vader Aladje en zoon René, mei 2018


zondag 20 mei 2018


Afgelopen woensdag werd de situatie in Guiné-Bissau besproken in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Men sprak van "redenen tot optimisme", maar men meende ook dat de voorbereiding voor de parlementsverkiezingen in 2018 en de presidentsverkiezingen in 2019 "vol van onzekerheden" is. M.n. de financiering van de voorbereidingen is "een uitdaging": van de benodigde 7,1 miljoen dollar is er pas 1,8 miljoen beschikbaar.


De onlangs aangestelde vertegenwoordiger van Guiné-Bissau bij de VN, Fernando Delfim da Silva, verklaarde dat internationale financiele steun nodig is om de technische voorbereidingen veilig te stellen.

foto: UN News

Onderstaand rapport van de Veiligheidsraad vormde de basis van de bespreking (zie ook ) :



Expected Council Action

In May, the Council is expecting a briefing on Guinea-Bissau. This will be an oral update from the Secretariat, which the Council requested in its 28 February resolution extending the mandate of the UN Integrated Peacebuilding Office in Guinea-Bissau (UNIOGBIS) for a year.

Key Recent Developments

Rare progress has emerged towards resolving the two-and-a-half-year political crisis in Guinea-Bissau and starting preparations for legislative elections.

The Economic Community of West African States (ECOWAS) imposed targeted sanctions on 4 February on 19 individuals allied with President José Mario Vaz for obstructing implementation of the October 2016 Conakry Agreement on ending the political crisis. These included Vaz’s son, Fernando Vaz; members of the Party for Social Renewal (PRS), which is the main opposition party in the National Assembly; and the dissident members of parliament from the majority African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde (PAIGC).

Following the imposition of the sanctions, two mediation processes were undertaken. Discussions were held between the PAIGC and PRS, reportedly facilitated by Angola, to gain agreement on names for a new consensual prime minister. Similarly, the Catholic Archbishop of Bissau brought together the two parties to discuss holding a plenary session of the National Assembly, which has not met since January 2016, so as to appoint four new members of the National Electoral Commission (CNE), whose terms had expired, and to extend the mandate of the current legislature, which was expiring on 23 April, until legislative elections could be organised.

ECOWAS, aware of these mediation efforts and an apparent agreement among the PAIGC and PRS on a new prime minister, deployed a ministerial mission to Bissau on 11 April led by Togolese Foreign Minister Robert Dussey. Three days later, on 14 April, the mission reported on developments at an extraordinary summit of ECOWAS heads of states and government in Lomé, Togo. In addition to Vaz, the National Assembly president and representatives of the PAIGC and PRS were invited. At the summit, Vaz agreed to name Aristides Gomes as prime minister and to set 18 November as the date for legislative elections. An ECOWAS communiqué announced the agreement, which also endorsed extending the mandate of the ECOWAS Mission in Guinea-Bissau (ECOMIB) to 30 June 2018.

On 16 April, Vaz dismissed Prime Minister Artur Silva, whom he had appointed in January, and subsequently issued decrees appointing Gomes as the new prime minister and establishing 18 November as the date for legislative elections. On 19 April, the plenary of the National Assembly convened, taking decisions to appoint the CNE President and its executive and deputy secretaries and to extend the mandate of the current legislature.

Staying abreast of these developments, UN Secretary-General António Guterres issued a statement on 17 April to welcome the breakthroughs. Special Representative for Guinea-Bissau Modibo Touré briefed Council members in consultations under “any other business” via video teleconference on 19 April. Members issued press elements following the meeting, which expressed full support for ECOWAS’s sustained efforts and underscored the importance of swiftly forming an inclusive government and taking other steps for conducting timely and credible elections and implementing the Conakry agreement.

On 25 April, Vaz issued a decree announcing a new inclusive government comprised of 18 ministers and eight secretaries of state, who were sworn in the following day.

Key Issues and Options

While there have been recent positive developments, challenges remain in carrying forward the Conakry Agreement and organising the legislative elections that will require close attention amidst what is still likely to be a difficult political situation. An immediate need is updating the voter registration, which should be done annually but has not occurred since 2014.  This includes obtaining the funds required for the registration (estimated to cost $800,000 to $1 million) and for the overall organisation of the elections (an estimated $7.1 million). The Guinea-Bissau government is expected to contribute $4.5 million but may not have these resources available until after the cashew harvest. Other critical provisions of the Conakry Agreement on which progress is needed include adopting the government programme (akin to the government budget), agreeing to a stability pact, passing electoral law reforms, and conducting a constitutional review.

A further issue is progress in realigning the work of UNIOGBIS following the re-prioritisation and streamlining of its tasks during the mission’s February mandate renewal in resolution 2404. A UN technical assessment mission deployed to Guinea-Bissau in March to assist with this reorganisation.

The Council, as it has done, may seek to politically support further ECOWAS initiatives. Another option in addressing some of these issues is issuing a statement at the time of the Council meeting that encourages Bissau-Guinean stakeholders to continue to implement the Conakry Agreement’s provisions while encouraging donors to support outstanding funding needs for the legislative elections.

Council and Wider Dynamics

On Guinea-Bissau, the Council tends to follow the lead of ECOWAS, seeking to support its decisions or agreements. On the ground, representatives in Bissau from ECOWAS, the AU, the Community of Portuguese Language Countries, the UN and the EU—collectively referred to as the P5 in Guinea-Bissau—often act together to defuse tensions. Council members’ concerns over the course of the political crisis have included the possibility that a deterioration of the situation could lead to an increase in transnational crime, such as drug trafficking and piracy, or be exploited by terrorist groups in the region. Members also commonly express concern about the risk of Guinea-Bissau’s military interfering in the political situation, given the country’s history.

The mandate renewal of UNIOGBIS in February this year revealed some emerging differences. The US—frustrated by the lack of any progress at the time and in line with its position to seek the drawdown of long-standing UN operations—pushed for only a six-month renewal. Other members opposed this, in part to avoid creating uncertainty about the mission’s future amidst the need to support the upcoming elections. These differences, though, led to removing some of UNIOGBIS’s mandated tasks and pushing up the time-frame of a proposed Secretary-General’s assessment to consider a future UN presence, which will now be submitted to the Council in nine months as opposed to a year. Resolution 2404 also established a more frequent reporting cycle during 2018 in response to some members’ concerns about elections taking place in a politically fragile environment. The UN’s oral update in May is a result of this provision. During the negotiation, Russia sought more neutral language on how the Council referred to the ECOWAS sanctions, as it objects to sanctions not established by the Security Council, and does not view the political crisis as a threat to international peace and security that would warrant Council sanctions.

Côte d’Ivoire is the penholder on Guinea-Bissau. As a West African country, it requested the Council’s April briefing following the ECOWAS summit. Equatorial Guinea chairs the 2048 Guinea-Bissau Sanctions Committee, which was established in 2012 after the country’s last coup d’état.


donderdag 17 mei 2018


In de ministerraad is begin deze week besloten alle gouverneurs en regionale bestuurders uit hun functie te ontheffen. De maatregel stuit op verzet van de oppositiepartij PSD omdat er nogal wat regionale bestuurders van die partij zijn.



En er hebben zich inmiddels weer drie kandidaten gemeld voor de presidentsverkiezingen van 2019: de journalist Umaru Djau, de zanger Justino Delgado en ex-minister-president Umaro Sissoco Embaló. Daarmee staat de stand op 7 ! Want we hebben ook al "Huco" Monteiro, Paulo Gomes, Nuno Nabiam en de huidige president JOMAV.



vrijdag 4 mei 2018




De vorige week heeft de president "zijn" zevende regering geinstalleerd. De samenstelling van het kabinet van 26 ministers en staatssecretarissen ging natuurlijk weer niet helemaal naar de wens van de president. Hij had graag zijn steun en toeverlaat Botche Candé als minister van Binnenlandse Zaken gezien, maar daar had minister-president Aristides Gomes - met brede achterban - geen zin in. Dus de dag na de installatie van de regering benoemde de president per decreet Botche Candé als speciaal minister met als functie de president te adviseren op het gebied van Binnenlandse Zaken, Defensie en Veiligheid. Er maken geen door de CEDEAO gesanctioneerde personen deel uit van de nieuwe regering. De regering heeft de CEDEAO gevraagd de verkiezingen, voorzien voor 18 november dit jaar, te "bewaken". 


foto van AFP: het pas opgeknapte kantoor van de CNE


De vorige week werd in het parlement - in de eerste zitting sinds december 2015 ! - over de samenstelling van de Nationale Verkiezingscommissie CNE gestemd. José Pedro Sambu blijft de voorzitter van de commissie. Als nieuw lid van het voorzitterschap, in de functie van adjunct-vicevoorzitter, is gekozen partijleider (PUN) en ex-presidentskandidaat (2009) Idrissa Djaló.


Een paar dagen na de benoeming van de commissie liet de voorzitter van het Hooggerechtshof Paulo Sanhá van zich horen: hij was het niet eens met de benoemings-procedure en benoemde zelf vier rechters als commissieleden, die afgelopen maandag officieel aangesteld werden door parlementsvoorzitter Cipriano Cassamá. Nu zijn andere rechters het daar weer niet mee eens. Niet voor het eerst leiden politieke beslissingen uiteindelijk ook tot onenigheid aan de juridische top.


