René, 4 jaar geworden, op zijn eerste fiets

_____________________________________________________________

dinsdag 23 januari 2018

Vandaag 55 jaar geleden, op 23 januari 1963, begon de gewapende bevrijdingsoorlog in Guiné-Bissau, toen guerrillastrijders van de PAIGC een gewapende aanval uitvoerden op het Portugese garnizoen van Tite, in  het zuiden van het land. Lang daarvoor werden er al krachten voor een oorlog verzameld en had Sekou Touré, de leider van het in 1958 onafhankelijk geworden Guiné-Conakry al toestemming gegeven tot het bouwen van  militaire bases en installaties op zijn grondgebied.

Zowel het begin van de oorlog als het verloop van de oorlog werden sterk bepaald door de opvattingen van Amílcar Cabral, die slechts de gewapende strijd zocht omdat er volgens hem geen andere mogelijkheid was om zich van de Portugese overheersing te bevrijden, maar die zich daarnaast sterk bewust was van het besmettingsgevaar van geweld. Uiteindelijk was voor hem het geweld van de bevrijdingsoorlog bedoeld om eenvoudige mensen , doorgaans boeren, vooruitgang te laten zien in hun leven en om in vrede te kunnen leven. Het is tragisch en bizar dat juist hij door geweld om het leven is gekomen en dat de lieden die zich sinds de onafhankelijkheid aan geweld hebben schuldig hebben gemaakt bijna allemaal uit de schoot van de PAIGC geboren zijn. Een groot deel van het succes van de bevrijdingsoorlog was gelegen in de strategie die in bevrijde zones werd toegepast: er werden scholen en medische voorzieningen gebouwd en boeren werden gestimuleerd tot politieke deelname en tot zelfbestuur, geen geringe opgave waar juist de Portugezen slechts geregeerd hadden via van boven opgelegde decreten. Toch had de benadering van die zogenaamde “volksdeelname” succes in de delen van het land waar de Portugezen al verdreven waren. Alleen door zelfbestuur zouden volgens de opvattingen van Cabral de boeren “de ketenen van het dorpsuniversum afwerpen en geleidelijk deel uitmaken van het land en de wereld”. Inderdaad hadden de boeren in belangrijke mate hun ketenen afgeworpen toen de bevrijdingsstrijd ten einde liep, maar die zouden na de bevrijding echter weer snel aangebonden worden. De Koude Oorlog woedde nog hevig en in die sfeer moesten de decentralisatie en de politieke deelname het al snel afleggen tegen het centralisme en de dwang van op de Sovjet-Unie en Cuba gebaseerde politiek-economische systeem waar de eerste PAIGC regering voor kiest.

***************************

 

 

President JOMAV heeft het ontslag van minister-president Úmaro Sissoco Embaló aanvaard en heeft nog geen nieuwe minister-president benoemd; het land heeft dus weer een demissionaire regering. De PAIGC hoopt snel te horen dat hun kandidaat Augusto Olivais de nieuwe minister-president wordt. De teleurstellende bevindingen van de CEDEAO-vertegenwoordigers betreffende de uitvoering van het Akkoord van Conakry (zie 20 januari op deze pagina) zijn op de vergadering van de organisatie afgelopen weekend in Lomé/Togo slechts terzijde aan de orde geweest en doorgesluisd naar de vergadering van staatshoofden en regeringsleiders van de aangesloten landen 27 januari a.s. in Addis Abeba/Ethiopie. De PRS en andere partijen, inclusief de 15 PAIGC-dissidenten zijn het overigens niet eens met het negatieve oordeel van de CEDEAO-delegatie. Zij vinden dat de president gestaag vordert op zijn zelf gekozen route om uit de crisis te komen, het ontslag van Úmaro Sissoco Embaló zien ze daar als voorbeeld van.

 

De vorige week uit asyl teruggekeerde Carlos Gomes Júnior heeft zich weer laten inschrijven als lid van de PAIGC en zal morgen een gesprek hebben met partijleider Domingos Simões Pereira.

