____________________________________________________

2019

____________________________________________________

23 maart 2019

Naar verwachting zal op 18 april de nieuwe regering geinstalleerd worden. 

De PAIGC had al een "akkoord van parlementaire samenwerking" met de APU/PDGB gesloten (zie 16 maart). Daarbij hebben zich nu ook de kleine partijen UM (1 zetel) en PND (1 zetel) aangesloten. Daardoor kunnen PAIGC, APU/PDGB, UM en PND nu samen rekenen op een parlementaire meerderheid van 54 zetels (van de 102). De parlementaire "oppositiecoalitie" van de grote nieuwkomer MADEM en de sterk verliezende PRS bestaat nu dan uit 48 zetels.

16 maart 2019

Gistermiddag heeft de Nationale Verkiezingscommissie CNE de definitieve uitslag aangeboden aan de president van de republiek José Mário Vaz. De definitieve uitslag is gelijk aan de voorlopige (zie 13 maart). De president is onmiddellijk in de pen geklommen en heeft in een brief aan Exmo. Sr. Eng. Domingos Simões Pereira hem en het partijbestuur en de leden "warme gelukwensen" gezonden met het winnen van de verkiezingen van 10 maart j.l.. Hij liet niet na "de voorzitter" aan het einde van de brief "een goede gezondheid en persoonlijke gelukwensen" te zenden. Je zou bijna niet geloven dat de politieke ellende van de laatste jaren begonnen is met tweespalt tussen deze twee mannen. Zoals ik bescheiden voorspelde op 1 januari j.l. heeft de nieuwe partij MADEM garen gesponnen bij die tweedracht en het binnen een paar maanden tot tweede partij van het land gebracht. De PAIGC zal haar uiterste best moeten doen om haar niet-absolute meerderheid te behouden. Partijleider Domingos zei in een interview met de Portugese televisie dat als de partij hem wél en de president hem niét als minister-president wil, hij zich dan gaat kandideren als president voor de verkiezingen van juni a.s.: "ik ben een vrij man". Maar misschien had hij toen die brief nog niet ontvangen. Mogelijk wil hij ook liever president van de republiek worden dan minister-president van wat ongetwijfeld een ingewikkeld te formeren en in stand te houden regering zal worden. De oppositie is eensgezind en groot (50 van de 102 zetels).

13 maart 2019

13.00 uur 

En dit is de voorlopige uitslag die de CNE juist bekendmaakte:

PAIGC: 47

MADEM: 27

PRS: 21

APU/PDGB: 5

UM: 1

PND: 1

Inderdaad heeft ook de PAIGC niet een absolute meerderheid, in coalitie samen met APU/PDGB zullen ze op het nippertje een parlementaire meerderheid hebben (52). Opvallende nieuwe verschijnselen: de PAIGC is haar absolute meerderheid kwijt en de nieuwe partij MADEM, hoofdzakelijk bestaand uit ex-PAIGC-leden, is de tweede partij van het land geworden. 
Nu nog de definitieve uitslag afwachten.

 

12.00 uur

Zowel de PAIGC als de PRS hebben zich gisteren alvast van een eventuele coalitiemeerderheid verzekerd door respectievelijk met APU/PDGB (Nuno Nabiam) en MADEM (Braima Camará) een "acordo de incidência parlamentar" te sluiten. Daaruit spreekt de veronderstelling dat geen een partij denkt een absolute meerderheid te zullen binnenhalen. 

De Nationale Verkiezingscommissie heeft haar bevindingen nog niet naar buiten gebracht.

12 maart 2019

De Nationale Verkiezingscommissie CNE verklaarde morgen, 13 maart, de voorlopige resultaten bekend te zullen maken en riep politieke leiders, de pers en sociale media op af te zien van voorbarig gespeculeer over de uitslag.

De woordvoerder van de verkiezingscampagne van de nieuwe partij MADEM verklaarde ervan overtuigd te zijn voldoende stemmen te hebben binnengehaald om van de regering deel uit te kunnen maken. 