Deze maand zal de Amerikaanse organisatie African Palm Oil een begin maken met het commercialiseren van palmolie in Guiné-Bissau. Zoals uit onderstaand artikel blijkt, zijn de verwachtingen hoog gespannen, zowel voor de economische groei als voor het welzijn  van de bij de commercialisering betrokken gemeenschappen.


van: :


African Palm Corp., a US based organization with an interest in sustainable extraction, processing, and commercialization of products derived from African palm oil is set to launch operation in Guinea-Bissau in May 2018 where it has access to a total of 1.5 million hectares dedicated to African palm trees and plans to expand to seven million hectares across West Africa in the next five years.

The installation of African Palm Corp.'s operations means a considerable investment for numerous West African countries and creates a regional cluster that competes with Indonesian and Malaysian palm oil which currently dominates the industry.

The income generated from the operations of each African country will contribute to the annual growth of their Gross Domestic Product (GDP).

In the case of Guinea-Bissau, it is projected that the operation of African Palm Corp. will result in a 50 percent increase in its GDP, a reduction of 4.3 percent in its unemployment rate, 39,000 new direct and indirect jobs, and an increase in its public budget from a deficit of 2.4 percent to a surplus of 2 percent.

"We are pleased to enter the Palm Oil industry with a sustainable business model that will not only provide economic growth for our partners, but also generate high returns for our investors," said Oscar Faria, President and CEO of African Palm Corp. "Our palm oil will be certified by a series of principles equivalent to those of the Roundtable for Sustainable Palm Oil, which means consumers can enjoy a high-quality product that respects the local traditions and cultures of the farmers harvesting the fruit."

Globally, the demand for palm oil has increased drastically in the last 20 years, going from 15 million metric tons per year in 1995 to over 65 million in 2015. As the demand has made substantial growth around the world, buyers have also become more conscious to high quality products that support sustainable farming methods and the local communities that will be impacted by the new business.

African Palm Corp., with support from UK based insurance broker and Lloyds of London, has designed and implemented a solid business model that guarantees investors the viability and profitability of the business.

APC's A-Grade ranking from Lloyds ensures total annual profits, regardless of any political changes or climatic conditions that could affect the production and sales of the oil. 

This native West African plant grows naturally in the wild, as opposed to Indonesian and Malaysian palm trees, making the company's impact on the environment minimal. Prior to the start of its operations, African Palm Corp. signed working agreements with local ethnic groups to collaborate in harvesting the fruit from the African palm tree.

In addition to commercial transactions, 10 percent of African Palm Corp.'s annual net profit will be directly invested in social infrastructure projects such as schools, medical centers, and roads, reflecting the specific needs of each local community.

Additionally, all the technical infrastructure that African Palm Corp. develops as part of the company's logistical needs, such as electricity, access to potable water, roads, and docks, will be available and accessible to the local communities.

Lastly, most of the direct and indirect jobs created as a result of APC's operation will be assigned to local community members and leaders.



zondag 22 april 2018



Guinée-Bissau : qui est Aristides Gomes, 7ème Premier ministre en trois ans ?


Par Rose-Marie Bouboutou


Entré en fonction ce lundi, Aristides Gomes est le septième Premier ministre de la présidence José Mario Vaz. Présenté comme une figure de consensus, sa nomination parviendra-t-elle à mettre fin à la crise politique qui sévit en Guinée-Bissau depuis près de trois ans ?

Et de 7 ! En prenant ses fonctions ce lundi 16 avril, Aristides Gomes devient le septième Premier ministre de la Guinée-Bissau en trois ans, nommé par le président José Mario Vaz, afin, selon les déclarations du chef de l’État, « d’éviter davantage de problèmes dans le pays dans les prochains temps ».

L’annonce a été faite ce samedi au terme d’un sommet extraordinaire de la Cedeao à Lomé consacré aux crises politiques au Togo et en Guinée-Bissau. Aristides Gomes est le septième premier ministre de la présidence José Mario Vaz, qui a débuté en mai 2014. Son prédécesseur, Artur Silva, n’aura été ministre que trois mois à peine (depuis le 31 janvier 2018), durant lesquels il n’est jamais parvenu à former un gouvernement.

La faute, notamment, aux profondes divisions au sein du Parti africain pour l’indépendance de la Guinée et du Cap-Vert (PAIGC) au pouvoir, entre le président José Mario Vaz et la direction du parti, depuis que le chef de l’État a, en août 2015, démis de ses fonctions son Premier ministre Domingos Simoes Pereira, par ailleurs président de la formation politique. Depuis trois ans, un bras de fer est engagé entre le président et son parti, et ce dernier peine à nommer un chef de gouvernement qui bénéficie de la confiance de sa famille politique.

Mais ce scénario semble avoir pris fin avec l’arrivée d’Aristides Gomes. Politicien expérimenté, il semble en tous points correspondre aux critères de l’accord de sortie de crise politique de Conakry, signé en octobre 2016 sous l’égide du président guinéen Alpha Condé dans le cadre d’une médiation de la Cedeao. Selon ce document, une « procédure consensuelle » devait être engagée afin de choisir un Premier ministre de consensus « ayant la confiance du président » et permettre la formation d’un gouvernement inclusif, devant rester en place jusqu’aux élections législatives de 2018.


Un homme politique experimenté

Présenté comme un « Premier ministre de consensus », Aristides Gomes a été choisi d’un commun accord par le PAIGC et le Parti de la rénovation sociale (PRS), la principale force de l’opposition, après quatre jours de discussions intenses. Le nom de Gomes a été préféré par le PRS aux deux autres personnalités proposées par le PAIGC : le Premier ministre sortant Artur Silva et Martinho N’dafa Cabi, qui fut également chef de gouvernement (2007-2008).

Le sociologue de 63 ans, formé en France à l’Université Paris VIII, est bien connu de la scène politique de Guinée-Bissau. Membre du PAIGC depuis 1973, dont il fait partie des instances dirigeantes, c’est un fidèle parmi les fidèles de l’ancien président João Bernardo « Nino »  Vieira, dont il fut le ministre du Plan et de la Coopération internationale (1994-1997) puis le Premier ministre (2005-2007), dans un contexte de fortes tensions politiques.

« C’est un cadre qui a été très impliqué dans l’ouverture politique dans les années 1990. Il faisait alors partie des jeunes cadres réformateurs du PAIGC », rappelle Vincent Foucher, chargé de recherche au laboratoire Les Afriques dans le monde (LAM), rattaché au CNRS et à Sciences Po Bordeaux.

Dans la querelle entre les instances dirigeantes du parti et le président, Aristides Gomes est resté fidèle au parti.

Le natif de la région de Cacheu, dans le Nord de la Guinée-Bissau, a payé sa fidélité à l’ex-président « Nino »  Vieira. Il a été suspendu du PAIGC en 2005 pour avoir soutenu sa candidature à la présidentielle, s’est exilé du pays en 2009 après son assassinat, ce qui vaudra à sa propre candidature pour le compte du Parti républicain de l’indépendance pour le développement (PRID), lors de la présidentielle en 2009, d’être rejetée par la Cour suprême. Il a aujourd’hui réintégré le PAIGC, après que le parti, rassemblant d’anciens lieutenants du président défunt, se soit délité sans avoir réussi à engranger d’importants succès électoraux.

Le candidat idéal ?

Des mésaventures qui sont à l’origine d’une longue traversée du désert et qui lui ont fait perdre du poids au sein du PAIGC. Sa faiblesse actuelle au sein du parti garantit qu’il ne soit une menace pour personne, au contraire d’autres candidats représentant de puissants réseaux d’argent ou militaires.

« Dans la querelle entre les instances dirigeantes du parti et le président, il est resté fidèle au parti. Il n’a pas pris la parole, de manière agressive non plus contre le président. Il a fait preuve de prudence », explique Vincent Foucher. Une discrétion qui lui vaut de n’être identifié ni au camp du président, ni à celui du président du PAIGC.

Des caractéristiques qui font penser à Artur Silva, qu’il remplace comme Premier ministre. Mais contrairement à ce dernier, « il a été choisi par la direction du PAIGC qui s’est engagée derrière sa candidature », pointe le chercheur. Une différence notable qui devrait lui permettre de réussir à former son gouvernement.

Sa principale mission, avec sa nouvelle équipe gouvernementale, sera de garantir la bonne tenue des élections législatives prévues pour le 18 novembre prochain. Il a d’ailleurs commencé les consultations afin de choisir ses ministres.