______________________________________________

zaterdag 20 januari 2018

 

 

Carlos Gomes Júnior, ex-premier en ex-PAIGC-partijleider, zette donderdag jongstleden bijna zes jaar na zijn  verdrijving bij de militaire staatsgreep in april 2012, weer voet op vaderlandse bodem. Hij werd geestdriftig ontvangen door honderden mensen. Na de ontvangst verklaarde hij o.a. dat hij hoopt bij te kunnen dragen aan vrede en verzoening en hij sluit, afhankelijk van de wens van partijbestuur en -leden, een nieuwe actieve rol in de politiek niet uit, bijvoorbeeld als partijvoorzitter. De huidige partijvoorzitter - en ex-premier - Domingos Simões Pereira die zich enkele maanden geleden reeds voor een tweede termijn als partijvoorzitter beschikbaar heeft gesteld, verklaarde daarop eveneens dat het aan de leden en het bestuur zal zijn daarover te beslissen, maar stelde daarbij bovendien fijntjes dat Carlos Gomes Júnior "in principe" niet bij het aanstaande congres van 30 januari tot 4 februari aanwezig kan zijn omdat hij door zijn jarenlange afwezigheid geen gekozen congreslid meer is. Zo werd een nieuwe twistappel de boezem van de immer verdeelde partij binnen geworpen. Overigens ook niet zo'n warme ontvangst, Domingos,  van je voorganger, die door militairen is verjaagd nadat zijn huis aan flarden was geschoten en die het die zowel als partijleider als in de hoedanigheid van premier het naar Bissau-Guinese maatstaven heel goed gedaan heeft: hij wist te verbinden zowel binnen de partij als daarbuiten. En juist van dat verbinden is tijdens Gomes' asyl in Portugal weinig terecht gekomen. Zelfs de fractie in het parlement kon Domingos na zijn afzetting als minister-president niet bijeenhouden, laten we wel wezen. De verdeelde meerderheidspartij PAIGC draagt een grote verantwoordelijkheid voor de al jaren woekerende "institutionele crisis". Mensen om mij heen zien in Carlos Gomes Júnior de ideale aanstaande president; vlaggen die tot geestdrift voor die gedachte oproepen zijn al gemaakt en verspreid. Ik had er een op het hek van mijn  tuin geplant maar die is wederrechtelijk "weggenomen"'.

 

Carlos Gomes  is vrijdag al op audientie geweest bij president JOMAV. Gomes zelf noemde het een bezoek aan een van zijn vroegere collega's: JOMAV was minister van Financien tijdens het laatste premierschap van Carlos Gomes Júnior.

 

Kort voor het bezoek van Carlos Gomes had JOMAV de CEDEAO-delegatie op bezoek, die sinds begin vorige week in het land was om te onderzoeken of het Akkoord van Conakry al uitgevoerd was. Ja, waarom voor zoiets kosten voor vliegtickets en hotels worden uitgegeven is me een raadsel, want "iedereen" weet dat er nog  steeds niets van terecht is gekomen, en dat JOMAV zich ook het derde uitstel dat hem door het CEDEAO is gegund (resp. 6 maanden, 3 maanden, 1 maand), niet ten  bate heeft genomen, ze hadden mij gewoon  kunnen bellen zeg maar en dan hadden ze thuis kunnen blijven. Die "ze" waren de minister  van Buitenlandse Zaken van Togo (links) (Togo is de huidige voorzitter van de CEDEAO) en Robert Dussay (midden), minister van het Presidentschap van Guiné-Conakry (bemiddelaar in "ons" conflikt), die tot de conclusie waren gekomen dat  "er geen vooruitgang was geboekt". Ze zullen  deze bevinding delen ter vergadering van het CEDEAO dit weekend in Lomé/Togo. Mag ik na ruim twee jaren uitblijven van ook maar een half theelepeltje succes suggereren dat de CEDEAO niet kan bemiddelen en/of dat haar leden graag volledig betaald heen en weder vliegen en volledig verzorgd eten en drinken en slapen in de regio  ? Het CEDEAO is een soort perpetuum mobile, het dient tot niks, het leidt tot niets, het beweegt en houdt niet op te bewegen and that's it. En de arme Afrikaan betaalt ervoor.

En voordat ik afsluit: de vertrekkende minister-president Umaru Sissoco Embaló dankte bij zijn afscheidsrede de president omdat deze hem een plaats in de geschiedenis van het land had gegeven, zo lopen de ganzen dus. (Grond en huizen en auto's laten we even buiten beschouwing). Ik zou een premierschap als het zijne toch niet op mijn CV durven zetten.