En de leider van de nieuwe partij FREPASNA, Baciro Djá, verklaarde dat zijn partij de verkiezingen verloren heeft. Hij roemde de burgerzin en de kalmte waarmee de Guiné-Bissauers afgelopen zondag gestemd hebben

11 maart 2019

In het algemeen zijn de leiders van de grootste partijen, vertegenwoordigingen van internationale waarnemers en bevriende staatshoofden - o.a. de president van Portugal - het met elkaar eens dat de verkiezingen van gisteren rustig en met grote burgerzin hebben plaatsgevonden "ongeacht normale kleine ongeregeldheden". De waarnemers van de Afrikaanse Unie zullen morgen hun eindrapport bekend maken. Morgen in de loop van de dag wordt de voorlopige uitslag tegemoet gezien. 

10 maart 2019

Vandaag vinden dan eindelijk de telkens weer uitgestelde parlementsverkiezingen plaats die een einde zouden kunnen maken aan de crisis die al in de loop van 2015 ontstond vanwege onverenigbaarheid van humeur, leiderschapsstijl en opvattingen over bevoegdheden en regeringsprogramma's van president José Mário Vaz aan de ene kant en minister-president Domingos Simões Pereira aan de andere kant. Zo zal de uitslag van de verkiezingen uiteindelijk ook te lezen zijn als een uitkomst van de strijd tussen deze twee mannen. Jeune Afrique geeft dat beeldend weer in onderstaande illustratie met begeleidende tekst:

van  http://www.jeuneafrique.fr

Législatives en Guinée-Bissau : vers la revanche de Domingos Simões Pereira sur José Mário Vaz ? 

Les législatives mettront-elles fin à plus de trois ans de crise politique ? La confrontation entre José Mário Vaz, le président de la République, et Domingos Simões Pereira, l'ancien Premier ministre, est l’un des enjeux de cette campagne. 

« Notre parti a retiré tout soutien au président de la République. Plus rien ne nous lie », affirmait, en novembre dernier, Domingos Simões Pereira, dit DSP, dans les colonnes de JA. Entre le patron du Parti africain pour l’indépendance de la Guinée et du Cap-Vert (PAIGC), 55 ans, et José Mário Vaz, alias Jomav, le président sortant, 61 ans, la rupture est en effet totale depuis que le second a évincé le premier il y a plus de trois ans.

Les législatives du 10 mars résoudront-elles l’interminable crise politique dans laquelle se débat le pays ? La confrontation de ces irréductibles adversaires, certes indirecte, est l’un des enjeux de cette campagne, dont l’issue pourrait être décisive.

Wie e.e.a. nog eens in historisch perspectief wil zien, zij verwezen naar de pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites".

Maar hoe verlopen de verkiezingen tot op dit uur (15.00 uur plaatselijk) ? Er waren her en der wat probleempjes en tegenslagen, ook in mijn dorp, waar de verontwaardiging opliep toen bleek dat veel kiezers naar de verkeerde "tafels" waren verwezen, soms kilometers van hun huis verwijderd. Daar aangekomen werden ze echter weer teruggestuurd naar de "tafel" waar hun naam wel geregistreerd bleek te staan, een paar meter van hun huis gelegen. Dit probleem bleek zich op meerdere plaatsen rond Bissau (de regio Biombo) voor te doen: kiezers gekoppeld aan verkeerde stemtafels. Zo konden mensen soms pas na vele uren in de rij staan en dan ook nog bij de verkeerde tafel, hun stem uitbrengen en dat leidde natuurlijk tot gemor. De omstandigheid dat vervoer per auto verboden is, maakte het er voor de potentiele kiezer niet gemakkelijker op. Verder bleken er onvoldoende "tafels" bemand te zijn en ook onvoldoende stembiljetten per tafel beschikbaar te zijn. De materialen die vannacht naar de archipel werden gestuurd per bootje, raakten door schipbreuk (geen doden en  gewonden) te water en liggen nu te drogen in de zon, een deel ervan zal wel gebruikt kunnen worden, een deel is helemaal verknoeid. De Nationale Verkiezingscommissie doet haar uiterste best om alle praktische problemen op te lossen en het ziet er naar uit dat op dit moment de meeste problemen opgelost zijn. Vanuit Frankrijk komt juist een klacht van de ambassadeur aldaar binnen dat er veel fouten zijn gemaakt in de spelling van namen van personen, waardoor deze niet kunnen stemmen. De klachten van de ambassadeur in Portugal kennen we al (zie 7 maart).

