden van m.n. de PAIGC, PRS en MADEM vandaan komen, die bij de campagne gebruikt zijn.

Zondag gaan 761.000 kiezers een keuze maken uit 21 partijen. We gaan ongetwijfeld weer boeiende weken tegemoet.

17 februari 2019

We hebben weer een minister van Binnenlandse Zaken, wiens eerste verantwoordelijkheid het zal zijn om de verkiezingscampagne en de verkiezingen zelf rustig te laten verlopen. Gisteren begon de campagne, naar verluidt zonder narigheid, behalve dan dat de voorzitter van de aan het ministerie van Financien verbonden controle-instantie CENTIF-GB, de heerJustino Sá, liet weten dat er sterke verdenkingen zijn dat er geld van "twijfelachtige herkomst" bij de campagnes wordt gebruikt, dat door investeringen in de campagnes wordt witgewassen. Nou hadden we wel al zo'n vermoeden, hoor.

De Stichting Sanjuna liet haar "nieuwsbrief voorjaar 2019" het licht zien. Zie daarvoor de pagina "Nederlanders en Guiné-Bissau".

14 februari 2019

De president, de regering en de  volksvertegenwoordiging vergaderen vandaag over wie er benoemd moet worden als minister van Binnenlandse Zaken in wie een algemeen vertrouwen bestaat dat hij of zij garant staat voor rustige en betrouwbare verkiezingen. Er zijn twee kandidaten.

António Guterres sprak vandaag zijn zorgen uit over de "zwakke toestand" van het land, waar "wantrouwen tussen politieke actoren en politieke manoeuvres het verkiezingsproces blijven bemoeilijken."

Aanstaande zaterdag begint de verkiezingscampagne. 

11 februari 2019

De crisis rond het onderwijs lijkt - voor even, uiteraard -  voorbij. Het staatsonderwijs is weer aan de slag gegaan vandaag na beloften van de staatssecretaris van Financien dat de achterstallige salarissen dit weekend zijn overgemaakt. De vakbonden hebben gezegd dat ze opnieuw tot actie zullen overgaan als het geld aanstaande donderdag nog niet beschikbaar is voor de leraren in kwestie. Is het er niet, dan weer staking en harde actie.

Bij de onlusten van vrijdag j.l. zijn 77 jongeren gearresteerd. Van hen zijn er zaterdag 74 vrijgelaten na bemiddeling van de vertegenwoordiging van de VN alhier en de Liga van de Mensenrechten in Bissau. De overige 4 zitten nog vast omdat ze (kap)messen bij zich gehad zouden hebben. De 74 vrijgelatenen moeten zich beschikbaar houden voor verhoor (dat was een voorwaarde voor de vrijlating). De gearresteerden zijn vrijwel allemaal minderjarig, acht van hen zijn onder de 16 jaar.

De PAIGC doet n.a.v. de onlusten van afgelopen vrijdag een oproep aan de president om, op voordracht van de minister-president,  een minister van Binnenlandse Zaken te benoemen, die een rustige en vreedzame gang van zaken kan garanderen voor en tijdens de verkiezingen van 10 maart a.s. . De partij onderstreept niet voor het eerst dat er "krachten aanwezig zijn" die proberen de verkiezingen van 10 maart te boycotten.

8 februari 2019

Veel onlust en onrust vandaag, in 6 bewegingen zou je kunnen zeggen:

01. De verenigde onderwijsbonden kondigen een staking van 30 dagen aan (tot aan de verkiezingen van 10 maart inderdaad); het zou vooral gaan om 5.500 leraren die al maandenlang niet betaald worden ondanks eerdere beloften van de regering dat recht te zetten;

02. Scholieren van het staatsonderwijs protesteren vreedzaam op de rotondes die toegang geven tot de hoofdverkeersader van de stad tegen deze en voorgaande stakingen; hun acties worden wel bewaakt door politie-eenheden maar er wordt niet ingegrepen;

03. Scholieren van het staatsonderwijs trekken naar privé-scholen en eisen daar solidariteit van de leerkrachten en de leerlingen om ook aan de stakingen mee te doen. Er worden stenen gegooid en toegang tot meerdere scholen wordt onmogelijk gemaakt door brandende autobanden. De privé-school bij mij aan de overkant, waar Aladje vanmiddag naar les ging, was ontoegankelijk, rookwolken hingen over gebouw en straat;

04. Andere groeperingen met hun eigen motieven scharen zich later op de dag bij de protesterende scholieren op de hoofdverkeersader en gaan, anders dan de scholieren van vanmorgen, wat grondiger te werk: auto's worden met stenen bekogeld, brand wordt gesticht, vernielingen worden aangericht, veel onrust speelt zich ook af rond het regeringsgebouw dat aan de verkeersader gevestigd is. De politie grijpt nu wel in.