 

 

Dit alles geschreven op de dag dat 45 jaar geleden "de vader van de natie" Amílcar Cabral in Conakry werd vermoord door een partijgenoot, een gebeurtenis die exemplarisch is voor de al decennia voortdurende partijstrijd binnen de meerderheidspartij PAIGC, de zogenaamde "partij van de bevrijders", die het land geen strobreed vooruit geholpen heeft: het land staat wereldwijd nog steeds bijna onderaan waar het om levensverwachting, alfabetisme, economische groei en  kans op verbetering (!) gaat. Het land scoort dus laag op "hoop", terwijl dat het laatste is dat doet leven. Er gaan inmiddels steeds meer stemmen op om het land onder voogdij van de Verenigde Naties te plaatsen, zoals dat destijds ook met Oost-Timor is gebeurd. De eerste volksinitiatieven daartoe zijn al genomen.

____________________________________________

maandag 15 januari 2018

president JOMAV

van http://www.dailymail.co.uk :

Guinea-Bissau PM resigns in bid to end political crisis

By Afp

Guinea-Bissau's Prime Minister Umaro Sissoco Embalo has submitted his resignation to the president, in a bid to end a two-year political crisis in the poor west African nation.

Guinea-Bissau has been in the throes of a power struggle since August 2015, when President Jose Mario Vaz sacked former prime minister Domingos Simoes Pereira.

Embalo, who became prime minister in December 2016, tendered his resignation to Vaz last week, he told AFP late Saturday.

"I am not someone who clings to power. If the president does not trust me, I won't wait to be fired, I will leave," he said.

A source at the presidency confirmed the resignation had been submitted.

At its latest summit on December 16, the ECOWAS west African bloc urged Guinea-Bissau's leaders to resolve the crisis marring their tiny nation within two months, or else face sanctions.

Vaz and former prime minister Pereira -- who heads the ruling party -- have accused each other of blocking the implementation of an accord reached in October 2016, following talks mediated by Alpha Conde, president of neighbouring Guinea.

The agreement had envisaged naming a new prime minister "who had the president's trust", and who would maintain his position until elections to be held in 2018.

The UN Security Council in September also asked the leaders of the former Portuguese colony to hold talks and to revise the constitution.

Under the current constitution, the choice of prime minister rests with the ruling party -- the African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde (PAIGC), of which Vaz is a member.

But because the PAIGC lost its parliamentary majority, Vaz has sought backing from MPs from the second party, along with 15 rebels from the ruling party.

Guinea-Bissau, one of the world's poorest countries, has been plagued by military coups and instability since its independence from Portugal in 1974.

President Joao Bernardo Vieira was assassinated in 2009 alongside General Tagme Na Waie.

______________________________________________

zaterdag 13 januari 2018

 

Gistermiddag heeft minister-president Úmaro Sissoco Embaló zijn ontslag aangeboden aan de president. Nu is natuurlijk weer de grote vraag: zal de laatste eindelijk de kandidaat van de PAIGC - Augusto Olivais - als minister-president aanstellen, daarmee een belangrijk element van het Akkoord van Conaky uitvoerend, of zal hij toch weer een kandidaat benoemen uit zijn eigen politieke vriendenkringetje. We wachten af wie de zesde minister-president zal zijn sinds juni 2014 !

En zo twitterde hij zijn beslissing in allesbehalve foutloos Frans:

 

 met dank aan Aly Silva

______________________________________________

donderdag 11 januari 2018

 

Inmiddels rollen ook de onlangs door de president benoemde Procureur-Generaal van de Republiek (PGR) Bacari Biai en de voorzitter van het Hooggerechtshof, tevens de baas van het Consitutioneel Hooggerechtshof, Paulo Sanhá vechtend over straat. Opnieuw is de aanleiding onenigheid over bevoegdheden, het gaat altijd over macht, nu i.h.b. over de vraag wie waarover en in welke bewoordingen in de pers zijn mond mag open doen. Directe aanleiding is de mededeling van Biai dat het onderzoek naar de moord op opperbevelhebbber Tagm Na Wai en president "Nino" Vieira op resp. 1 en 2 maart 2009 gearchiveerd zal worden (zie 30 december 2017 op deze site).