7 maart 2019

De nieuwe partij MADEM begon eergisteren via haar leider Braima Camará aan het eind van de campagne al vast de resultaten van de verkiezingen van aanstaande zondag te betwijfelen. Ja, zo kan het natuurlijk ook. Hij beschuldigde de Nationale Verkiezingscommissie CNE van een "gigantische fraude" bij de uitvoering van haar taak. Het ging erom dat de CNE stemmers die zich wel hebben laten registreren (en dus een pasje hebben), maar die op de uiteindelijke kiezerslijst niet voorkomen "door technische fouten", tóch als stemmer wilde beschouwen. Ook de PRS had bezwaren gemaakt tegen dit besluit. De CNE heeft uiteindelijk van haar voornemen afgezien. Braima Camará eindigde zijn tirade tegen de CNE met de zekerheid uit te spreken dat MADEM zal winnen.

Ook uit Lissabon komen kritische geluiden en wel van de ambassadeur van Guiné-Bissau aldaar, Helder Vaz. Er zou onvoldoende uitrusting naar Lissabon verzonden zijn om de verwachte 15.000 stemmers daar te registreren. Uiteindelijk hebben slechts 2143 daar woonachtige Guiné-Bissauers zich als kiezer kunnen laten registreren.

Steeds meer maatschappelijke groeperingen roepen de Centrale Verkiezingscommissie op te onderzoeken waar de enorme hoeveelheid goederen en gelden van m.n. de PAIGC, PRS en MADEM vandaan komen, die bij de campagne gebruikt zijn.

Zondag gaan 761.000 kiezers een keuze maken uit 21 partijen. We gaan ongetwijfeld weer boeiende weken tegemoet.

17 februari 2019

We hebben weer een minister van Binnenlandse Zaken, wiens eerste verantwoordelijkheid het zal zijn om de verkiezingscampagne en de verkiezingen zelf rustig te laten verlopen. Gisteren begon de campagne, naar verluidt zonder narigheid, behalve dan dat de voorzitter van de aan het ministerie van Financien verbonden controle-instantie CENTIF-GB, de heerJustino Sá, liet weten dat er sterke verdenkingen zijn dat er geld van "twijfelachtige herkomst" bij de campagnes wordt gebruikt, dat door investeringen in de campagnes wordt witgewassen. Nou hadden we wel al zo'n vermoeden, hoor.

De Stichting Sanjuna liet haar "nieuwsbrief voorjaar 2019" het licht zien. Zie daarvoor de pagina "Nederlanders en Guiné-Bissau".

14 februari 2019

De president, de regering en de  volksvertegenwoordiging vergaderen vandaag over wie er benoemd moet worden als minister van Binnenlandse Zaken in wie een algemeen vertrouwen bestaat dat hij of zij garant staat voor rustige en betrouwbare verkiezingen. Er zijn twee kandidaten.

António Guterres sprak vandaag zijn zorgen uit over de "zwakke toestand" van het land, waar "wantrouwen tussen politieke actoren en politieke manoeuvres het verkiezingsproces blijven bemoeilijken."

Aanstaande zaterdag begint de verkiezingscampagne. 