Si le PRS et le PAIGC se réjouissent d’aller aux urnes, nul ne peut cependant exclure le retour à la carte militaire de la part d’acteurs politiques qui se sentiraient lésés par ce nouveau consensus, met cependant en garde Vincent Foucher.


donderdag 19 april 2018

Maandagmiddag is Aristides Gomes ingezworen als minister-president. Onmiddellijk daarna had hij een ontmoeting met PAIGC-partijleider Domingos Simões Pereira. Aristides maakt deel uit van de leiding van de partij en was eerder eerste vice-president van die partij. Volgens zowel de PAIGC als de oppositiepartij PRS is er met de benoeming van Gomes en met het vooruitzicht van parlementsverkiezingen in november dit jaar aan belangrijke voorwaarden voor de teruggang naar een "normaal" functioneren van de instituties voldaan. De CEDEAO handhaaft de sancties voor 19 personen tot na de verkiezingen.

 na de installatie van Gomes: de drie hoofdpersonen in het midden van de foto: minister-president Aristides Gomes, president José Mário Vaz en parlementsvoorzitter Cipriano Cassamá



De permanente parlementscommissie maakte bekend dat vandaag een speciale zitting gehouden zal worden om o.a. de benoeming van de president, de secretaris en andere leden van de Nationale Verkiezingscommissie CNE te bespreken. Voorzitter Cipriano Cassamá kondigde aan dat hij zijn kantoor weer van zijn woonhuis naar het parlementsgebouw zal verhuizen en dat hij met de president in gesprek is over de overdracht van de onlangs door de koning van Marokko geschonken auto's, want "de gedeputeerden kunnen toch niet steeds te voet of met het openbaar vervoer (de "toca-toca") naar het parlement komen". 



De in Dakar kantoor houdende ambassadeur van de V.S., Tulinabo Mushingi, heeft de nieuwe minister-president al bezocht om hem zijn felicitaties over te brengen en steun toe te zeggen. Hij verklaarde dat de internationale gemeenschap zal bijdragen aan goed verlopende verkiezingen in november 2018. Ook de minister van Buitenlandse Zaken van Portugal prak positief over de benoeming van Gomes en beloofde de "voortdurende steun en betrokkenheid" van Portugal.


zondag 15 april 2018


Op een speciale topbijeenkomst afgelopen week van de CEDEAO in Togo, is bekend gemaakt dat president José Mário Vaz komende week per presidentieel decreet de zevende minister-president sinds juni 2014 zal benoemen: Aristides Gomes. Gomes, die al eerder minister-president was tussen 2005 en 2007, krijgt de nadrukkelijke opdracht een regering te gaan leiden die de parlementsverkiezingen, voorzien voor 18 november dit jaar, gaat organiseren.


dinsdag 3 april 2018


Artur da Silva, de leider van de demissionaire regering, verklaarde de vorige week dat de parlementsverkiezingen geheel volgens de grondwet in dit kalenderjaar zullen plaatsvinden. Hij zei dat bij een bezoek aan het gebouw van de Nationale Verkiezingscommisie CNE dat momenteel in staat van onderhoud verkeert. President José Mário Vaz hield tot voor kort vol dat hij die verkiezingen pas wil in 2019 samen met de presidentsverkiezingen van dat jaar. Blijkbaar heeft internationale druk, zoals die o.a. uit onderstaand rapport van de Europese Unie en de Afrikaanse Unie blijkt, hem van mening doen veranderen.



Het is april, dus de cashew-tijd is begonnen. De cashewnoot is het belangrijkste exportproduct van het land en vooral India en Vietnam zijn grote afnemers. President José Mário Vaz stelde tegen de opvatting van sommige economische specialisten binnen de branche, die een kiloprijs van 500 CFA (= 75 eurocent) beter achtten, de kiloprijs vast op 1000 CFA (= 1,50 euro). De exporteurs accepteerden vorige week die prijs uiteindelijk na overleg met de president in aanwezigheid van de woordvoerder van de Indiase handelaars die die prijs ook accepteerde.



De honorair consul van India in Guiné-Bissau, Mohan A. Dodani (met lichtblauwe stropdas) naast president José Mário Vaz (met petje); aan de andere kant van de president Camlesh Ramchande, de vertegenwoordiger van de Indiase handelaars.


maandag 5 maart 2018


Eergisteren vond in Bissau een mars plaats om  solidariteit met de CEDEAO en dank voor de sancties uit te spreken. Een vertegenwoordiging van het maatschappelijk middenveld overhandigde aan de vertegenwoordiger van de CEDEAO in Guiné-Bissau, Blaise Diplo,  een verklaring van soldidariteit en tevens het verzoek om ook aan de president van het land, José Mário Vaz, persoonlijk sancties op te leggen omdat hij als de aanstichter van alle narigheid en het voortduren ervan wordt gezien.


foto: AAS; het gebouw van de CEDEAO in het centrum van Bissau op het moment van de solidariteitsmanifestatie




 foto AFP, Pius Utomi Ekppei; zetel van de CEDEAO in Lomé/Togo

Par RFI Publié le 05-03-2018 Modifié le 05-03-2018 à 04:18

Après les partisans du président José Mario Vaz, il y a une dizaine de jours, un groupe d’une centaine d’activistes appartenant à une association de la société civile a défilé dans les rues de Bissau et devant le siège de la Cédéao en faveur des sanctions imposé à 19 personnalités. Ces personnalités, parmi lesquelles le fils du président José Mario Vaz, sont accusées d’entraver l’application de l’accord signé en octobre 2016 à Conakry. Cet accord est considéré comme une feuille de route pour mettre fin à la crise politique que traverse la Guinée-Bissau depuis 2015.

La caravane, partie du carrefour de Bandim, non loin du centre-ville, a terminé la marche par la remise d’une pétition au représentant résidant de la Cédéao, dans la périphérie nord de Bissau.

Certains manifestants portaient des pancartes sur lesquelles ont peut lire :« José Mario Vaz dégage », « le peuple n’est pas une poubelle », « vive les sanctions qui mettent fin à l’hypocrisie et à l’intimidation ». Le porte-parole du groupe Badilet Domingos Sami est à coeur joie. « Nous sommes vraiment contents pour les sanctions!, crie-t-il dans le mégaphone. Merci Cédéao ! On est ensemble ! »

D’autres réclament davantage de sanctions, cette fois-ci pour le président Vaz, qu’ils considèrent comme le principal auteur de la crise que traverse le pays depuis l’été 2015.

Une crise qui se prolonge encore, puisque le Premier ministre, choisi par le président Vaz le 31 janvier, peine encore à convaincre les partis signataires de l’accord de Conakry à intégrer son gouvernement.


En verder:

-  hebben we sinds 31 januari nog steeds geen regering;

- heeft de president inmiddels 28 (!) partijen en de Nationale Verkiezingscommissie (CNE) gepolst over een datum voor de parlementsverkiezingen; november 2018, na de regentijd, lijkt nu de hoogste ogen te gooien (eigenlijk moest het al in mei, vóór de regentijd);

- en gaat ex-premier en PAIGC-partijleider Domingos Simões Pereira  ervan uit dat de president zelf pas in 2019 parlementsverkiezingen wil, tegelijk met de presidentsverkiezingen.

We wachten het weer af .......................



Eind februari publiceerde Transparency International de Corruption Perceptions Index 2017, een onthutsend rapport - ook wat betreft de bevindingen m.b.t Nederland - waaruit o.a. blijkt dat Guiné-Bissau een van de meest corrupte landen ter wereld is, Het land staat op plaats 171 van de 180 onderzochte landen. De 171ste plaats wordt gedeeld met Equatoriaal Guiné, Noord-Korea en Libie.



uit het rapport:

"Landen onderaan de index worden gekenmerkt door politieke instabiliteit, zwakke rechtsstaat en wijdverbreide straffeloosheid voor corruptie, lage persvrijheid en betrokkenheid maatschappelijk middenveld, en slecht bestuur." 






Eveneens eind februari verscheen het nevenstaande rapport van de gerenommeerde Friedrich Ebert Stiftung  ( ) dat reeds meer dan duizend publicaties over democratie en de bedreigingen daarvan wereldwijd  op haar naam heeft staan. In Why Peace Fails in Guinea Bissau probeert ze een antwoord te geven  op de vraag waarom het voortdurend niet lukt om in  Guiné-Bissau tot een vreedzame modus vivendi te komen. De analyse vertoont weliswaar wat kleine onvolkomenheden op het gebied van de historie, de demografie, de geografie en de biografie van een enkele hoofdrolspeler in het conflict, maar die brengen de grondigheid en de validiteit van de analyse niet in diskrediet. Het is een analyse waar we sinds lang op wachtten en die de vinger op de zere plekken legt. Onderstaand tref je de conclusie en de aanbevelingen uit het rapport aan, dat op de site van de FES ( ) in pdf-format te downloaden is (klikken op het kopje "Publikationen" en dan naar februari 2018 gaan):


The current political crisis in Guinea Bissau is a manifestation of elite’s conversations on the socio-economic and political transformation of their country from a single-party socialist state to a liberal democratic state with a marketoriented economy. These conversations have been both violent and peaceful. The separation of state and market typical in western democracies has not yet occurred. The Bissau Guinean state is still a player in the economy. With a private sector that is undeveloped, the state dominates. Consequently, the transformation has created room for some elites that are both politicians and businessmen. Both President Vaz and Mr. Pereira are businessmen, for instance. Competition for access to resources has been translated into the struggle for the control of the state. Ethno-religious sentiment, which Amilcar Cabral and his comrades tried to transformed through the national-unity-in-ethnicdiversity-model, is increasingly being used as a political bargaining tool. In their contest for political control, the elites have exploited the lacuna in the country’s semi-presidential system to make the state dysfunctional. The constitutional provisions regarding the distribution of powers among the organs of sovereignty is problematic in practice. As factions take control of one of the organs of sovereignty, they use their position to create stalemate in governance. This is what explains the current political impasse created by the two factions within the PAIGC, each led by the President José Mário Vaz as President and his party leader and former prime minister, Domingos Simões Pereira. The ECOWAS-brokered Conakry Accord was intended to serve as a mechanism for resolving the disagreements over the appointment of the prime minister and the cabinet. It was also aimed to advance the national conversations over constitutional and political reform and set the country on the path of development. Although, the international community still finds the Accord as an important framework for ending the political impasse, patience for the slow pace of the elites’ negotiations and compromises is running out. ECOWAS is putting pressure on the elites to end the crisis by threatening to withdraw ECOMIB, which provides both protection and security to the political elites and the state institutions. The withdrawal of ECOMIB, which was slated to begin by the end of September 2017, could plunge the country into an uncertain condition. There is a risk of reversal of gains made in the recovery of the economy, reform of the defence and security sector and democratisation.