05. Regeringswoordvoerders zeggen dat overwogen wordt het schooljaar 2018/2019 van het staatsonderwijs vanwege alle stakingen als ongeldig te verklaren (ano zero). Alle leerlingen zouden dus het jaar moeten overdoen.

06. De nieuwe partij MADEM ruikt haar kans en zegt bereid te zijn nu al de achterstallige salarissen te betalen. 

De eerste opmaat tot de verkiezingscampagne, die 17 februari begint, belooft niet bepaald een soepele gang van zaken tot 10 maart, maar dat verwacht ook niemand natuurlijk.

4 februari 2019

Leden van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zullen van 15 tot 17 februari een bezoek brengen aan het land, dat door de raad beschouwd wordt als "zwak ten gevolge van de chronische instabiliteit van haar instituties". Zij definieert het bezoek als "steun". 

Het televisiestation van Guiné-Bissau TGB is de voortdurende censuur door de regering zat en dreigt geen enkel nieuwsitem over de verkiezingen uit te zenden als aan die censuur geen halt wordt toegeroepen. De medewerkers van de radio- staatsomroep zijn tot 8 februari in staking o.a. vanwege achterstallig salaris.

De stichting Chimbo publiceerde haar nieuwsbrief 2018. Zie daarvoor de pagina "Nederlanders en Guiné-Bissau".



____________________________________________________

21 januari 2019


Gisteren werd herdacht dat 46 jaar geleden Amílcar Cabral, de "vader van de natie", in Conakry werd vermoord door een partijgenoot, een gebeurtenis die exemplarisch is voor de al decennia voortdurende partijstrijd binnen de meerderheidspartij PAIGC, de zogenaamde "partij van de bevrijders", die het land geen strobreed vooruit geholpen heeft: het land staat wereldwijd nog steeds bijna onderaan waar het om levensverwachting, alfabetisme, economische groei en  kans op verbetering (!) gaat. Het land scoort dus laag op "hoop", terwijl dat het laatste is dat doet leven. 

14 januari 2019

Eind december 2018 publiceerde de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties haar rapport over de situatie in Guiné-Bissau. Zij uit daarin o.a. haar grote zorg over het uitstellen van de verkiezingen tot 10 maart en over de moeizame gang van zaken bij de voorbereiding ervan. Zie voor het hele verslag de pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites".

13 januari 2019

Nu Nederland sinds het ontslag van honorair consul Jan van Maanen - zie 15 november 2018 - hier geen vertegenwoordiging meer heeft, kunnen hier wonende Nederlanders en Nederlandse bezoekers bij vragen en moeilijkheden terecht bij de ambassade in Dakar. Onze man daar is ambassadeur Theo Peters (foto: BuZa). De ambassade is 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar op +221338292121. De consulaire afdeling is op maandag, woensdag en donderdag geopend van 9.00 - 16.00 uur en op vrijdag van 9.00 - 12.00 uur. Emailadres:  dak@minbuza.nl.

5 januari 2019

De verkiezingscampagne voor de verkiezingen van 10 maart zal beginnen op 16 februari en eindigen op 8 maart. De definitieve uitslag van de verkiezingen wordt tegemoet gezien tussen 14 en 17 maart.

1 januari 2019

Dit jaar zal, als elk jaar, voor Guiné-Bissau een boeiend jaar worden, wat geplande gebeurtenissen betreft in elk geval (parlements- en presidentsverkiezingen) , wat positieve effecten voor de bevolking betreft hoogstwaarschijnlijk opnieuw niet. De historisch grootste partij van het land, de PAIGC, die in 2016 hoofdzakelijk vanwege persoonlijke problemen tussen de president en de PAIGC-minister-president Domingos Simões Pereira op dood spoor werd gezet, heeft zich verhard door dat conflict en men is minder tolerant dan ooit t.o.v. kritische geluiden. Partijleider Domingos Simões Pereira is weliswaar een charismatische man met een tomeloze energie, een fraaie kop en een indrukwekkend aan hem loyaal internationaal netwerk, maar in eigen land wordt hij toch meer en meer gezien als een onverdraagzame, weinig plooibare man, die er licht despotische opvattingen op na houdt. Dat er de afgelopen tijd meerdere nieuwe partijen zijn ontstaan geleid door dissidente PAIGC-leden is daar maar één symptoom van. Opnieuw lukte het een PAIGC-partijleider niet om eenheid en verzoening binnen de eigen gelederen tot stand te brengen, dat is een zwakte die al sinds de oprichting van de partij in 1956 weinig verheffende  – soms letterlijk moorddadige – gevolgen heeft en dat wordt niet vergeten. Het zal de PAIGC dit jaar nog niet meevallen het tegen die weliswaar nog kleine nieuwe partijen MADEM en FREPASNA op te nemen, temeer daar ook andere kleinere partijen tegen de nieuwkomers aan schurken. De PAIGC ging daarop ook op partnerjacht. 