11 februari 2019

De crisis rond het onderwijs lijkt - voor even, uiteraard -  voorbij. Het staatsonderwijs is weer aan de slag gegaan vandaag na beloften van de staatssecretaris van Financien dat de achterstallige salarissen dit weekend zijn overgemaakt. De vakbonden hebben gezegd dat ze opnieuw tot actie zullen overgaan als het geld aanstaande donderdag nog niet beschikbaar is voor de leraren in kwestie. Is het er niet, dan weer staking en harde actie.

Bij de onlusten van vrijdag j.l. zijn 77 jongeren gearresteerd. Van hen zijn er zaterdag 74 vrijgelaten na bemiddeling van de vertegenwoordiging van de VN alhier en de Liga van de Mensenrechten in Bissau. De overige 4 zitten nog vast omdat ze (kap)messen bij zich gehad zouden hebben. De 74 vrijgelatenen moeten zich beschikbaar houden voor verhoor (dat was een voorwaarde voor de vrijlating). De gearresteerden zijn vrijwel allemaal minderjarig, acht van hen zijn onder de 16 jaar.

De PAIGC doet n.a.v. de onlusten van afgelopen vrijdag een oproep aan de president om, op voordracht van de minister-president,  een minister van Binnenlandse Zaken te benoemen, die een rustige en vreedzame gang van zaken kan garanderen voor en tijdens de verkiezingen van 10 maart a.s. . De partij onderstreept niet voor het eerst dat er "krachten aanwezig zijn" die proberen de verkiezingen van 10 maart te boycotten.

8 februari 2019

Veel onlust en onrust vandaag, in 6 bewegingen zou je kunnen zeggen:

01. De verenigde onderwijsbonden kondigen een staking van 30 dagen aan (tot aan de verkiezingen van 10 maart inderdaad); het zou vooral gaan om 5.500 leraren die al maandenlang niet betaald worden ondanks eerdere beloften van de regering dat recht te zetten;

02. Scholieren van het staatsonderwijs protesteren vreedzaam op de rotondes die toegang geven tot de hoofdverkeersader van de stad tegen deze en voorgaande stakingen; hun acties worden wel bewaakt door politie-eenheden maar er wordt niet ingegrepen;

03. Scholieren van het staatsonderwijs trekken naar privé-scholen en eisen daar solidariteit van de leerkrachten en de leerlingen om ook aan de stakingen mee te doen. Er worden stenen gegooid en toegang tot meerdere scholen wordt onmogelijk gemaakt door brandende autobanden. De privé-school bij mij aan de overkant, waar Aladje vanmiddag naar les ging, was ontoegankelijk, rookwolken hingen over gebouw en straat;

04. Andere groeperingen met hun eigen motieven scharen zich later op de dag bij de protesterende scholieren op de hoofdverkeersader en gaan, anders dan de scholieren van vanmorgen, wat grondiger te werk: auto's worden met stenen bekogeld, brand wordt gesticht, vernielingen worden aangericht, veel onrust speelt zich ook af rond het regeringsgebouw dat aan de verkeersader gevestigd is. De politie grijpt nu wel in.

05. Regeringswoordvoerders zeggen dat overwogen wordt het schooljaar 2018/2019 van het staatsonderwijs vanwege alle stakingen als ongeldig te verklaren (ano zero). Alle leerlingen zouden dus het jaar moeten overdoen.

06. De nieuwe partij MADEM ruikt haar kans en zegt bereid te zijn nu al de achterstallige salarissen te betalen. 

De eerste opmaat tot de verkiezingscampagne, die 17 februari begint, belooft niet bepaald een soepele gang van zaken tot 10 maart, maar dat verwacht ook niemand natuurlijk.

4 februari 2019

Leden van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zullen van 15 tot 17 februari een bezoek brengen aan het land, dat door de raad beschouwd wordt als "zwak ten gevolge van de chronische instabiliteit van haar instituties". Zij definieert het bezoek als "steun". 

Het televisiestation van Guiné-Bissau TGB is de voortdurende censuur door de regering zat en dreigt geen enkel nieuwsitem over de verkiezingen uit te zenden als aan die censuur geen halt wordt toegeroepen. De medewerkers van de radio- staatsomroep zijn tot 8 februari in staking o.a. vanwege achterstallig salaris.