In terms of focus for the future, therefore, this study recommends the following:

short term

•      Delay in     the  withdrawal of    ECOMIB:    As    the main force for the security and stability of the country, ECOWAS should consider delaying the withdrawal of ECOMIB. This is to support the on-going dialogue among the elites which was instituted by the Conakry Accord. Since, the military have been kept out of the current political crisis, thanks to the presence of ECOMIB and other international efforts relating to the DSSR, it is imperative to maintain the political space for the conversation of the elites to continue. As the 2018 legislative elections, the political crisis may be heightened by the desire of each faction to survive the political struggle. 

•      The  P5    group       may consider   taking       a      more       proactive mediation role in ending the current impasse. If the elites are unable to resolve the disagreements on their own, the international community could arbitrate in the crisis and bring a technocrat, a civil society leader, or an independent prominent figure to lead an inclusive government as provided in the Conakry Accord. As it stands, the elites cannot be left to deal with the situation own their own, because each faction is digging and determined not to blink first.

•      The  international     community,       led   by    the  P5       group, should focus on the forthcoming 2018 legislative elections and support the electoral process in the hope that this could give the population the opportunity to change the current balance in the parliament, thereby arbitrating on who to entrust their affairs. The tenure of the current management of the National Electoral Commission (NEC) has expired, and its reconstitution is normally done in the plenary of the People’s National Assembly. Therefore, the current political impasse could affect the forthcoming elections, if it is not resolved.

•      Sanction   regimes    on    individuals or    organisations committing acts that undermine the peace, security, stability and development of the country and other countries should be sustained. The hot pursuit of drug dealers by the international community led by the US is a good example of how global actions could mitigate global problems. ECOWAS could also apply its threats of sanction to individuals or groups that destabilise the on-going national political conversations and dialogue.

•      Support    civil society      engagement      with the political situation, the women, youth, traditional and religious leaders, as well as the labour and trade unions. The civil society should be encouraged to pursue and promote the interests of the people and not identify with self-interests of the political elites.

•      The  different  DSSR programmes      pursued    by partners should be a subject of coordination, monitoring and evaluation by the P5 group. The issue of Gratuity should be incorporated into the pension scheme, and funds could be mobilised to pay off the gratuity. Other aspects of the DSSR, such as police and justice reform should also be given more attention.

•      The  economic  and  financial   reforms    of    the       country supported by international financial and development institutions should continue. The 2015-2020 Terra Ranka development strategy should be salvaged and implemented, as much as possible.

Medium Term

•      As    envisaged in     the  Conakry    Accords,   the       constitutional reform process should be pursued as part of national dialogue and specifically targeted to address the issue of separation of powers between the Executive, the Legislature and the Judiciary.

•      Political    reform      processes  should      be    initiated to discourage political office holders from holding or promoting private business.

•      The  political    reform      should      also  include       regulating political political party financing, the role of media and security forces during elections to ensure equitable or fair allocation air time, and security coverage for different stakeholders.

•      The  reform      process     should      provide     space       for traditional and religious leaders, women and youth, to promote national voice, rather than divisive campaigns in the country’s political processes.

•      National   legislations and  agencies   should      be set up or strengthened to establish economic and financial laws and regulations in the affairs of the country in order to address the issue of corruption, economic and financial misconducts by investors and national officials."


donderdag 22 februari 2018

De president heeft zich nog steeds niet publiekelijk uitgelaten over de sancties van de CEDEAO. De voorzitter van de Gemeenschap van Portugeestalige landen CPLP sprak in dat verband van "een verontrustende stilte". De demissionaire regering heeft de sancties scherp veroordeeld en noemde ze onrechtvaardig en willekeurig. De Afrikaanse Unie en de Europese Unie ondersteunen de sancties.


António Guterres sprak zijn steun  uit aan de Afrikaanse Unie en de CEDEAO en sprak de hoop uit dat de Afrikaanse leiders zelf het conflict in Guiné-Bissau zullen kunnen oplossen.


Nog steeds hebben we geen regering, geen enkele speler wil met de door de president benoemde minister-president Artur da Silva rond de tafel om een nieuwe regering samen te stellen.



De gesanctioneerden organiseerden afgelopen weekend een protestmars tegen de sancties en natuurlijk tegen de CEDEAO ("neokolonialisten !!")  en de leiding van de PAIGC die volgens de gedupeerden achter de samenstelling van de lijst van gesanctioneerde personen zit. Grootste en meest luidruchtige woordvoerder tijdens de demonstratie was de door de CEDEAO gestrafte "waakhond van de president" Braima Camará, die de PAIGC een verkiezingsnederlaag voorspelde.

De gesanctioneerden hebben een advokatenkantoor ingeschakeld dat de juridische strijd tegen het CEDEAO-sancties is aangegaan.


woensdag 14 februari 2018

Een opvallende week hebben we hier te lande achter de rug. Allereerst natuurlijk de verontwaardiging en de boosheid - of de staatsmannelijk gespeelde kalmte - bij de gesanctioneerden zelf. En waarom stond er niemand van de leiding van de PAIGC op de lijst, zo zeiden de gestraften, zat Domingos Simões Pereira daar achter ? Een enkeling rolde met zijn  spierballen, zoals demissionair minister Fernando Vaz dat geheel naar verwachting deed. Hij zou de CEDEAO - sancties juridisch aanvechten en gewoon afgelopen weekend op reis gaan, wat hij overigens niet gedaan heeft.


De onlangs afgetreden minister-president Sissoco Embaló die in  het land was om zijn portefeuille over te dragen aan Artur da Silva, sprak schande van de sancties en beloofde dat hij hemel en aarde - en zijn internationale netwerk ! - zou bewegen om deze terug te draaien.

Dan was er de nieuwe omstandigheid dat geen der door de nieuwe minister-president Artur da Silva uitgenodigde partijen voor de formatie van een nieuwe regering, aan die uitnodiging gehoor gaf. "Plotseling" wil niemand meer meewerken aan een regering die niet voldoet aan het Akkoord van Conakry, ook de 15 dissidenten, waarvan er 9 gestraft zijn, niet. We hebben dus al weer een week geen regering. Hoe gaat president JOMAV dat oplossen: op de valreep dan toch maar de kandidaat van de PAIGC, Augusto Olivais, benoemen, er lijkt niet veel anders op te zitten.

En de demissionaire regering maakte zich bepaald niet populairder door voor het eerst sinds mensenheugenis geen geld beschikbaar te stellen voor de traditionele Carnavalsoptocht - het culturele hoogtepunt van  het jaar ! -  en de bijbehorende prijsuitreiking op de eretribune: geen geld voor. Kleine keizer JOMAV vergat het volk - en de nu voor niets binnengevlogen toeristen ! - brood en spelen te geven; in  mijn omgeving wordt hem dat nu zwaarder aangerekend dan zijn drie jaren wanbestuur. De man was overigens onmiddellijk na het bekend worden van de sancties naar Senegal en Portugal gereisd. Noch bij vertrek, noch bij terugkeer eergisteren gaf hij enig commentaar, niet op de sancties en niet op de motieven van zijn reis. Vermoed wordt dat hij in Portugal zijn banktegoeden veilig heeft ondergebracht bij vrienden in de diaspora.


woensdag 7 februari 2018


En de CEDEAO (ECOWAS in het Engels) deed wat zij zich had voorgenomen: zij strafte 19 dwarsliggers van de toepassing van het Akkoord van Conakry met sancties. Er staan 9 van de 15 PAIGC-dissidenten op de lijst, met Braima Camará, de "waakhond van de president" met grote drugsbelangen in het verleden en mogelijk ook nu nog, op een verdiende eerste plaats. Een tweede steunpilaar van de president, de demissionaire minister van Binnenlandse Zaken Botche Candé , die verantwoordelijk is voor het inzetten van (oproer)politie en voor het gewelddadig ingrijpen bij vreedzame demonstraties en bij de opening van het 9e PAIGC-congres vorige week, staat ook zeer terecht op de lijst. Naast 9 dissidenten worden nog 10 andere personen genoemd, onder wie de laatstelijk door de president benoemde procureur-generaal van de republiek (PGR), Bacari Biai en diens voorganger António Sedja Man. Ook de zoon van de president, die zijn zaakwaarnemer is in het familiebedrijf JOMAV, Herson  Vaz , staat op de lijst. De president zelf kan niet gesanctioneerd worden. Voor de genoemde personen geldt een verbod op deelname aan activiteiten van de organisatie, een  reis- en visumverbod en een bevriezing van banktegoeden voor henzelf en hun naaste familieleden ! Vanwege die laatste toevoeging komt de president - en de rest van zijn familie - toch in de problemen omdat diens zoon op de lijst staat. Op de lijst van gesanctioneerde dissidenten vallen wat mij betreft ook nog op de vanwege grootschalige corruptie zeer omstreden voorzitter van de Guiné-Bissause Voetbalbond Manuel Nascimento Lopes en de veelvuldig minister - o.a. in de overgangsregering van na de staatsgreep van 2012 en in de huidige demissionaire regering - Fernando Vaz. Lucratieve reisjes naar Lissabon en verder zitten er voor deze heren en hun familie voorlopig niet in. De CEDEAO dringt voor de implementatie van de sancties aan op de steun van de VN, de EU, de AU, de CPLP en de OIF (Organisation Internationale de la Francophonie).  