Men is naar mijn indruk enigszins PAIGC-moe en dat is niet verbazingwekkend, als men zich realiseert dat de partij weliswaar een beslissende rol heeft gespeeld in de bevrijdingsoorlog maar dat ze het daarna toch voortdurend heeft laten afweten. Hoe lang kun je jezelf “de partij van de bevrijders” blijven noemen, als bijna alle bevrijders dood zijn en je het land sinds die bevrijding, al 46 jaar dus, onderaan de Human Development Index doet staan, want bijna altijd hadden zij, de jongens en de meisjes van de PAIGC, het voor het zeggen, zeker toen het land nog een één-partij-staat was (pas in 1994 werden de eerste democratische presidentsverkiezingen gehouden). De PAIGC is onverdraagzaam, ook naar binnen toe,  en daarin staat zij helaas niet alleen. 

Door sommigen wordt Guiné-Bissau tot mijn grote verbazing als een tolerant land ervaren, ja ze zijn hier kampioen in schijnverdraagzaamheid dat wel, maar onder de vriendelijke oppervlakte van handjes schudden en omhelzingen woedt een veenbrand van onverdraagzaamheid die zowel etnische als religieuze achtergronden heeft en die ook in 2019 niet geblust zal worden. Bovendien hebben de lieden die de brand zouden kunnen blussen daar helemaal geen belang bij, want zij dienen niet het land maar in de eerste plaats zichzelf, hun familie, hun buurt, hun stam. Zolang de brand woedt, maken zij kans op een benoeming als gedeputeerde, gouverneur, partijbons, publieke ambtenaar, wethouder, burgemeester, werknemer bij een staatsbedrijf op voorspraak van degenen die op zeker moment het hardst het vuur aanjagen. Ik vind het opmerkelijk dat diplomaten die al vele jaren in het land wonen dat in hun analyses altijd buiten beschouwing laten. Alleen Guinese en Portugese historici en een enkele diplomaat, zoals de ex-ambassadeur van Portugal, Francisco Henriques da Silva (zie op boekenpagina nummers 18, 19 en 20), schijnen daar oog voor te hebben. En José Ramos-Horta, Nobelprijswinnaar voor de Vrede en ex-president van Oost-Timor had daar oog voor. Hij was de speciale afgevaardigde voor de VN na de militaire staatsgreep van 2012. Hij pleitte keer op keer voor nationale verzoening volgens Zuid-Afrikaans model van Desmund Tutu, ook om de nog open wonden van de bevrijdingsoorlog en de burgeroorlog van 1998/1999 te helen. President José Mário Vaz gaf hem één keer een podium en serveerde hem in de hoedanigheid van voorzitter van die "verzoeningsbijeenkomst", die de eerste zou moeten zijn van meerdere vervolgbijeenkomsten smalend af in zijn slotwoord en dat was het dan. Nooit meer iets over gehoord. 

Wat de verwachte gebeurtenissen zelf betreft is het nog maar de vraag of ze zullen plaatsvinden zoals gepland. Er zijn partijen die het helemaal niet eens zijn met 10 maart voor de parlementsverkiezingen, om uiteenlopende redenen: niet voldoende geregistreerde kiezers zegt de een; tegen de grondwet want volgens de constitutie zouden die verkiezingen nog in 2018 hebben moeten plaatsvinden, zegt de ander. En er zijn personen, onder wie naar verluidt de president, die eigenlijk liever eerst nog presidentsverkiezingen willen in juni en dan pas – of eventueel tegelijk – de parlementsverkiezingen. En de internationale gemeenschap heft haar onbeduidend vingertje en zegt dat het nu echt moet gaan zoals afgesproken. Niets gaat hier zoals afgesproken, zoveel is zeker, dus vele verrassingen wachten ons nog. De arme bevolking zal als altijd nog het minst verrast zijn, ze blijven ellendig, voor hen nil novum sub sole.



 

                                                 GUINÉ-BISSAU

                                             feiten, ervaringen en beelden