De stichting Chimbo publiceerde haar nieuwsbrief 2018. Zie daarvoor de pagina "Nederlanders en Guiné-Bissau".



____________________________________________________

21 januari 2019


Gisteren werd herdacht dat 46 jaar geleden Amílcar Cabral, de "vader van de natie", in Conakry werd vermoord door een partijgenoot, een gebeurtenis die exemplarisch is voor de al decennia voortdurende partijstrijd binnen de meerderheidspartij PAIGC, de zogenaamde "partij van de bevrijders", die het land geen strobreed vooruit geholpen heeft: het land staat wereldwijd nog steeds bijna onderaan waar het om levensverwachting, alfabetisme, economische groei en  kans op verbetering (!) gaat. Het land scoort dus laag op "hoop", terwijl dat het laatste is dat doet leven. 

14 januari 2019

Eind december 2018 publiceerde de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties haar rapport over de situatie in Guiné-Bissau. Zij uit daarin o.a. haar grote zorg over het uitstellen van de verkiezingen tot 10 maart en over de moeizame gang van zaken bij de voorbereiding ervan. Zie voor het hele verslag de pagina "Guiné-Bissau op Europese en Amerikaanse websites".

13 januari 2019

Nu Nederland sinds het ontslag van honorair consul Jan van Maanen - zie 15 november 2018 - hier geen vertegenwoordiging meer heeft, kunnen hier wonende Nederlanders en Nederlandse bezoekers bij vragen en moeilijkheden terecht bij de ambassade in Dakar. Onze man daar is ambassadeur Theo Peters (foto: BuZa). De ambassade is 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar op +221338292121. De consulaire afdeling is op maandag, woensdag en donderdag geopend van 9.00 - 16.00 uur en op vrijdag van 9.00 - 12.00 uur. Emailadres:  dak@minbuza.nl.

5 januari 2019

De verkiezingscampagne voor de verkiezingen van 10 maart zal beginnen op 16 februari en eindigen op 8 maart. De definitieve uitslag van de verkiezingen wordt tegemoet gezien tussen 14 en 17 maart.

1 januari 2019

Dit jaar zal, als elk jaar, voor Guiné-Bissau een boeiend jaar worden, wat geplande gebeurtenissen betreft in elk geval (parlements- en presidentsverkiezingen) , wat positieve effecten voor de bevolking betreft hoogstwaarschijnlijk opnieuw niet. De historisch grootste partij van het land, de PAIGC, die in 2016 hoofdzakelijk vanwege persoonlijke problemen tussen de president en de PAIGC-minister-president Domingos Simões Pereira op dood spoor werd gezet, heeft zich verhard door dat conflict en men is minder tolerant dan ooit t.o.v. kritische geluiden. Partijleider Domingos Simões Pereira is weliswaar een charismatische man met een tomeloze energie, een fraaie kop en een indrukwekkend aan hem loyaal internationaal netwerk, maar in eigen land wordt hij toch meer en meer gezien als een onverdraagzame, weinig plooibare man, die er licht despotische opvattingen op na houdt. Dat er de afgelopen tijd meerdere nieuwe partijen zijn ontstaan geleid door dissidente PAIGC-leden is daar maar één symptoom van. Opnieuw lukte het een PAIGC-partijleider niet om eenheid en verzoening binnen de eigen gelederen tot stand te brengen, dat is een zwakte die al sinds de oprichting van de partij in 1956 weinig verheffende  – soms letterlijk moorddadige – gevolgen heeft en dat wordt niet vergeten. Het zal de PAIGC dit jaar nog niet meevallen het tegen die weliswaar nog kleine nieuwe partijen MADEM en FREPASNA op te nemen, temeer daar ook andere kleinere partijen tegen de nieuwkomers aan schurken. De PAIGC ging daarop ook op partnerjacht. 