De naam van de CEDEAO is wat betreft beschuldigingen van laksheid en lafheid met deze maatregel voorlopig betrekkelijk gezuiverd. Ik drink er voorzichtig een glas -  of een fles - vinho verde op.


van: :


ECOWAS imposes individual sanctions for non-implementation of the Conakry agreement in Guinea Bissau


07/02/2018 Harouna MAYAKI


The Heads of State and Government of the Economic   Community of West African States (ECOWAS) have imposed individual sanctions   on persons or organisations impeding the process for ending the crisis in   Guinea Bissau.

At their Extraordinary Session held on 27 January   2018, they urged the Guinea Bissau parties to implement the Conakry   Agreement, failing which individual and collective sanctions would be   imposed, effective 1st February 2018, on all such persons or   organisations.

By Decision A/DEC.2.01/2018 signed by the ECOWAS   Chairman, H.E. Mr Faure Essozimna Gnassingbe, President of the Togolese   Republic, and eager to restore democratic governance and ensure respect for   the rule of law in Guinea Bissau, the West African leaders have imposed   sanctions on several people in Guinea Bissau.

The affected persons   include: Braima Camara, Rui Dia de Sousa, Soares Sambu, Abel da Silva Gomes,   Manuel Nascimento Lopes, Eduardo Mamadu Balde, Maria Aurora Abissa Sano,   Florentino Mendes Pereira, Orlando Mendes Viegas, Certorio Biote, Domingos   Quade, Carlitos Barai, Domingos Malu, Antonio Sedja Man, Bacari Biai, Botche   Cande, Herson Gougjabi Vaz, Victor Madinga, and Fernando Vaz.

The Committee, comprising Togo, Guinea and the   ECOWAS Commission, put in place to monitor the implementation of the   sanctions, reserves the right to amend the list of sanctioned persons   depending on the evolution of the situation.

The sanctions include suspension from Community   activities, travel ban and denial of visa for them and their family members,   as well as freezing of their financial assets and that of their immediate   families wherever they are.

The different sanctions are laid down in   Supplementary Act A/SA.13/02/12 of 17 February 2012 on the imposition of   sanctions against Member States that do not honour their obligations towards   ECOWAS, and Article 45 of the Protocol on Democracy and Good Governance.

As set out in this Decision, the Commission as well   as the African Union Peace and Security Council, the International   Organisation of La Francophonie, CPLP, European Union, and the United Nations   are called upon to support ECOWAS in the implementation of the sanctions.


Abuja, 5 February   2018


dinsdag 6 februari 2018


Bij de afsluiting van het 9e PAIGC-congres gisteravond verklaarde partijvoorzitter Domingos Simões Pereira dat de partij noch het minister-presidentschap van Artur da Silva noch diens regering accepteert, omdat president JOMAV zich opnieuw niet aan het Akkoord van Conakry gehouden heeft.



Ter verduidelijking van de huidige houding van CEDEAO/ECOWAS t.o.v. de situatie in Guiné-Bissau, hier nog eens in  het Engels:

Press Release on the situation on Guinea-Bissau


04/02/2018 Harouna MAYAKI

Press Release

  1. At the request of the Chairman      of the ECOWAS Authority of Heads of State and Government, His Excellency      Mr Faure Essozimna Gnassingbe, President of the Togolese Republic, a      high-level delegation led by the Chair of the ECOWAS Council of Ministers,      H.E Prof Robert Dussey, Minister of Foreign Affairs, Cooperation and      African Integration of the Togolese Republic, carried out a mission to      Bissau from 31 st January to 1 st February 2018.
  2. The high-level delegation      equally comprised H.E. Mr Naby Youssouf Kiridi Bangoura, Senior Minister      and Secretary General to the President of Guinea, representing the ECOWAS      Mediator for Guinea-Bissau and H.E Mr Marcel de SOUZA, President of the      ECOWAS Commission.
  3. The main objective of the      mission was to assess the implementation of the Conakry and Bissau      Agreements, in conformity with the decision of the extraordinary session      of the ECOWAS Authority of Heads of State and Government. The session took      place in Addis Ababa, Ethiopia on 27 January 2018, in the margins of the      30 th ordinary session of the Assembly of Heads of State and      Government of the African Union.
  4. As a reminder, the ECOWAS      Authority of Heads of State and Government, at its extraordinary session      of 27 January 2018, called on the Guinea Bissau parties to implement the      Conakry Agreement failing which collective and individual sanctions will      be imposed from 1 st February 2018, on all persons or      organisations who impede the process to end the crisis in Guinea Bissau.      The Authority also directed the President of the Commission to implement      the sanctions and set up a monitoring committee comprising Togo, Guinea      and the ECOWAS Commission.
  5. Following the meetings and      discussions with the various stakeholders in the crisis, on 31 st      January and 1 st February 2018, the mission:


  1. notes the failure to appoint a      Prime Minister of consensus as recommended by the Conakry Agreement.      Consequently, the ECOWAS Commission announces the imposition of collective      and individual sanctions, with effect from today, 1 st February      2018, on all persons or organisations hampering the process to end the      crisis in Guinea-Bissau, as decided by the ECOWAS Authority of Heads of      State and Government in Addis Ababa on 27 January 2018,
  3. is convinced that without full      implementation of the Conakry Agreement, including the appointment of a      consensus Prime Minister and the formation of an inclusive Government, the      appropriate political conditions are not in place for the conduct of      credible, inclusive and peaceful elections,
  5. deeply regrets the lack of      respect of the freedom of assembly as enshrined in the Constitution of      Guinea-Bissau, as well as existing legal instruments of ECOWAS, African      Union and the United Nations. In that regard, the mission urgently calls      on the Guinea Bissau authorities to ensure strict compliance with the rule      of law and human rights, including the freedom of assembly,
  7. urges the Guinea Bissau Defence      and Security  Forces to keep to their constitutional duties and      remain neutral vis-à-vis the political stakeholders;
  9. notes with satisfaction the level      and quality of the cooperation of our regional organisation with its      partners and makes a very strong appeal to the African Union, CPLP,      European Union, and the United Nations to support ECOWAS in the      implementation of sanctions.
  10. Done at Bissau this 1 st      day of February 2018




H.E.   Prof Robert Dussey


Minister   of Foreign Affairs, Cooperation and African Integration of the Togolese   Republic






Chair of   the Council of Ministers


Representative   of the Chairman of the ECOWAS Authority of Heads of State and Government

H.E.   Mr Naby Youssouf Kiridi Bangou Secretary General to the President of Guinea






Representive   of the ECOWAS Mediator


for   Guinea-Bissau

H.E. Mr Marcel A. de Souza

President of the ECOWAS Commission


maandag 5 februari 2018

 foto: AAS

Na een hoop heibel, nationale en internationale protesten, ingrijpen van ECOMIB, terugtrekking van de politie uit het partijgebouw en - naar verluidt - verzoenende gebaren  van de vers beedigde minister-president Artur da Silva die op woensdagmiddag j.l. nog een vriendschappelijk gesprek had met Domingos Simões Pereira, heeft donderdag toch nog het 9e congres van de PAIGC in het partijgebouw doorgang kunnen vinden. De t.o.v. de partij en haar voorzitter loyale houding van de nieuwe minister-president werd hem ogenblikkelijk door de "15 dissidenten" verweten. De vergadering verliep echter verder zonder bijzondere onrust en uiteindelijk werd Domingos opnieuw tot  voorzitter van de partij gekozen (met 98% van de stemmen). Minister-president Artur da Silva, die ook congreslid en partijbestuurder is,  was bij een deel van het congres aanwezig.

De twee weken geleden in het land aangekomen Carlos Gomes Júnior was niet bij het congres aanwezig ondanks zijn verzoek daartoe, hij is ook niet meer in het land. Vermoed wordt dat hem te verstaan is gegeven dat de partij niet op hem zit te wachten en dat hij zich uiteindelijk als onafhankelijke zal kandideren voor het presidentschap in 2019.