 

    ***************************

 

 

Velen verheugen zich op de terugkomst naar het land van de bij de staatsgreep van april 2012 verdreven minister-president en ex-PAIGC-partijleider Carlos Gomes Júnior (bijnaam "Cadogo") op 18 januari, die de afgelopen jaren vooral in Portugal verbleef, dat hem politiek asyl verleende. Partijleider Domingos Simões Pereira sprak ook zijn vreugde uit over de terugkomst van Cadogo, van wie nog niet bekend is of hij zich weer in de politiek zal storten. In de recente geschiedenis is hij een van de weinige PAIGC-ers die wisten te binden en te verzoenen. Of hij daar -  inmiddels 68 jaar - weer zin in heeft, is de vraag. Voorlopig zal hij eerst eens gewoon naar zijn in april 2012 danig vernielde maar inmiddels keurig opgeknapte huis in het centrum van Bissau willen.

***************************

En morgen - om 16.00 uur - is er weer een protestbijeenkomst, de eerste van 2018, georganiseerd door het maatschappelijk middenveld, tegen de president "die gekozen is als president en niet als dictator". Zo is dat.

______________________________________________

zondag 7 januari 2018

President JOMAV verkondigde in zijn nieuwjaarsboodschap o.a. dat de crisis "in de komende dagen" opgelost zou worden. Het is er nog niet van gekomen. De ontwikkelingen van afgelopen week wijzen zelfs in een tegenovergestelde richting, of het zou zo moeten zijn dat er eerst nog van een grotere "Verelendung" sprake moet zijn voordat de geest weer in de fles is. Zo is er, naast de toenemende zorg over mogelijke muiterij binnen het leger nu voor het eerst een conflict binnen in de regering en wel tussen de minister van Binnenlandse Zaken en die van Territoriale Zaken. Aanleiding is zoals altijd onenigheid over interpretatie van bevoegdheden, nu met betrekking tot het ontslaan van de voorzitter van de gemeenteraad van de stad Bissau, de burgemeester dus, Baltazar Cardoso. De minister van Territoriale Zaken ontsloeg de burgemeester o.a. op verdenking  van corruptie en nepotisme, m.n. bij de verkoop van gemeentegrond. De burgemeester verklaarde zijn functie niet neer te zullen leggen omdat de beslissingsbevoegdheid voor benoeming of ontslag van de burgemeester niet bij de minister ligt maar bij de hele ministerraad. Boze tongen beweren dat de fraude gepleegd is ten behoeve van grond en huis van de minister-president Umarú Sissoco Embaló. Laten we er maar van uit gaan dat de kwestie voorlopig niet is afgerond.

 

De onduidelijkheid over wie de baas van wie en wat is, deed zich ook voor rond de Staatsveiligheidsdienst (SIS). Donderdagmiddag werd het kantoor van die dienst bestormd door mariniers op bevel van de Minister van Binnenlandse Zaken Botche Candé. Aanleiding was de omstandigheid dat de tijdelijke directeur van de dienst (de eigenlijke directeur is in het buitenland voor de behandeling van gezondheidsproblemen) geweigerd zou hebben bepaalde stukken aan de minister te overhandigen, omdat volgens de plaatsvervanger alleen de minister-president zo'n verzoek mocht doen. De vervanger werd vastgenomen en alle sloten van de dienst werden vervangen op last van de minister. Dit leidde ertoe dat de president een spoedministerraad bijeenriep, waarbij uiteindelijk kolonel Alfredo Vaz als interim-directeur van de dienst werd benoemd.

 

De minister van Binnenlandse Zaken Botche Candé zelf was naar verluidt niet bij de spoedministerraad aanwezig. Hij en de minister-president zijn het niet eens over wie de verantwoordelijke minister is voor de dienst. Het is overigens wel een gewoonte van hem om afwezig te zijn  bij de ministerraadsvergaderingen

 

Ook afgelopen week had er een ontmoeting plaats tussen de president van het land en de uitvoerend secretaris van de Nationale Verkiezingscommissie (CNE), José Pedro Sambu. De laatste verzekerde de eerste dat het CNE klaar is voor de parlementsverkiezingen van 2018 in mei (de laatste verkiezingen werden in juni 2014 gehouden; volgens de grondwet zouden na 4 jaar weer verkiezingen gehouden moeten worden). Het was al bekend dat de president daar geen zin in heeft, dat hij liever de parlementsverkiezingen in 2019 houdt samen met de presidentsverkiezingen die in dat jaar zullen moeten plaatsvinden. Nu wil het toeval dat de regering beschikt over een "kabinet van steun aan het verkiezingsproces", GTAPE, en haar woordvoerder verklaarde dat het onmogelijk is om in  2018 verkiezingen te houden "omdat 80% van het benodigde materiaal na gebruik in 2014 door gebrek aan onderhoud bijna geheel of volledig bedorven is"(!) Het ziet er dus naar uit dat de president zijn ongrondwettelijke zin weer krijgt: parlementsverkiezingen pas rond mei 2019.