Men is naar mijn indruk enigszins PAIGC-moe en dat is niet verbazingwekkend, als men zich realiseert dat de partij weliswaar een beslissende rol heeft gespeeld in de bevrijdingsoorlog maar dat ze het daarna toch voortdurend heeft laten afweten. Hoe lang kun je jezelf “de partij van de bevrijders” blijven noemen, als bijna alle bevrijders dood zijn en je het land sinds die bevrijding, al 46 jaar dus, onderaan de Human Development Index doet staan, want bijna altijd hadden zij, de jongens en de meisjes van de PAIGC, het voor het zeggen, zeker toen het land nog een één-partij-staat was (pas in 1994 werden de eerste democratische presidentsverkiezingen gehouden). De PAIGC is onverdraagzaam, ook naar binnen toe,  en daarin staat zij helaas niet alleen. 

Door sommigen wordt Guiné-Bissau tot mijn grote verbazing als een tolerant land ervaren, ja ze zijn hier kampioen in schijnverdraagzaamheid dat wel, maar onder de vriendelijke oppervlakte van handjes schudden en omhelzingen woedt een veenbrand van onverdraagzaamheid die zowel etnische als religieuze achtergronden heeft en die ook in 2019 niet geblust zal worden. Bovendien hebben de lieden die de brand zouden kunnen blussen daar helemaal geen belang bij, want zij dienen niet het land maar in de eerste plaats zichzelf, hun familie, hun buurt, hun stam. Zolang de brand woedt, maken zij kans op een benoeming als gedeputeerde, gouverneur, partijbons, publieke ambtenaar, wethouder, burgemeester, werknemer bij een staatsbedrijf op voorspraak van degenen die op zeker moment het hardst het vuur aanjagen. Ik vind het opmerkelijk dat diplomaten die al vele jaren in het land wonen dat in hun analyses altijd buiten beschouwing laten. Alleen Guinese en Portugese historici en een enkele diplomaat, zoals de ex-ambassadeur van Portugal, Francisco Henriques da Silva (zie op boekenpagina nummers 18, 19 en 20), schijnen daar oog voor te hebben. En José Ramos-Horta, Nobelprijswinnaar voor de Vrede en ex-president van Oost-Timor had daar oog voor. Hij was de speciale afgevaardigde voor de VN na de militaire staatsgreep van 2012. Hij pleitte keer op keer voor nationale verzoening volgens Zuid-Afrikaans model van Desmund Tutu, ook om de nog open wonden van de bevrijdingsoorlog en de burgeroorlog van 1998/1999 te helen. President José Mário Vaz gaf hem één keer een podium en serveerde hem in de hoedanigheid van voorzitter van die "verzoeningsbijeenkomst", die de eerste zou moeten zijn van meerdere vervolgbijeenkomsten smalend af in zijn slotwoord en dat was het dan. Nooit meer iets over gehoord. 

Wat de verwachte gebeurtenissen zelf betreft is het nog maar de vraag of ze zullen plaatsvinden zoals gepland. Er zijn partijen die het helemaal niet eens zijn met 10 maart voor de parlementsverkiezingen, om uiteenlopende redenen: niet voldoende geregistreerde kiezers zegt de een; tegen de grondwet want volgens de constitutie zouden die verkiezingen nog in 2018 hebben moeten plaatsvinden, zegt de ander. En er zijn personen, onder wie naar verluidt de president, die eigenlijk liever eerst nog presidentsverkiezingen willen in juni en dan pas – of eventueel tegelijk – de parlementsverkiezingen. En de internationale gemeenschap heft haar onbeduidend vingertje en zegt dat het nu echt moet gaan zoals afgesproken. Niets gaat hier zoals afgesproken, zoveel is zeker, dus vele verrassingen wachten ons nog. De arme bevolking zal als altijd nog het minst verrast zijn, ze blijven ellendig, voor hen nil novum sub sole.


 

                                                 GUINÉ-BISSAU

                                             feiten, ervaringen en beelden