De delegatie van het CEDEAO die ten tijde van de onrust van vorige week in het land was heeft haar negatieve bevindingen, zowel het niet voldoen aan het Akkoord van Conakry als het schenden van het grondwettelijk recht op vergadering, gedeeld met de organisatie, daarbij aandringend op het toepassen van "collectieve en individuele sancties":



President JOMAV heeft minister-president Artur da Silva verzocht de parlementsverkiezingen voor 2018 voor te bereiden. Die zullen waarschijnlijk mei a.s. plaatsvinden.


woensdag 31 januari 2018


President José Mário Vaz heeft gisteren Artur da Silva benoemd tot 6e minister-president sinds juni 2014, opnieuw niet de keuze van meerderheidspartij PAIGC.

Het gebouw van de PAIGC is inmiddels door de politie bezet en alle daarbinnen aanwezige leden zijn verdreven. Er is daarbij traangas gebruikt en er is gedreigd met vuurwapens. Er wordt geprotesteerd tegen deze actie bij het gebouw van de Verenigde Naties. Er is grote verontwaardiging over de lakse houding van de CEDEAO vredesmacht ECOMIB, die niets heeft ondernomen om de agressie van de kant van de oproerpolitie in te tomen en voor de veiligheid van de bevolking en voor het democratische recht op vergadering in  te staan.


foto: AAS


Partijleider Domingos Simões Pereira gaf gistermiddag tijdens een persconferentie al lucht aan zijn verontwaardiging over de houding van de CEDEAO en ECOMIB. Hij stelde de president verantwoordelijk voor de "aanval op het partijgebouw". Hij wist toen nog niet van  de benoeming van Artur da Silva tot minister-president, een reactie op die zoveelste schending van het Akkoord van Conakry zal ongetwijfeld vandaag nog komen. Op het moment dat ik dit schrijf, heeft hij zich ook bij de zich momenteel bij het VN-kantoor ophoudende congresleden gevoegd.


foto: AAS

De vertegenwoordigers van de zogenaamde P5 in Bissau (VN, EU, AU, CEDEAO, CPLP)  hebben tot verbazing en verontwaardiging van velen niets kunnen ondernemen om de spanning te verminderen. De houding van de bevolking t.o.v. het CEDEAO, die vandaag met een delegatie in het land is en o.a. aanwezig zal zijn bij de beediging van de nieuwe minister-president, wordt steeds  kritischer en cynischer: alle diplomatie ten spijt heeft de organisatie niets bijgedragen tot een oplossing van het politieke conflict, zo is in het algemeen de visie.

foto: AFP

Aan het eind van de top van de Afrikaanse Unie afgelopen weekend in Addis Abeba/Ethiopie, waar hij te gast was, sprak António Guterres zijn zorg uit over de situatie in  Guiné-Bissau en riep hij alle betrokkenen op zich te conformeren aan het Akkoord van Conakry. President JOMAV heeft dat akkoord gisteren en vandaag dus opnieuw aan zijn laars gelapt.


dinsdag 30 januari 2018

Het 9e congres van de PAIGC dat vandaag zou beginnen, is niet van start gegaan vanwege - naar het zich nu laat aanzien - gezamenlijke  en degelijk voorbereide  pogingen van de 15 dissidenten, de minister van Binnenlandse Zaken Botche Candé (dikke maatjes met president JOMAV ) en enkele regionale gerechtshoven om het te blokkeren. E.e.a heeft geleid tot gewelddadige acties van de oproerpolitie in en nabij het partijgebouw. Meerdere mensen zijn mishandeld en nog meer zijn er in hechtenis genomen.  Buitenlandse gasten die aan het congres zouden deelnemen uit o.a. Cabo Verde, Portugal en Servie zitten duimen te draaien  in hun hotel. Het plein voor het kantoor van de PAIGC en de galerijen van het gebouw zijn op dit moment bezet door politie. Er zijn ongeveer 400 partijleden binnen het gebouw.

De regisseur van dit alles, president José Mário Vaz, had vanmorgen een vergadering met vertegenwoordigers van 4 partijen, met als belangrijkste de PRS, om te bespreken wie de nieuwe - de zesde sinds juni 2014 ! - minister-president moet worden. Hij heeft afgelopen weekend bij de vergadering van  staatshoofden en regeringsleiders van de CEDEAO tot 31 januari (!) de tijd gekregen om die te benoemen op straffe van sancties als dat niet gebeurt. (zie onderstaand fragment uit de notulen van 27 januari j.l.). De PAIGC was ook uitgenodigd voor het gesprek, voor de vorm wel te verstaan,  want baasje JOMAV wist natuurlijk al dat die partij vandaag niet in de gelegenheid zou zijn een afvaardiging te sturen.


11. The Authority takes note of the memorandum of the President of the Commission on implementation of the Conakry Agreement by the Guinea Bissau signatory parties. It commends Presidents Alpha Conde and Faure Essozimna Gnassingbe, for sending a Ministerial mission to Guinea Bissau on 17 and 18 January 2018, to conduct talks with all the stakeholders. 

12. The Authority, having observed that since the expiration of the one-month deadline given by its 52nd Ordinary Session held in Abuja, Nigeria on 16 December 2017, no significant progress has been made in the implementation of the agreed actions, urges the Guinea Bissau parties to implement the Conakry Agreement. To this end, the Authority invites President VAZ to appoint a consensus Prime Minister and the Signatory Parties to form a government in conformity with the Conakry Agreement, no later than 31 January 2018, failing that collective and individual sanctions will be imposed, from 1st February 2018, against any person or organisation hampering the crisis exit process in Guinea Bissau. The Authority instructs the President of the Commission to apply the sanctions. It decides to set up a Committee, comprising Togo, Guinea and the ECOWAS Commission, to monitor the implementation of sanctions. 

13. The Authority launches a strong appeal to the African Union, CPLP, European Union and the United Nations to support ECOWAS in the effective application of sanctions.

14. The Summit decides to extend ECOMIB mandate to 31 March 2018.


En verder: het gesprek van Carlos Gomes Júnior en Domingos Simões Pereira heeft eind vorige week plaatsgevonden. Het duurde 20 minuten en het is onbekend wat er besproken is. Wel werd er nadien olie op het vuur van het partijconflikt geworpen door mensen die meenden gehoord te hebben dat Carlos Gomes na het gesprek met Domingos tegen de leider van de dissidenten, Braima Camará,  gezegd zou hebben: jullie waren met 15, nu zijn jullie met 16. Carlos Gomes is overigens in het weekend al weer naar het buitenland - rondreis Europa en Afrika - vertrokken, wat enigszins bevreemdend is, als je bedenkt dat hij graag bij het vandaag te beginnen congres aanwezig had willen zijn, hij net een week terug is van een rondreis door Europa en Afrika en hij zo blij was na bijna zes jaar weer thuis te zijn. Maar niet teveel speculeren ........


dinsdag 23 januari 2018

Vandaag 55 jaar geleden, op 23 januari 1963, begon de gewapende bevrijdingsoorlog in Guiné-Bissau, toen guerrillastrijders van de PAIGC een gewapende aanval uitvoerden op het Portugese garnizoen van Tite, in  het zuiden van het land. Lang daarvoor werden er al krachten voor een oorlog verzameld en had Sekou Touré, de leider van het in 1958 onafhankelijk geworden Guiné-Conakry al toestemming gegeven tot het bouwen van  militaire bases en installaties op zijn grondgebied.

Zowel het begin van de oorlog als het verloop van de oorlog werden sterk bepaald door de opvattingen van Amílcar Cabral, die slechts de gewapende strijd zocht omdat er volgens hem geen andere mogelijkheid was om zich van de Portugese overheersing te bevrijden, maar die zich daarnaast sterk bewust was van het besmettingsgevaar van geweld. Uiteindelijk was voor hem het geweld van de bevrijdingsoorlog bedoeld om eenvoudige mensen , doorgaans boeren, vooruitgang te laten zien in hun leven en om in vrede te kunnen leven. Het is tragisch en bizar dat juist hij door geweld om het leven is gekomen en dat de lieden die zich sinds de onafhankelijkheid aan geweld hebben schuldig hebben gemaakt bijna allemaal uit de schoot van de PAIGC geboren zijn. Een groot deel van het succes van de bevrijdingsoorlog was gelegen in de strategie die in bevrijde zones werd toegepast: er werden scholen en medische voorzieningen gebouwd en boeren werden gestimuleerd tot politieke deelname en tot zelfbestuur, geen geringe opgave waar juist de Portugezen slechts geregeerd hadden via van boven opgelegde decreten. Toch had de benadering van die zogenaamde “volksdeelname” succes in de delen van het land waar de Portugezen al verdreven waren. Alleen door zelfbestuur zouden volgens de opvattingen van Cabral de boeren “de ketenen van het dorpsuniversum afwerpen en geleidelijk deel uitmaken van het land en de wereld”. Inderdaad hadden de boeren in belangrijke mate hun ketenen afgeworpen toen de bevrijdingsstrijd ten einde liep, maar die zouden na de bevrijding echter weer snel aangebonden worden. De Koude Oorlog woedde nog hevig en in die sfeer moesten de decentralisatie en de politieke deelname het al snel afleggen tegen het centralisme en de dwang van op de Sovjet-Unie en Cuba gebaseerde politiek-economische systeem waar de eerste PAIGC regering voor kiest.