 

 

En er heeft zich weer een kandidaat gemeld voor de presidentsverkiezingen van 2019: Joao José (bijnaam "Huco") Monteiro, waarlijk geen onbekende, hij was eerder minister van Buitenlandse Zaken en minister van Onderwijs. En jaren geleden waren we elkaars rivalen bij een vacature op het Instituto Nacional de Pesquisa (hij werd het natuurlijk en we dronken het af toen we toevallig kort daarna naast elkaar zaten in het vliegtuig tussen Lissabon en Bissau). De familie Monteiro heeft al decennialang een vooraanstaande positie in het land. Hij verklaarde dat hij zich kandideerde omdat hij graag "zijn steentje wil bijdragen", waaraan precies werd niet zo duidelijk, wel wilde hij "voorbeeldig leiderschap laten zien", natuurlijk. Zo zijn ze nu al met zijn vieren voor 2019: deze "Huco" dus, Paulo Gomes, Nuno Nabiam, tja en JOMAV-je wil ook weer. En er zullen zich nog wel meer potentieel voorbeeldige leiders melden, het land blinkt er in uit, niet ?

___________________________________________________

woensdag 3 januari 2018

 

 

Er is veel kritiek op het besluit van de procureur-generaal van de republiek Bacari Biai om het onderzoek naar de moord op opperbevelhebbber Tagm Na Wai en president "Nino" Vieira op resp. 1 en 2 maart 2009 te archiveren (zie op deze site 30 december 2017). Politieke analytici vermoeden - uiteraard - politieke motieven. De huidige situatie van politieke crisis en niet-functionerende instituties wordt inopportuun geacht voor het nemen van zo'n belangrijke beslissing, waarover de internationale gemeenschap zich ook nog wel zal uitspreken; de straffeloosheid waarmee in  deze eeuw in dit land politieke moorden konden worden gepleegd wordt m.n. binnen de V.N. sterk veroordeeld.

De militairen die in detentie worden gehouden vanwege een poging tot moord op de huidige opperbevelhebber Biague Nha Tam (zie op deze site 26 december 2017), zijn in hun cellen bezocht door de voorzitter van de Liga voor de Mensenrechten Augusto Mário da Silva. Hij constateerde nogal wat narigheid en bood matrassen, producten voor persoonlijke hygiene en mosqueteiros aan.

 

Generaal Daba Na Walna, die we ons herinneren als de wat potsierlijke woordvoerder van de militaire staatsgreep van 2012 en de daarop volgende dictatuur, en die het vanwege die rol blijkbaar geschopt heeft tot voorzitter van het Militair Hooggerechtshof, dankte voor de gaven en veronderstelde dat er binnenkort ook wel geld zou komen om de gedetineerden van rechtshulp - d.w.z. een advocaat - te voorzien.

 

Afgelopen zaterdag ontving de voorzitter van het parlement Cipriano Cassamá de vertegenwoordiger van het Internationale Monetaire Fonds hier te lande, Óscar Melhado. Naar zeggen van Cassamá had meneer Melhado hem meegedeeld dat de regering van het land "de ergste is van alle regeringen, met een hoog niveau van corruptie, vooral op het Ministerie van Handel en het Ministerie van Visserij".

 

___________________________________________________

maandag 1 januari 2018

foto: Ricky Shryock/Al Jazeera

Als "special treat" voor nieuwjaarsdag onthaal ik jullie op de fraaie en informatieve fotopagina van Al Jazeera (fotograaf Ricky Shryock) over de resten en brokstukken van de Portugese koloniale architectuur in Bissau. Ruik en proef de geschiedenis ! 

http://www.aljazeera.com/indepth/inpictures/crumbling-architecture-narco-state-bissau-171228093103464.html

 

 

 

 

 

 

 

 


 

                                     Guiné-Bissau

                                                                  feiten,  ervaringen en beelden