President JOMAV heeft het ontslag van minister-president Úmaro Sissoco Embaló aanvaard en heeft nog geen nieuwe minister-president benoemd; het land heeft dus weer een demissionaire regering. De PAIGC hoopt snel te horen dat hun kandidaat Augusto Olivais de nieuwe minister-president wordt. De teleurstellende bevindingen van de CEDEAO-vertegenwoordigers betreffende de uitvoering van het Akkoord van Conakry (zie 20 januari op deze pagina) zijn op de vergadering van de organisatie afgelopen weekend in Lomé/Togo slechts terzijde aan de orde geweest en doorgesluisd naar de vergadering van staatshoofden en regeringsleiders van de aangesloten landen 27 januari a.s. in Addis Abeba/Ethiopie. De PRS en andere partijen, inclusief de 15 PAIGC-dissidenten zijn het overigens niet eens met het negatieve oordeel van de CEDEAO-delegatie. Zij vinden dat de president gestaag vordert op zijn zelf gekozen route om uit de crisis te komen, het ontslag van Úmaro Sissoco Embaló zien ze daar als voorbeeld van.


De vorige week uit asyl teruggekeerde Carlos Gomes Júnior heeft zich weer laten inschrijven als lid van de PAIGC en zal morgen een gesprek hebben met partijleider Domingos Simões Pereira.


zaterdag 20 januari 2018



Carlos Gomes Júnior, ex-premier en ex-PAIGC-partijleider, zette donderdag jongstleden bijna zes jaar na zijn  verdrijving bij de militaire staatsgreep in april 2012, weer voet op vaderlandse bodem. Hij werd geestdriftig ontvangen door honderden mensen. Na de ontvangst verklaarde hij o.a. dat hij hoopt bij te kunnen dragen aan vrede en verzoening en hij sluit, afhankelijk van de wens van partijbestuur en -leden, een nieuwe actieve rol in de politiek niet uit, bijvoorbeeld als partijvoorzitter. De huidige partijvoorzitter - en ex-premier - Domingos Simões Pereira die zich enkele maanden geleden reeds voor een tweede termijn als partijvoorzitter beschikbaar heeft gesteld, verklaarde daarop eveneens dat het aan de leden en het bestuur zal zijn daarover te beslissen, maar stelde daarbij bovendien fijntjes dat Carlos Gomes Júnior "in principe" niet bij het aanstaande congres van 30 januari tot 4 februari aanwezig kan zijn omdat hij door zijn jarenlange afwezigheid geen gekozen congreslid meer is. Zo werd een nieuwe twistappel de boezem van de immer verdeelde partij binnen geworpen. Overigens ook niet zo'n warme ontvangst, Domingos,  van je voorganger, die door militairen is verjaagd nadat zijn huis aan flarden was geschoten en die het die zowel als partijleider als in de hoedanigheid van premier het naar Bissau-Guinese maatstaven heel goed gedaan heeft: hij wist te verbinden zowel binnen de partij als daarbuiten. En juist van dat verbinden is tijdens Gomes' asyl in Portugal weinig terecht gekomen. Zelfs de fractie in het parlement kon Domingos na zijn afzetting als minister-president niet bijeenhouden, laten we wel wezen. De verdeelde meerderheidspartij PAIGC draagt een grote verantwoordelijkheid voor de al jaren woekerende "institutionele crisis". Mensen om mij heen zien in Carlos Gomes Júnior de ideale aanstaande president; vlaggen die tot geestdrift voor die gedachte oproepen zijn al gemaakt en verspreid. Ik had er een op het hek van mijn  tuin geplant maar die is wederrechtelijk "weggenomen"'.


Carlos Gomes  is vrijdag al op audientie geweest bij president JOMAV. Gomes zelf noemde het een bezoek aan een van zijn vroegere collega's: JOMAV was minister van Financien tijdens het laatste premierschap van Carlos Gomes Júnior.


Kort voor het bezoek van Carlos Gomes had JOMAV de CEDEAO-delegatie op bezoek, die sinds begin vorige week in het land was om te onderzoeken of het Akkoord van Conakry al uitgevoerd was. Ja, waarom voor zoiets kosten voor vliegtickets en hotels worden uitgegeven is me een raadsel, want "iedereen" weet dat er nog  steeds niets van terecht is gekomen, en dat JOMAV zich ook het derde uitstel dat hem door het CEDEAO is gegund (resp. 6 maanden, 3 maanden, 1 maand), niet ten  bate heeft genomen, ze hadden mij gewoon  kunnen bellen zeg maar en dan hadden ze thuis kunnen blijven. Die "ze" waren de minister  van Buitenlandse Zaken van Togo (links) (Togo is de huidige voorzitter van de CEDEAO) en Robert Dussay (midden), minister van het Presidentschap van Guiné-Conakry (bemiddelaar in "ons" conflikt), die tot de conclusie waren gekomen dat  "er geen vooruitgang was geboekt". Ze zullen  deze bevinding delen ter vergadering van het CEDEAO dit weekend in Lomé/Togo. Mag ik na ruim twee jaren uitblijven van ook maar een half theelepeltje succes suggereren dat de CEDEAO niet kan bemiddelen en/of dat haar leden graag volledig betaald heen en weder vliegen en volledig verzorgd eten en drinken en slapen in de regio  ? Het CEDEAO is een soort perpetuum mobile, het dient tot niks, het leidt tot niets, het beweegt en houdt niet op te bewegen and that's it. En de arme Afrikaan betaalt ervoor.

En voordat ik afsluit: de vertrekkende minister-president Umaru Sissoco Embaló dankte bij zijn afscheidsrede de president omdat deze hem een plaats in de geschiedenis van het land had gegeven, zo lopen de hazen dus. (Grond en huizen en auto's laten we even buiten beschouwing). Ik zou een premierschap als het zijne toch niet op mijn CV durven zetten.



Dit alles geschreven op de dag dat 45 jaar geleden "de vader van de natie" Amílcar Cabral in Conakry werd vermoord door een partijgenoot, een gebeurtenis die exemplarisch is voor de al decennia voortdurende partijstrijd binnen de meerderheidspartij PAIGC, de zogenaamde "partij van de bevrijders", die het land geen strobreed vooruit geholpen heeft: het land staat wereldwijd nog steeds bijna onderaan waar het om levensverwachting, alfabetisme, economische groei en  kans op verbetering (!) gaat. Het land scoort dus laag op "hoop", terwijl dat het laatste is dat doet leven. Er gaan inmiddels steeds meer stemmen op om het land onder voogdij van de Verenigde Naties te plaatsen, zoals dat destijds ook met Oost-Timor is gebeurd. De eerste volksinitiatieven daartoe zijn al genomen.


maandag 15 januari 2018

president JOMAV

van :

Guinea-Bissau PM resigns in bid to end political crisis

By Afp

Guinea-Bissau's Prime Minister Umaro Sissoco Embalo has submitted his resignation to the president, in a bid to end a two-year political crisis in the poor west African nation.

Guinea-Bissau has been in the throes of a power struggle since August 2015, when President Jose Mario Vaz sacked former prime minister Domingos Simoes Pereira.

Embalo, who became prime minister in December 2016, tendered his resignation to Vaz last week, he told AFP late Saturday.

"I am not someone who clings to power. If the president does not trust me, I won't wait to be fired, I will leave," he said.

A source at the presidency confirmed the resignation had been submitted.

At its latest summit on December 16, the ECOWAS west African bloc urged Guinea-Bissau's leaders to resolve the crisis marring their tiny nation within two months, or else face sanctions.

Vaz and former prime minister Pereira -- who heads the ruling party -- have accused each other of blocking the implementation of an accord reached in October 2016, following talks mediated by Alpha Conde, president of neighbouring Guinea.

The agreement had envisaged naming a new prime minister "who had the president's trust", and who would maintain his position until elections to be held in 2018.

The UN Security Council in September also asked the leaders of the former Portuguese colony to hold talks and to revise the constitution.

Under the current constitution, the choice of prime minister rests with the ruling party -- the African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde (PAIGC), of which Vaz is a member.

But because the PAIGC lost its parliamentary majority, Vaz has sought backing from MPs from the second party, along with 15 rebels from the ruling party.

Guinea-Bissau, one of the world's poorest countries, has been plagued by military coups and instability since its independence from Portugal in 1974.

President Joao Bernardo Vieira was assassinated in 2009 alongside General Tagme Na Waie.


zaterdag 13 januari 2018


Gistermiddag heeft minister-president Úmaro Sissoco Embaló zijn ontslag aangeboden aan de president. Nu is natuurlijk weer de grote vraag: zal de laatste eindelijk de kandidaat van de PAIGC - Augusto Olivais - als minister-president aanstellen, daarmee een belangrijk element van het Akkoord van Conaky uitvoerend, of zal hij toch weer een kandidaat benoemen uit zijn eigen politieke vriendenkringetje. We wachten af wie de zesde minister-president zal zijn sinds juni 2014 !

En zo twitterde hij zijn beslissing in allesbehalve foutloos Frans:


 met dank aan Aly Silva


donderdag 11 januari 2018


Inmiddels rollen ook de onlangs door de president benoemde Procureur-Generaal van de Republiek (PGR) Bacari Biai en de voorzitter van het Hooggerechtshof, tevens de baas van het Consitutioneel Hooggerechtshof, Paulo Sanhá vechtend over straat. Opnieuw is de aanleiding onenigheid over bevoegdheden, het gaat altijd over macht, nu i.h.b. over de vraag wie waarover en in welke bewoordingen in de pers zijn mond mag open doen. Directe aanleiding is de mededeling van Biai dat het onderzoek naar de moord op opperbevelhebbber Tagm Na Wai en president "Nino" Vieira op resp. 1 en 2 maart 2009 gearchiveerd zal worden (zie 30 december 2017 op deze site).





Velen verheugen zich op de terugkomst naar het land van de bij de staatsgreep van april 2012 verdreven minister-president en ex-PAIGC-partijleider Carlos Gomes Júnior (bijnaam "Cadogo") op 18 januari, die de afgelopen jaren vooral in Portugal verbleef, dat hem politiek asyl verleende. Partijleider Domingos Simões Pereira sprak ook zijn vreugde uit over de terugkomst van Cadogo, van wie nog niet bekend is of hij zich weer in de politiek zal storten. In de recente geschiedenis is hij een van de weinige PAIGC-ers die wisten te binden en te verzoenen. Of hij daar -  inmiddels 68 jaar - weer zin in heeft, is de vraag. Voorlopig zal hij eerst eens gewoon naar zijn in april 2012 danig vernielde maar inmiddels keurig opgeknapte huis in het centrum van Bissau willen.


En morgen - om 16.00 uur - is er weer een protestbijeenkomst, de eerste van 2018, georganiseerd door het maatschappelijk middenveld, tegen de president "die gekozen is als president en niet als dictator". Zo is dat.


zondag 7 januari 2018

President JOMAV verkondigde in zijn nieuwjaarsboodschap o.a. dat de crisis "in de komende dagen" opgelost zou worden. Het is er nog niet van gekomen. De ontwikkelingen van afgelopen week wijzen zelfs in een tegenovergestelde richting, of het zou zo moeten zijn dat er eerst nog van een grotere "Verelendung" sprake moet zijn voordat de geest weer in de fles is. Zo is er, naast de toenemende zorg over mogelijke muiterij binnen het leger nu voor het eerst een conflict binnen in de regering en wel tussen de minister van Binnenlandse Zaken en die van Territoriale Zaken. Aanleiding is zoals altijd onenigheid over interpretatie van bevoegdheden, nu met betrekking tot het ontslaan van de voorzitter van de gemeenteraad van de stad Bissau, de burgemeester dus, Baltazar Cardoso. De minister van Territoriale Zaken ontsloeg de burgemeester o.a. op verdenking  van corruptie en nepotisme, m.n. bij de verkoop van gemeentegrond. De burgemeester verklaarde zijn functie niet neer te zullen leggen omdat de beslissingsbevoegdheid voor benoeming of ontslag van de burgemeester niet bij de minister ligt maar bij de hele ministerraad. Boze tongen beweren dat de fraude gepleegd is ten behoeve van grond en huis van de minister-president Umarú Sissoco Embaló. Laten we er maar van uit gaan dat de kwestie voorlopig niet is afgerond.


De onduidelijkheid over wie de baas van wie en wat is, deed zich ook voor rond de Staatsveiligheidsdienst (SIS). Donderdagmiddag werd het kantoor van die dienst bestormd door mariniers op bevel van de Minister van Binnenlandse Zaken Botche Candé. Aanleiding was de omstandigheid dat de tijdelijke directeur van de dienst (de eigenlijke directeur is in het buitenland voor de behandeling van gezondheidsproblemen) geweigerd zou hebben bepaalde stukken aan de minister te overhandigen, omdat volgens de plaatsvervanger alleen de minister-president zo'n verzoek mocht doen. De vervanger werd vastgenomen en alle sloten van de dienst werden vervangen op last van de minister. Dit leidde ertoe dat de president een spoedministerraad bijeenriep, waarbij uiteindelijk kolonel Alfredo Vaz als interim-directeur van de dienst werd benoemd.


De minister van Binnenlandse Zaken Botche Candé zelf was naar verluidt niet bij de spoedministerraad aanwezig. Hij en de minister-president zijn het niet eens over wie de verantwoordelijke minister is voor de dienst. Het is overigens wel een gewoonte van hem om afwezig te zijn  bij de ministerraadsvergaderingen


Ook afgelopen week had er een ontmoeting plaats tussen de president van het land en de uitvoerend secretaris van de Nationale Verkiezingscommissie (CNE), José Pedro Sambu. De laatste verzekerde de eerste dat het CNE klaar is voor de parlementsverkiezingen van 2018 in mei (de laatste verkiezingen werden in juni 2014 gehouden; volgens de grondwet zouden na 4 jaar weer verkiezingen gehouden moeten worden). Het was al bekend dat de president daar geen zin in heeft, dat hij liever de parlementsverkiezingen in 2019 houdt samen met de presidentsverkiezingen die in dat jaar zullen moeten plaatsvinden. Nu wil het toeval dat de regering beschikt over een "kabinet van steun aan het verkiezingsproces", GTAPE, en haar woordvoerder verklaarde dat het onmogelijk is om in  2018 verkiezingen te houden "omdat 80% van het benodigde materiaal na gebruik in 2014 door gebrek aan onderhoud bijna geheel of volledig bedorven is"(!) Het ziet er dus naar uit dat de president zijn ongrondwettelijke zin weer krijgt: parlementsverkiezingen pas rond mei 2019.



En er heeft zich weer een kandidaat gemeld voor de presidentsverkiezingen van 2019: Joao José (bijnaam "Huco") Monteiro, waarlijk geen onbekende, hij was eerder minister van Buitenlandse Zaken en minister van Onderwijs. En jaren geleden waren we elkaars rivalen bij een vacature op het Instituto Nacional de Pesquisa (hij werd het natuurlijk en we dronken het af toen we toevallig kort daarna naast elkaar zaten in het vliegtuig tussen Lissabon en Bissau). De familie Monteiro heeft al decennialang een vooraanstaande positie in het land. Hij verklaarde dat hij zich kandideerde omdat hij graag "zijn steentje wil bijdragen", waaraan precies werd niet zo duidelijk, wel wilde hij "voorbeeldig leiderschap laten zien", natuurlijk. Zo zijn ze nu al met zijn vieren voor 2019: deze "Huco" dus, Paulo Gomes, Nuno Nabiam, tja en JOMAV-je wil ook weer. En er zullen zich nog wel meer potentieel voorbeeldige leiders melden, het land blinkt er in uit, niet ?


woensdag 3 januari 2018



Er is veel kritiek op het besluit van de procureur-generaal van de republiek Bacari Biai om het onderzoek naar de moord op opperbevelhebbber Tagm Na Wai en president "Nino" Vieira op resp. 1 en 2 maart 2009 te archiveren (zie op deze site 30 december 2017). Politieke analytici vermoeden - uiteraard - politieke motieven. De huidige situatie van politieke crisis en niet-functionerende instituties wordt inopportuun geacht voor het nemen van zo'n belangrijke beslissing, waarover de internationale gemeenschap zich ook nog wel zal uitspreken; de straffeloosheid waarmee in  deze eeuw in dit land politieke moorden konden worden gepleegd wordt m.n. binnen de V.N. sterk veroordeeld.

De militairen die in detentie worden gehouden vanwege een poging tot moord op de huidige opperbevelhebber Biague Nha Tam (zie op deze site 26 december 2017), zijn in hun cellen bezocht door de voorzitter van de Liga voor de Mensenrechten Augusto Mário da Silva. Hij constateerde nogal wat narigheid en bood matrassen, producten voor persoonlijke hygiene en mosqueteiros aan.


Generaal Daba Na Walna, die we ons herinneren als de wat potsierlijke woordvoerder van de militaire staatsgreep van 2012 en de daarop volgende dictatuur, en die het vanwege die rol blijkbaar geschopt heeft tot voorzitter van het Militair Hooggerechtshof, dankte voor de gaven en veronderstelde dat er binnenkort ook wel geld zou komen om de gedetineerden van rechtshulp - d.w.z. een advocaat - te voorzien.


Afgelopen zaterdag ontving de voorzitter van het parlement Cipriano Cassamá de vertegenwoordiger van het Internationale Monetaire Fonds hier te lande, Óscar Melhado. Naar zeggen van Cassamá had meneer Melhado hem meegedeeld dat de regering van het land "de ergste is van alle regeringen, met een hoog niveau van corruptie, vooral op het Ministerie van Handel en het Ministerie van Visserij".



maandag 1 januari 2018

foto: Ricky Shryock/Al Jazeera

Als "special treat" voor nieuwjaarsdag onthaal ik jullie op de fraaie en informatieve fotopagina van Al Jazeera (fotograaf Ricky Shryock) over de resten en brokstukken van de Portugese koloniale architectuur in Bissau. Ruik en proef de geschiedenis !











                                             feiten, ervaringen en beelden